Con em đồng bào Vân Kiều ở Hướng Lập ngày càng có điều kiện đến trường đầy đủ hơn. Ảnh: Minh Tân

Thôn Tri bám rừng, bám đất để đổi thay

Nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Trị, thôn Tri, xã Hướng Lập nằm sâu dưới chân Trường Sơn, nơi 55 hộ với hơn 240 nhân khẩu, tất cả là đồng bào dân tộc thiểu số Vân Kiều, đã bám đất, bám rừng qua bao thế hệ. Từng có thời gian dài được xem là “vùng lõm” về hạ tầng và sinh kế, nhưng hôm nay, từ chính nơi này, những chuyển động bền bỉ đang hiện ra, âm thầm mà rõ nét.

Ngày trước, sinh kế của người dân thôn Tri gói gọn trong nương rẫy phụ thuộc thời tiết. Cả thôn chỉ có vài héc ta lúa nước, canh tác bấp bênh, bữa đói bữa no theo từng mùa mưa nắng. Nhưng nhờ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước trong mở rộng diện tích, đầu tư thủy lợi nhỏ, diện tích lúa nước nay đã tăng lên khoảng 7 héc ta, thêm lúa rẫy và gần 100 héc ta rừng trồng. Lúa có nước, rừng có cây, người có việc làm quanh năm, nhịp sống vì thế dần ổn định hơn.

Những căn nhà mới ở thôn Tri được xây dựng từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025. Ảnh: Minh Tân

Già làng Hồ Văn Amo, người đã đi qua gần trọn đời cùng thôn Tri, nói chậm rãi nhưng chắc chắn: “Hồi trước đói nhiều lắm. Làm rẫy mà trời không thương là thiếu ăn. Nay có ruộng nước, có rừng trồng, Nhà nước cho giống, cho phân, cho làm nhà, bà con yên tâm hơn”.

Sự đổi thay ấy còn in dấu trong từng nếp nhà. Riêng năm 2025, thôn Tri giảm được 10 hộ nghèo và cận nghèo nhờ các chương trình xóa đói giảm nghèo, đặc biệt là Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Tết năm nay, già Amo đón xuân trong căn nhà mới, vững chãi, thơm mùi gỗ. “Có chỗ ở yên tâm rồi, bà con lo làm ăn, lo giữ rừng, giữ bản”, già nói.

Căn nhà mới của già làng Hồ Văn Amo giúp gia đình an cư, yên tâm bám bản, bám rừng. Ảnh: Minh Tân

Không chỉ có nhà mới, điều đáng mừng hơn là sự chuyển động trong nhận thức. Con em thôn Tri đã có người theo học Trung cấp Luật, học cấp III tại Trường Dân tộc nội trú của tỉnh. Với đồng bào Vân Kiều, đó không chỉ là học chữ, mà là dấu hiệu của một thế hệ mới đang lớn lên, biết nhìn xa hơn bản làng, nhưng không rời bỏ cội nguồn.

Tuy nhiên, mỗi mùa mưa lũ, bản làng gần như bị chia cắt, trẻ em đi học vất vả, nông sản làm ra khó bán. “Có cái ăn rồi, nhưng đường khó quá”, già Amo trầm giọng, “mong Đại hội tới, Nhà nước quan tâm làm cho con đường, để bản mình không bị cách biệt, bà con có thêm đất để mở rộng sản xuất, xây dựng nhà cửa cho những hộ mới”.

Những đứa trẻ trong lớp học mầm non khang trang được xây dựng tại thôn Tri, xã Hướng Lập. Ảnh: Minh Tân

Từ thôn Tri nhìn rộng ra, xã Hướng Lập hiện lên như một bức tranh thu nhỏ của vùng biên giới phía Tây tỉnh Quảng Trị. Một buổi sớm nắng lên, Hướng Lập yên bình giữa màu xanh của núi rừng Trường Sơn. Những mái nhà nép bên sườn đồi, khói bếp bảng lảng, tiếng trẻ con gọi nhau trước sân.

Nhịp sống nơi đây đang đổi thay từng ngày, mang theo niềm vui lặng lẽ của đồng bào Vân Kiều, những người đã gắn bó với rừng, với đất và với biên cương Tổ quốc qua bao thế hệ.

Hướng Lập gửi niềm tin về Đại hội XIV

Trong không khí cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Hướng Lập cũng rộn ràng theo cách rất riêng. Không cờ hoa rực rỡ, không khẩu hiệu ồn ào, mà là những điều gửi gắm cụ thể, gần gũi trong đời sống hằng ngày: Con đường được mở thêm, ruộng lúa có nước, căn nhà vững chãi, những đứa trẻ đến trường đều đặn hơn.

