Làm thanh tra mà cứ đốc thúc giải quyết “sau thanh tra”, khắp các ngành, địa phương, cứ như đòi nợ. Ráo riết lắm, nhưng chẳng ăn thua. Chả nhẽ bảo không đòi được! Chả nhẽ bảo: Chỉ đòi được 30% là quý lắm rồi, thời buổi khủng hoảng kinh tế toàn cầu!

Đó, hơn nhau là tài năng thanh tra! Có địa phương, người ta thu tiền sai phạm đạt trên 90%. Thu ngay khi đang thanh tra, biên bản lập chưa ráo mực kia! Vì sao khi ấy lại thu được? Cứ hỏi đối tượng thanh tra, hay cứ liều hỏi trưởng đoàn thanh tra có kinh nghiệm là biết ngay. “Dạ khi ấy, em sợ với số tiền thất thoát ấy, một cái phẩy tay của ông thanh tra viên là em chắc chắn đi tù...”. “Thế sau đó chưa thu thì em bận quá. Biên bản, kết luận nhiều nên em chẳng nhớ... Nhưng cấp trên quý em, nhanh nhảu, tay hòm chìa khoá, xởi lởi, nên giúp em!”. Vậy là xong! Vậy là “toi” các kết luận thanh tra “oai hùm”!

Hệ thống “chọc ngoáy”, “chạy án” đã có mặt, “đã giúp cho”. Vậy là xong! Việc “thả gà đi đòi” là kinh nghiệm muôn thuở... Vậy nhưng người ta cứ thả, cứ đi đòi, có sao đâu? Nhưng nhờ thế, có ông vài năm lại leo lên một “ghế”. Toàn là ghế ngon. Lãnh đạo yêu quý. Anh em lườm nguýt. Có sao đâu?

Thường thì lãnh đạo khen: Vụ này, đoàn thanh tra làm rất quyết liệt, phát hiện được rất nhiều sai phạm, trưởng đoàn như thế mới là trưởng đoàn!

Nhưng anh em lại kháo nhau: 5 năm vừa rồi, dẫn đoàn đi đánh phá khắp trong Nam, ngoài Bắc, tiêu tốn của ngân sách ngót tỷ đồng, nhưng có thu được đồng nào đâu? Vì kết cứ kết. Giải trình cứ giải trình. Bộ A chuyển Bộ B, lại chuyển lên trên... Trên lại chuyển xuống dưới... Cuối cùng là quên, là về “mo”!

Một số ngành, tưởng rằng đi theo thanh tra là thiên hạ “vãi linh hồn”! Tha hồ thu, tha hồ phán. Tha hồ chuyển thành vụ án. Nhẹ cũng cách chức dăm bảy ông không hoàn thành nhiệm vụ. Nặng thì cho vào tù ngồi bóc lịch... Cứ dự theo đó mà phán văng mạng, vờ quên luật lệ, “chém gió” lở cả đất đá, núi non: Phải quyết liệt! Đã làm phải quyết liệt!

Trong khi, bài bản của thanh tra đang gỡ chưa ra. Vì thanh tra các tỉnh làm theo lệnh tỉnh. Thanh tra Bộ làm theo lệnh Bộ. Có căn chỉnh theo hệ thống khoa học nào đâu? Do vây, nhọc nhất là xử lý các số liệu báo cáo tổng hợp... Không tài nào chuẩn hoá được? Vậy nhưng dưới báo cáo lên trên nghe rất hay: Thu hàng ngàn tỷ đồng tiền sai phạm! Có đâu? Nếu thu được ở tập đoàn này, tập đoàn kia sớm, phát hiện sớm phòng ngừa, cảnh báo sớm thì... họ đâu phải ra toà? Họ sẽ rút kinh nghiệm sớm, họ cũng sợ tù tội “vãi linh hồn”, làm sao dám ký bừa, làm bừa, làm ẩu?

  Hoàng Trí