(Thanh tra) - Rượu quê lâu nay vốn được không ít người “ưa dùng” thì số liệu “trên 80% rượu nấu thủ công chứa chất độc hại vượt phép” của Bệnh viện Tâm thần Hà Nội khiến họ phải suy nghĩ lại nếu không muốn rước hại vào người.
Rượu quê nấu theo “phong cách” công nghiệp
Tìm hiểu tại một cơ sở làm “rượu quê”, để làm ra được một chai rượu trắng phải qua rất nhiều công đoạn phức tạp. Đầu tiên phải nấu cơm, sau đó tãi tơi đều để nguội và rắc men rượu vào, trộn đều tiếp đến là cho vào chum bịt kín lại khoảng 25 ngày sau đem ra nấu. Sau đó, để tiếp khoảng 3 ngày đem ra lọc xong, để khoảng 2 tháng sau mới đem bán. Như vậy, tối thiểu để có được rượu bán ra tiêu thụ ít nhất khoảng 3 tháng và qua đủ các công đoạn.
Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu của các cửa hàng nhậu thì người nấu rượu thường rút ngắn các quy trình nấu rượu xuống. “Thường thì cơm trộn với men để vào chum 25 ngày xuống còn từ 15 – 20 ngày, còn khi lọc xong thì mình chỉ để rượu hả khoảng 1 tháng thay vì 2 tháng như bình thường” – Ông Lê Văn Thi chủ một cơ sở làm rượu quê tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà Nội thành thật.
Một hệ thống nấu rượu quê mà các thiết bị đều được "tự chế". Ảnh: OH-LH
Khảo sát tại một số cơ sở nấu rượu quê khác tại xã Kim Chung thì quy trình nấu rượu hầu hết được các chủ cơ sở làm theo kinh nghiệm và tự chế ra các loại công cụ, thiết bị lọc, nấu rượu một cách khá sơ sài. Chỉ có một các loại thùng nhựa loại lớn và can nhựa là thứ duy nhất được “đầu tư” bài bản và đồng bộ như “phong cách” của cơ sở sản xuất rượu “công nghiệp”. Đây cũng là điều khá dễ hiểu, bởi với các chủ cơ sở nấu rượu này thì việc sản xuất, tiêu thụ càng nhiều rượu đồng nghĩa với lợi nhuận càng tăng. Thế nhưng, điều quan trọng nhất là chất lượng rượu có được kiểm định bởi cơ quan nào hay không lời chia sẻ: “từ xưa đến nay chúng tôi toàn nấu theo kinh nghiệm truyền lại” của một chủ cơ sở nấu rượu sẽ giúp bất cứ ai cũng có thể hiểu câu trả lời.
Rẻ và dễ như... mua rượu
Theo chân người giao rượu đến một quán nhậu thường xuyên nhập “rượu quê” tại xã Kim Chung, điều chúng tôi nhận thấy là cơ sở này nhập khá nhiều loại rượu khác nhau từ Volka đóng chai đến các loại rượu ngô, gạo tự nấu để phục vụ người uống. Thực khách đến quán này ăn uống, yêu cầu được phục vụ các loại rượu không hạn chế về số lượng cũng như chủng loại. Cùng với đó, nhờ “có tiếng” vì nhiều cơ sở nấu rượu “đổ” rượu ngon, nên cửa hàng này còn được khá nhiều người dân trong khu vực tới mua rượu về nhà để uống.
Theo chủ quán ở đây, đa số khách hàng đến đều ưa chuộng các loại rượu quê vì giá cả rất rẻ so với những loại rượu đóng chai khác. Như 1 chai rượu gạo quê 500ml có giá từ 20 – 25 nghìn đồng, trong khi đó 1 chai Volka Men loại 750 ml có giá bán ra tại quán là 80 nghìn đồng.
Hàng loạt thùng nhựa đựng rượu theo "phong cách" sản xuất "công nghiệp". Ảnh: OH-LH
Với ông Thi một người “đổ” rượu cho quán này và một số quán quen khác thì một ngày, ít thì cũng từ 10 đến 20 lít, còn nhiều thì lên đến cả trăm lít tùy thuộc vào thời tiết và mùa. Chẳng hạn như mùa nóng thì tiêu thụ rượu chậm hơn, còn mùa rét thì bán rất chạy, đặc biệt khi trong làng có đám cưới thì có thể “đổ” tới vài trăm lít.
Quan sát, gần như từ đầu đến khi thanh toán tiền của một nhóm khách hàng chúng tôi ghi nhận được chỉ cần vài trăm nghìn đồng, thực khách có thể vừa được phục vụ đồ nhậu và vài lít rượu, đủ để làm say mềm các “con nhậu”. Như vậy, có thể thấy, không chỉ ở thành phố mà tại những vùng ngoại thành Hà Nội, rượu được mua với giá rất rẻ và số lượng gần như không bị hạn chế. Đây là điều tiềm ẩn rất nhiều nguy hại bởi việc sử dụng rượu quá mức là nguyên nhân gây ra nhiều hệ lụy đã từng xảy ra khá nhiều tại các vùng quê.
Trên 80% rượu nấu thủ công chứa chất độc hại vượt phép
Theo số liệu từ Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, trên 80% rượu nấu thủ công có chứa các chất độc hại vượt hàm lượng cho phép như: Aldehyd, methanol, đặc biệt là Furfurol. Trong đó, Furfurol sinh ra trong quá trình sản xuất rượu với công nghệ thấp, đây là chất độc hại cho bộ máy tuần hoàn, hô hấp và thần kinh.
Rượu quê được đa số người nấu đang làm theo kinh nghiệm mà không có kiểm định chất lượng. Ảnh: OH-LH
“Đó là nguyên nhân của nhiều bệnh như : tim mạch, ung thư, mất trí nhớ và dị tật thai nhi. Chính vì vậy, tiêu chuẩn về rượu đều phải âm tính với Furfurol. Trong khi đó, Aldehyd vượt mức cho phép sẽ gây ngộ độc mạn tính thần kinh, run tay chân, đau đầu, giảm trí nhớ...” Báo cáo của Bệnh viện Tâm thần Hà Nội khẳng định.
Những nhận định dựa trên cơ sở khoa học từ cơ quan y tế nói trên về tác hại của rượu đối với sức khỏe là rất rõ. Song, trở lại với sự thành thật của một đầu mối sản xuất rượu quê thì đúng là rượu đang được nấu theo kinh nghiệm, ước lượng mà không được cơ quan nào kiểm định chất lượng. Còn người uống phổ biến là chỉ cần tiêu chí uống về không đau đầu là được. Do đó, có thể cảnh báo, nếu việc sử dụng rượu vẫn tiếp tục đến mức lạm dụng và đang được mua với mức giá rẻ và dễ như hiện nay, thì không ít người uống đang tự rước hại vào người và dần dần hủy hoại sức khỏe của chính mình qua mỗi cuộc “nhậu”.
Hữu Oanh - Lê Hoàng
