Có thể nói, muôn hình vạn trạng các con đường được coi là góp phần CTN. Nơi thì chỉ thu thập thông tin, hướng vào dư luận, lấy ý kiến… Nơi cao hơn thì hội thảo, lập dự án, rút kinh nghiệm, đề ra đường hướng chiến lược, góp ý cho dự thảo luật, nghị định, thông tư… Chỗ khác lại đang nghiên cứu sự phát triển nhanh nhạy, có hiệu quả của nước ngoài, hướng về quản lý ngân sách, công vụ, tài sản, thu nhập cá nhân…

Các ngành cũng tập trung cao ở chất lượng sản phẩm, hàng giả, hàng nhái, công trình kém chất lượng, hiệu quả của việc đấu thầu. Rồi việc giám sát, kiểm tra, thanh tra, việc xử lý, ngăn chặn tiêu cực, tham ô, việc thất thu thuế, việc mãi lộ, tăng giảm giá… Hàng ngàn dự án, hàng vạn công trình, cái đã khánh thành, cái còn dang dở, cái đang phải cải tạo sửa chữa, cái phải đình chỉ vì trái phép, vì vi phạm pháp luật, cái nhà đầu tư đang “mếu máo” xin chuyển đổi, thanh lý, bán sắt vụn… Riêng các công trình nghiên cứu khoa học thì đúng là ngành ngành, sở sở nghiên cứu và “đắp chiếu”, tiền ngân sách “rải mành mành”, nhưng hiệu quả khoa học chẳng đáng là bao.

Dư luận so sánh nước mình với một nước có 5 triệu dân trong khu vực để thấy về mặt công trình nghiên cứu đạt hiệu quả cao có thể xếp loại thì mình đang ở chân núi, còn họ đã ở đỉnh cao. Từ đó để thấy lãng phí thật không nhỏ chút nào. Và, trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học kiểu “trời ơi” thì sự tham nhũng không hề nhỏ.

Ở lĩnh vực đào tạo còn trầm trọng hơn thế nữa. Qua các cuộc thanh tra cho thấy, đa số đội ngũ quản lý chỉ có chuyên môn là “dạy”, còn nghiên cứu, xây dựng, tài chính, lương thưởng, liên kết đào tạo với nước ngoài… thì có quá nhiều sai phạm.

Nông dân thì tham nhũng kiểu gì? Dĩ nhiên, hàng ngũ cán bộ xã, phường, có nơi đã thành “thánh” trong các cách thức “moi tiền” của dân từ công tác y tế, trường học, đến sổ đỏ, sổ đen, chợ búa, đấu thầu, sang nhượng đất cát, hồ ao, sông suối… Nhiều “ông” làm ra tiền nhiều hơn cả cảnh sát giao thông, thuế... Nạn chấm điểm, nâng cấp hộ nghèo, cận nghèo tận vùng sâu, vùng xa không chỉ cán bộ thôn, xã có lợi mà một bộ phận không nhỏ dân cư đeo bám vào chính sách này ngỡ như không dứt ra được để hưởng lợi từ ngân sách. Trong khi nhiều gia đình cán bộ, nhân viên ở ngay thành phố đang rất khổ cực vì lương thấp, con học hành tốn kém, các loại phí cao, giá cả đắt đỏ thì những hộ nghèo ở nhiều nơi có cuộc sống khá hơn nhiều và được trợ cấp thường xuyên…

Nói như vậy để thấy, Sáng kiến phòng, CTN Việt Nam trải qua 3, 4 năm thực hiện đã có hiệu quả không ngờ. Đó là sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới đối với Chính phủ Việt Nam làm minh bạch và thanh sạch bộ máy, hướng tới văn minh, hiện đại. Thanh tra Chính phủ đã không ngừng phát động báo giới hưởng ứng, tham gia, có trách nhiệm lớn, vì được dư luận đồng tình, vì CTN không thể dựa hoàn toàn vào đội ngũ có nhiều cơ hội tiêu cực mà không được giám sát chặt chẽ. Chống toàn diện triệt để, dân sai phải tìm cách sửa, quan sai phải có hướng xử lý quyết liệt! Đó là công cuộc CTN thật sự. Báo chí có công đầu trong vận động, định hướng, giáo dục, phát hiện và cấp tập đòi hỏi xử lý nghiêm túc nạn tham nhũng cả trong và ngoài bộ máy hành chính.

Hoàng Trí