(Thanh tra) - Ngày 30/4 không chỉ là dấu mốc lịch sử, mà còn nhắc nhớ về giá trị của hòa bình, độc lập và thống nhất. Với thế hệ trẻ hôm nay, đây không đơn thuần là kỳ nghỉ lễ, mà là dịp để hiểu hơn về quá khứ, trân trọng hiện tại và ý thức rõ trách nhiệm với tương lai đất nước.
Những ngày cuối tháng Tư, trên khắp các tuyến phố Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương khác, không khí kỷ niệm trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Cờ đỏ sao vàng rực rỡ, những bản nhạc cách mạng vang lên, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật diễn ra liên tục.
Nhưng phía sau sự náo nhiệt ấy, có một dòng chảy lặng lẽ hơn, đó là những suy ngẫm của các bạn trẻ về lịch sử. Không ít các bạn trẻ ngày nay lựa chọn cách kỷ niệm 30/4 bằng việc tìm hiểu quá khứ thông qua những trải nghiệm trực tiếp. Họ đến bảo tàng, tham quan di tích, đọc sách lịch sử, xem phim tài liệu, tri ân anh hùng, liệt sĩ hoặc đơn giản là ngồi lại trò chuyện với ông bà, cha mẹ, những người từng sống trong hoặc sau chiến tranh.
Em Hồ Tuấn Dũng, sinh viên Học viện An ninh Nhân dân chia sẻ: "Khi còn nhỏ, em từng nghĩ ngày 30/4 chỉ đơn thuần là một dịp nghỉ lễ. Nhưng sau khi được học môn Lịch sử, cùng với lời kể của ông em về những năm tháng chiến tranh gian khổ, về những người đồng đội đã mãi mãi không trở về, em mới thực sự cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của ngày này. Đó không chỉ là niềm vui của chiến thắng, mà còn là sự đánh đổi bằng xương máu, bằng tuổi trẻ và cả những ước mơ còn dang dở của biết bao thế hệ đi trước".
Là một sinh viên đang theo học trong môi trường đào tạo lực lượng bảo vệ an ninh quốc gia, em nhận thấy rằng, ngày 30/4 không chỉ là dấu mốc lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc giữ gìn thành quả hòa bình.
Theo Dũng, những câu chuyện được học, được kể không chỉ giúp em hiểu hơn về quá khứ, mà còn hun đúc tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật và lòng trung thành với Tổ quốc, những phẩm chất cốt lõi của người chiến sĩ Công an nhân dân.
Không chỉ với Dũng mà với nhiều sinh viên Học viện An ninh Nhân dân, lịch sử không còn là những con số hay sự kiện khô khan trong sách giáo khoa, mà trở thành những ký ức sống động, giàu cảm xúc và mang tính định hướng.
"Việc được tiếp cận lịch sử qua lời kể của ông bà, bài giảng của thầy cô và tìm hiểu qua thực tế đã giúp chúng em hiểu rõ hơn giá trị của độc lập, tự do, là động lực để không ngừng rèn luyện, học tập, sẵn sàng cống hiến, tiếp nối truyền thống của các thế hệ đi trước trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc", Dũng nói.
Còn em Trần Nguyễn Đức Anh (20 tuổi, sinh viên Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh) vẫn nhớ rõ cảm xúc của mình trong lần tham quan Dinh Độc Lập - nơi gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc.
Em chia sẻ, đứng trước những chiếc xe tăng, bước vào những căn phòng vẫn còn được giữ gần như nguyên trạng, em có cảm giác như đang “chạm” vào quá khứ, nơi từng chứng kiến những thời khắc quyết định của đất nước.
Đặc biệt, khi đọc lại những trang nhật ký, những tư liệu ghi chép từ thời chiến, em tự hào và xúc động. “Khi đọc, em thực sự xúc động vì hiểu rằng những gì mình đang có hôm nay không phải là điều hiển nhiên, những câu chuyện chân thực, giản dị nhưng đầy hy sinh ấy đã giúp em nhìn rõ hơn giá trị của hòa bình".
Từ trải nghiệm đó, Đức Anh nhận ra rằng hòa bình là thành quả của một quá trình đấu tranh lâu dài và đầy mất mát. Chính sự thấu hiểu này khiến em và nhiều bạn trẻ khác ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình, không chỉ là ghi nhớ lịch sử, mà còn phải sống có ích, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi để có được.
Không dừng lại ở việc nhìn lại quá khứ, nhiều bạn trẻ hôm nay đang chủ động biến sự tri ân thành hành động cụ thể, hướng đến tương lai. Họ hiểu rằng hòa bình và độc lập không chỉ là thành quả của lịch sử, mà còn là nền tảng để mỗi người sống có trách nhiệm hơn và góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp.
Em Võ Thị Như Quỳnh (18 tuổi, sinh viên Đại học Ngoại thương Hà Nội) chia sẻ, thế hệ trẻ chúng em không chỉ dừng lại ở việc tưởng nhớ, mà quan trọng hơn là hành động, từ những việc nhỏ như tham gia tình nguyện, bảo vệ môi trường đến hỗ trợ cộng đồng.
Thực tế, ngày càng nhiều bạn trẻ đang lựa chọn thể hiện tinh thần của ngày 30/4 qua các hoạt động thiết thực như chiến dịch vì môi trường, chương trình thiện nguyện hay các dự án vì cộng đồng.
