(Thanh tra)- Có lẽ chưa khi nào chuyện chống tham nhũng lại trở thành câu chuyện cuối năm râm ran như năm nay. Tin tức chống tham nhũng dồn dập. Mỗi sớm mai câu chuyện bàn trà đầu tiên là: “Các anh biết tin mới chưa? Ông T bị bắt rồi!”… Có hôm, sớm một tin giật mình, chiều lại tin chấn động, diễn biến việc xử lý án tham nhũng nhanh đến bất ngờ. Người từng trải, hiểu biết cao rộng thì cố tỏ ra điềm tĩnh, phân tích, dự báo thận trọng; người trẻ tuổi thì phấn khích: “Phải thế chứ…”. Dư luận xôn xao: “Tiền thì bạc rồi!”; “Nhân nào quả ấy”; “Của thiên trả địa thôi”; “Phen này Đảng ta làm thật rồi”; “Mấy tham quan có chạy đằng trời, cũng không thoát đâu”…
Đây thật sự là những tín hiệu đáng mừng, bởi chúng ta đã biết, đã lo lắng và nêu quyết tâm chống nạn tham nhũng từ rất lâu rồi.
Hơn 20 năm trước, Hội nghị Trung ương 3 Khoá VII năm 1992 đã nhận thấy tình trạng “tham nhũng, hối lộ rất nghiêm trọng và kéo dài”, “gây tác hại lớn, làm tổn hại thanh danh, uy tín của Đảng” và Nghị quyết hội nghị đó đã đề ra nhiệm vụ: “Đấu tranh chống tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực khác”.
Năm 1996, Bộ Chính trị Khóa VIII ra nghị quyết chuyên đề về lãnh đạo cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiếp tục nhận định: “Tham nhũng vẫn diễn ra tràn lan, phổ biến, thậm chí có địa phương, có lĩnh vực còn nghiêm trọng hơn trước. Tình trạng tham nhũng đã và đang gây ra hậu quả hết sức nghiêm trọng, làm xói mòn bản chất của Đảng và Nhà nước, làm tha hoá đội ngũ cán bộ, đảng viên, tiếp tay cho các thế lực thù địch lợi dụng chống phá ta, uy hiếp sự tồn vong của chế độ ta”, vì vậy: “trong thời gian sắp tới, nhất thiết phải đẩy mạnh cuộc đấu tranh ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng”.
Mười năm sau, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá IX) năm 2006 lại ra Nghị quyết 04 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, với nhận định: “…Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, hiệu quả thấp. Tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực với phạm vi rộng, tính chất phức tạp, gây hậu quả xấu về nhiều mặt, làm giảm sút lòng tin của nhân dân, là một trong những nguy cơ lớn đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ ta”, và do đó: “Phòng, chống tham nhũng, lãng phí là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Trong những năm tới, phải đẩy mạnh toàn diện và kiên quyết cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí”.
Tuy nhiên, lại thêm 10 năm sau nữa, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng năm 2016 vẫn nhận định: “Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí chưa đạt mục tiêu, yêu cầu. Tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, xảy ra trên nhiều lĩnh vực, ở nhiều cấp, nhiều ngành, làm cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội, gây bức xúc trong dư luận, là thách thức nghiêm trọng đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước, đe dọa sự tồn vong của chế độ”.
Liệt kê hơi dài dòng nhưng để thấy ai không sốt ruột, băn khoăn, lo lắng về việc chống tham nhũng mới là lạ. Sự yếu kém của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng đã làm không ít người hoài nghi: “Ai chống? Chống ai?”. Còn những kẻ xu thời giỏi luồn lách, hối lộ, “bỏ con săn sắt, bắt con cá rô” thì càng hợm hĩnh cười lớn: “Không có việc gì khó, chỉ sợ tiền không nhiều”. Những quan tham, ai cũng biết đấy, nhưng có vẻ không còn biết sợ nữa. Họ mua dăm ba cái biệt thự cho con cái, cho bồ bịch, cho vợ hai, vợ ba cứ như mua mớ rau. Rồi biệt thự chả là gì, bây giờ phải biệt phủ mới đẳng cấp... Thế mà dư luận vẫn xầm xì bảo đấy mới là của nổi, chứ của chìm chắc ăn đến mấy đời chẳng hết… Rồi dư luận lại râm ran thắc mắc con ông ấy sao tuổi trẻ mà tài cao thế, tí tuổi vừa ra trường mà sao đã có sản nghiệp lớn thế…
Nhưng hôm nay, mọi người đã có thể thở phào, nhẹ nhõm: “Đảng bắt đầu làm thật rồi!!”. Thực tế có sức thuyết phục cao nhất. Đảng đang quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng rồi.
Đột phá khẩu đã mở. Lò đã cháy! Một loạt đại án, đại gia đã ra tòa. Nhiều người từng là cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cao, một thời hét ra lửa, nay đã bị thẩm tra, xử lý kỷ luật, thậm chí bị bắt, bị khởi tố, xét xử công khai trước tòa án, phơi bày đến tận cùng những hành vi, thủ đoạn tham nhũng, hối lộ, móc ngoặc, đục khoét ngân khố, làm nghèo đất nước.
Những đại án tham nhũng được điều tra, khám phá vừa qua đã cho thấy công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng đã có những bước đi mới, đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ vừa phù hợp với diễn biến phức tạp của hiện tượng tham nhũng, vừa giải quyết vấn đề một cách hiệu quả nhằm giữ nghiêm kỷ luật Đảng và kỷ cương, phép nước.
Hệ thống chống tham nhũng đã vận hành mạnh mẽ, hiệu lực, hiệu quả. Những mẻ lưới lớn đã bắt đầu được kéo lên và những con cá lớn đã bắt đầu sa lưới. Cái “bộ phận không nhỏ suy thoái” đã bắt đầu lộ diện. Các vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp đã được làm rất kiên quyết, nghiêm minh, theo đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, kể cả đối với cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng, cán bộ đương chức và cán bộ đã nghỉ hưu.
Thống kê chưa đầy đủ cho thấy năm qua, ngành Thanh tra đã triển khai hơn 6.800 cuộc thanh tra hành chính, gần 260.000 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng; đã phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý 68 vụ, 107 đối tượng tham nhũng. Cơ quan điều tra trong cả nước đã kết luận điều tra 197 vụ, 467 bị can. Viện Kiểm sát nhân dân các cấp đã truy tố 219 vụ, 481 bị can. Tòa án nhân dân các cấp đã xét xử sơ thẩm 205 vụ, 433 bị cáo về các tội tham nhũng.
Như vậy, năm 2017 chúng ta đã đạt được những kết quả quan trọng, đáng mừng trên hầu hết các lĩnh vực, không chỉ trên lĩnh vực kinh tế mà còn cả trong lĩnh vực xây dựng Đảng, chống tham nhũng, để lại những ấn tượng tốt đẹp và cho chúng ta thêm nhiều bài học quý. Một không khí phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đang lan rộng trên khắp cả nước.
PGS.TS Nguyễn Văn Giang
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
