Làng nghề mây tre đan Phú Vinh, huyện Chương Mỹ (Ảnh: Thiên Tú)

*TP HCM có tới 70% lao động nông thôn chưa qua đào tạo.

Theo báo cáo của Cục Chế biến, thương mại nông lâm thủy sản và nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - NN&PTNT), tính đến tháng 10/2011, cả nước có 4.575 làng nghề, bình quân tốc độ phát triển làng nghề tăng từ 6 - 15%/năm. 5 tỉnh dẫn đầu là Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Hải Dương và Thái Bình với 2.735 làng nghề, chiếm 60% tổng số làng nghề cả nước. Hoạt động sản xuất nghề đã tạo việc làm cho hơn 11 triệu lao động, thu hút được khoảng 30% lực lượng lao động nông thôn, trong đó có những địa phương đã thu hút được 60% lực lượng lao động. Thu nhập từ nghề phi nông nghiệp đạt quân đạt 450.000 - 4.000.000 đồng/người/tháng, cao gấp 1,5 - 4 lần so với nông nghiệp.

Tuy nhiên, việc phát triển ngành nghề của nước ta hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Ông An Văn Khanh, Phó Cục trưởng Cục chế biến, thương mại nông lâm thủy sản và nghề muối cho biết, tình trạng thiếu nguyên liệu ngày càng gia tăng, nhất là các ngành sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Công nghệ, thiết bị sản xuất lạc hậu, thị trường tiêu thụ sản phẩm không ổn định. Bên cạnh đó, nhiều địa phương còn thiếu quan tâm trong việc chỉ đạo và dành nguồn lực đầu tư phát triển ngành nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người nông dân.

Đặc biệt, hiện nay việc quản lý ngành nghề nông thôn giữa các cơ quan Nhà nước từ T.Ư đến địa phương vẫn còn chồng chéo. Hiện, 27 tỉnh đã giao việc quản lý ngành nghề nông thôn cho sở công thương, 22 tỉnh giao cho sở NN&PTNT. Một số nội dung qui định tại Nghị định 66 như quản lý chất lượng sản phẩm làng nghề, đào tạo nhân lực chưa có hướng dẫn cụ thể của các bộ, ngành liên quan. Bà Lê Hồng Hoanh, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP Hồ Chí Minh cho rằng, sức cạnh tranh của sản phẩm các ngành nghề của nước ta so với sản phẩm cùng loại của các nước trong khu vực còn hạn chế do kiểu dáng, mẫu mã ít được đổi mới. Hơn nữa, chất lượng lao động còn thấp. TP Hồ Chí Minh có tới gần 70% lao động nông thôn chưa qua đào tạo.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hồ Xuân Hùng nhận định, muốn đẩy mạnh phát triển ngành nghề ở nông thôn, trước mắt cần rà soát, sửa đổi, bổ sung một số điểm chưa hợp lý trong Nghị định 66. Cụ thể, đưa một số ngành nghề mới vào danh mục và thống nhất về một mối trong việc quản lý ngành nghề nông thôn giữa hai ngành nông nghiệp và công thương. Việc điều chỉnh Nghị định 66 cần bám vào Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020. Bởi, phát triển ngành nghề nông thôn chính là một bộ phận của xây dựng nông thôn mới. Ông Hùng cho biết thêm, Bộ sẽ kiến nghị Chính phủ tăng cường hỗ trợ, xây dựng Quỹ Khuyến công để giúp cho các làng nghề phát triển thương hiệu, đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho nông dân.

Nam San