Như Quỳnh cho biết, tại Đại học Ngoại thương, một nhóm sinh viên đã thành lập câu lạc bộ và tổ chức chuỗi hoạt động tri ân các gia đình có công với cách mạng. Các bạn đến thăm hỏi, trao tặng những phần quà nhỏ nhưng chứa đựng sự quan tâm chân thành, đồng thời lắng nghe những câu chuyện giản dị mà xúc động từ các cô chú, ông bà từng đi qua chiến tranh.
Không dừng lại ở đó, nhóm còn cùng nhau dọn dẹp nghĩa trang, thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Qua từng hoạt động, lịch sử không còn là những trang sách khô khan mà trở nên sống động, gần gũi hơn bao giờ hết. Với các bạn trẻ, đó không chỉ là hành trình cho đi mà còn là hành trình nhận lại sự thấu hiểu, lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc.
“Những chuyến đi này giúp các thành viên “chạm” vào lịch sử bằng cảm xúc thật, từ đó hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình và sự hy sinh của thế hệ đi trước và chúng em nhận ra rằng tri ân không chỉ là những hành động trong một dịp lễ, mà cần trở thành ý thức lâu dài trong cách sống, học tập và cống hiến mỗi ngày”, Quỳnh nói.
Thực tế cho thấy, trên mạng xã hội, nhiều bạn trẻ cũng chọn cách kể lại lịch sử theo ngôn ngữ của thời đại: Video ngắn, vlog, podcast, hay các bài viết cá nhân. Những nội dung này không chỉ giúp lan tỏa kiến thức, mà còn tạo ra sự kết nối cảm xúc, điều mà những bài học truyền thống đôi khi khó làm được.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là cách các bạn trẻ tiếp nhận lịch sử, thay vì thụ động, họ chủ động biến lịch sử thành trải nghiệm cá nhân.
Em Võ Mai Chi, sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết: "Vào ngày nghỉ lễ 30/4, chúng em thường tham gia các buổi triển lãm mini, tọa đàm sinh viên, chương trình nghệ thuật tái hiện lịch sử... Tại đó, chúng em không chỉ là người xem, mà còn là người tham gia, người kể chuyện, thậm chí là người sáng tạo nội dung.
Hoặc chúng em cũng có thể tham gia thêm những hoạt động như dọn dẹp nghĩa trang liệt sĩ, chăm sóc các di tích lịch sử, hay tổ chức chương trình tri ân. Thông qua những việc làm cụ thể đó, chúng em nghĩ lịch sử không còn là thứ xa vời, mà trở thành một phần của đời sống".
Điều này mang lại nhiều giá trị hơn là chỉ kiến thức. Nó giúp người trẻ rèn luyện kỹ năng, phát triển tư duy phản biện và quan trọng hơn cả, hình thành ý thức công dân.
Em Mai Chi chia sẻ thêm, điều quan trọng nhất mà 30/4 mang lại cho chúng em là nhận thức. Khi hiểu được quá khứ, chúng em sẽ biết trân trọng hiện tại và có trách nhiệm hơn với tương lai.
Theo chuyên gia sử học, PGS. TS Nguyễn Thành Nhân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Huế, ngày 30/4 không chỉ là sự kiện lịch sử, mà còn là một “lời nhắc” mang tính thế hệ.
Nó nhắc rằng hòa bình không phải là điều hiển nhiên, nhắc rằng độc lập, tự do luôn cần được bảo vệ không chỉ bằng vũ khí, mà còn bằng tri thức, ý thức và hành động.
Và nhắc rằng mỗi thế hệ đều có một “cuộc chiến” của riêng mình, dù không còn bom đạn, nhưng vẫn đầy thách thức.
Đối với các bạn trẻ hôm nay, “cuộc chiến” đó có thể là chống lại sự thờ ơ, vượt qua giới hạn bản thân, đóng góp cho cộng đồng, hay xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
"Chính vì vậy, tinh thần ngày 30/4 không chỉ nằm ở việc tưởng niệm, mà còn nằm ở cách sống mỗi ngày. Một hành động tử tế, một dự án có ích, một ý tưởng sáng tạo, tất cả đều có thể trở thành sự tiếp nối của lịch sử", PGS.TS Nguyễn Thành Nhân nói.
Có thể nói, điều đáng trân trọng ở thế hệ trẻ hôm nay là họ không quay lưng với lịch sử. Ngược lại, họ đang tìm cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng, gần gũi hơn, sinh động hơn và gắn liền với đời sống hơn.
Các bạn trẻ không chỉ “học” lịch sử, mà còn “sống” với lịch sử bằng nhận thức, cảm xúc và hành động. Từ những chuyến tham quan, những câu chuyện gia đình, đến những dự án cộng đồng, tất cả đều góp phần tạo nên một cách hiểu mới về ngày 30/4.
Ngày 30/4, vì thế, không chỉ là dấu mốc của quá khứ, mà còn là điểm khởi đầu cho những suy nghĩ và hành động của hiện tại.
Khi người trẻ biết nhìn lại để hiểu, biết suy ngẫm để trưởng thành và biết hành động để đóng góp, đó cũng là lúc lịch sử thực sự “sống” trong đời sống hôm nay.
Và có lẽ, ý nghĩa lớn nhất của ngày 30/4 trong mắt các bạn trẻ chính là ở đó không chỉ là niềm tự hào, mà còn là trách nhiệm. Không chỉ là ký ức, mà còn là động lực để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho chính mình và cho đất nước.
