Bến thuyền trong điểm du lịch hồ Ba Bể

Bên cạnh nhiều danh hiệu khác, Vườn Quốc gia Ba Bể cũng đã được Ban Thư ký Công ước Ramsar công nhận là “Khu RAMSAR” - Vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế. Đây là vùng thứ 1.938 của thế giới và là thứ 3 ở Việt Nam sau Xuân Thủy (Nam Định) và Bàu Sấu (Đồng Nai) được công nhận danh hiệu này.

Ba Bể là khu vườn Quốc gia rộng hơn 10.000 nghìn ha, trong đó có hơn 3.000 ha là phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, với lượng gỗ quý lớn và nhiều chủng loại như nghiến, đinh… giá trị trên thị trường của các loại gỗ quý này ngày càng tăng cao nên Vườn Quốc gia Ba Bể phải đối mặt với nguy cơ khai thác, vận chuyển, mua bán gỗ trái phép của đủ các loại “lâm tặc”, đặc biệt là vụ chặt hạ nhiều cây gỗ nghiến có độ tuổi hàng trăm năm tại địa bàn xóm Pù Tòng thuộc xã Quảng Khê vào tháng 6/2011 vừa qua.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nông Thế Diễn, Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Bể cho biết: Tại thời điểm đó, lực lượng kiểm lâm Vườn đã lập kế hoạch, đồng thời triển khai nhiều biện pháp quyết liệt để chấn chỉnh tình trạng trên. Cụ thể, lực lượng kiểm lâm chúng tôi đã phối hợp với Tổ Công tác liên ngành tỉnh tiến hành kiểm tra, thống kê và điều tra vụ việc. Bên cạnh đó, Ban Quản lý Vườn đã tổ chức họp các thôn vùng trọng điểm như Lẻo Keo, Lùng Quang, Bản Pàn, Bản Pạc (xã Quảng Khê), Bản Lồm, Bản Quá (xã Nam Cường), các bản Bó Liêm, Nà Kéo (xã Cao Thượng)… để tuyên truyền và vận động nhân dân ký cam kết không khai thác và tiếp tay cho “lâm tặc”. Mặt khác, Vườn cũng phối hợp cùng chính quyền địa phương các xã có địa bàn thuộc Vườn Quốc gia vận động nhân dân tố cáo các đối tượng có biểu hiện, hành vi vi phạm lâm luật để các cơ quan chức năng có biện pháp xử lý kịp thời. Cùng với đó, công tác tuần tra mật phục được lực lượng kiểm lâm Vườn tăng cường thực hiện với cường độ cao cả trên rừng và trên các tuyến đường trong phạm vi Vườn Quốc gia nên đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm lâm luật, góp phần làm hạn chế tình hình khai thác gỗ trái phép trong những tháng qua.

Mặc dù trật tự đã được lập lại, nhưng ông Nông Đình Khuê - Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Bể cũng thẳng thắn đánh giá, công tác bảo vệ tài nguyên rừng thuộc Vườn Quốc gia còn gặp rất nhiều khó khăn do lợi nhuận từ việc khai thác, vận chuyển, mua bán trái phép các loại gỗ quý quá cao, các đối tượng “lâm tặc” dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, thậm chí bất chấp cả việc kiểm tra, kiểm soát để qua mắt lực lượng chức năng. Nhận thức của người dân hiện vẫn đang còn sinh sống trong các vùng đệm, thậm chí cả trong vùng “lõi” Vườn Quốc gia về pháp luật nói chung cũng như hiểu biết về lợi ích của việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên còn nhiều hạn chế, cùng với đó là địa hình núi đá hiểm trở, lực lượng kiểm lâm còn mỏng, cũng là trở ngại đáng kể cho công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên quốc gia.

Thực tế cho thấy, công tác quản lý và bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Ba Bể ngày càng khó khăn vì đây là kho gỗ quý lớn nhất khu vực rừng núi Tây Bắc, khu dân cư xen kẽ, giao thông trong khu vực Vườn ngày càng hoàn thiện cũng là yếu tố thuận lợi cho các đối tượng khai thác, vận chuyển gỗ quý trái phép.

Qua tìm hiểu của chúng tôi, phương thức hoạt động của các đối tượng khai thác trái phép khá tinh vi, thường tổ chức xâm nhập rừng cấm vào những ngày nghỉ, thời tiết mưa gió, ban đêm, không có người kiểm soát để thông báo cho nhau qua sóng điện thoại. Còn lực lượng kiểm lâm, dù là chốt chặn 24/24 giờ, kể cả ngày nghỉ, nhưng do địa hình núi đá rộng và hiểm trở nên rất khó để kịp thời phát hiện, bắt được đối tượng.

Chúng tôi đã có chuyến đi thực địa rừng Quốc gia tại khu vực Bản Lồm, Bản Quá (xã Nam Cường). Đặc điểm của khu vực này là bà con của 2 bản trên sinh sống liền trong Vườn Quốc gia với rất nhiều lối mòn tắt qua Trạm Kiểm lâm Bản Lồm, ngoài ra, thôn Lủng Nong cũng nằm ngay sát vùng đệm rừng Quốc gia. Gặp anh Dương Văn Tứ -Trưởng trạm Kiểm lâm Bản Lồm cùng anh em kiểm lâm viên vừa trở về sau chuyến tuần tra, anh Tứ cho biết: “Một trong những cách thức khai thác, vận chuyển gỗ ra khỏi rừng của bọn “lâm tặc” là cưa gỗ (gỗ nghiến tròn) thành từng thớt, hoặc xẻ thành tấm rồi dùng ngựa vận chuyển vượt qua ngọn núi để sang Bản Chảy, từ đó ra Nam Cường hoặc vận chuyển sang thôn Phiêng Đén, sau đó tập kết gỗ ở xã Tân Lập…” Trở về Trạm, đưa chúng tôi đi xem kho tang vật như thớt, xe máy, cưa lốc… anh em trong trạm cho biết thêm, các đối tượng rất liều lĩnh và coi thường pháp luật, nếu bị phát hiện truy đổi hoặc bao vây, các đối tượng này sẵn sàng lao thẳng xe vào lực lượng kiểm lâm hoặc hung hãn chống trả quyết liệt…

Ông Diễn - Giám đốc Vườn cũng cho biết thêm: Công tác quản lý, bảo vệ rừng trong thời gian qua đạt kết quả khả quan, nhưng về lâu dài, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương cần có chính sách hỗ trợ người dân trong khu vực Vườn phát triển kinh tế để ổn định sinh kế nhằm giảm áp lực cho rừng. Mặt khác, các cấp chính quyền địa phương cũng cần vào cuộc, phối hợp chặt chẽ hơn nữa và cùng lực lượng kiểm lâm bảo vệ hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá này…

    Thái Bình