Hướng Lập là xã biên giới của tỉnh Quảng Trị, tiếp giáp trực tiếp với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, giữ vai trò quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại Nhân dân và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Cờ Đảng, cờ Tổ quốc được treo trang trọng tại trung tâm xã Hướng Lập, tạo không khí hướng về Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: Minh Tân

Địa hình đồi núi, diện tích rộng lớn, dân cư phân tán tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xa vừa tạo nên vẻ đẹp nguyên sơ, vừa đặt ra nhiều thách thức cho phát triển. Nhưng cũng chính từ điều kiện ấy, Hướng Lập mang trong mình nhiều tiềm năng, nhất là lâm nghiệp và các sinh kế gắn với rừng.

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, dù vẫn còn nhiều khó khăn, Hướng Lập đã khoác lên mình một diện mạo mới. Đường sá từng bước được nâng cấp, điện lưới quốc gia và nước sinh hoạt hợp vệ sinh ngày càng phủ rộng; trường học, trạm y tế, nhà văn hóa thôn được củng cố.

Những mầm xanh của xã Hướng Lập trên hành trình đến lớp giữa núi rừng Trường Sơn. Ảnh: Minh Tân

Đầu năm 2025, toàn xã còn 366 hộ nghèo, 101 hộ cận nghèo trên tổng số 815 hộ. Nhưng nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và tinh thần vươn lên của Nhân dân, đến cuối năm, xã đã giảm được 49 hộ nghèo và 19 hộ cận nghèo, vượt kế hoạch đề ra. Với người dân vùng biên, những con số ấy là câu chuyện rất thật về bữa cơm đủ đầy hơn và niềm tin được bồi đắp từng ngày.

Xác định Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, Đảng ủy xã Hướng Lập đã chủ động chuẩn bị từ sớm. Các chi bộ tổ chức sinh hoạt chuyên đề, lồng ghép việc học tập, quán triệt nghị quyết của Trung ương với những vấn đề thiết thực của địa phương. Công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phù hợp với đồng bào dân tộc thiểu số, từ treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc đến các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng.

Chị Hồ Thị Va, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hướng Lập, chia sẻ về vai trò của phụ nữ vùng biên hướng tới Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: Minh Tân

Trong những buổi sinh hoạt ấy, câu chuyện về Đại hội XIV được nhắc đến bằng sự gần gũi và tin tưởng. Già làng, người có uy tín mong Đảng tiếp tục quan tâm đến vùng biên, có thêm chính sách giữ rừng, giữ đất, giữ biên cương.

Thanh niên, phụ nữ mong được học nghề, vay vốn, tiếp cận khoa học kỹ thuật để làm ăn hiệu quả hơn. Mong mỏi lớn nhất vẫn là hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, để mùa mưa không còn cảnh cách trở.

Xã Hướng Lập hiện ra giữa màu xanh núi rừng Trường Sơn, nơi đời sống Nhân dân đang từng bước khởi sắc. Ảnh: Minh Tân

Chia sẻ về niềm tin hướng tới Đại hội XIV, chị Hồ Thị Va, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hướng Lập, nói bằng giọng chân tình: “Phụ nữ Vân Kiều bây giờ không chỉ lo việc nhà, việc rẫy, mà đã mạnh dạn tham gia các mô hình sinh kế, học cách làm ăn, nuôi con cho tốt, cho đi học đầy đủ”. Theo chị, các chương trình hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xóa nhà tạm, chăm lo trẻ em đã giúp chị em thêm tự tin vươn lên. “Chị em mong có thêm vốn vay, thêm lớp tập huấn, thêm đường sá thuận lợi. Phụ nữ ổn định thì gia đình ổn định, bản làng cũng yên hơn”, chị Va nói.

Bí thư Đảng ủy xã Hướng Lập Nguyễn Minh Long (giữa) kiểm tra thực tế hạ tầng, sinh kế tại các thôn bản. Ảnh: Minh Tân

Ở góc độ lãnh đạo địa phương, Bí thư Đảng ủy xã Hướng Lập Nguyễn Minh Long khẳng định: Đối với Hướng Lập, Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là mốc mở ra giai đoạn phát triển mới cho vùng biên giới.

Quan điểm xuyên suốt của xã là chính sách phải đi tới tận bản, đầu tư phải gắn với giữ rừng, giữ đất, giữ biên cương; phát triển kinh tế không tách rời nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Từ thực tiễn đó, Hướng Lập tiếp tục xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phát huy vai trò của già làng, người có uy tín, đảng viên là người dân tộc thiểu số, huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để mỗi chủ trương của Đảng thực sự đi vào cuộc sống.

Dưới chân Trường Sơn, từ thôn Tri lan tỏa ra toàn xã Hướng Lập, những đổi thay hôm nay đang dần hiện rõ trong từng nếp sống của người dân vùng biên. Trong niềm tin hướng về Đại hội XIV của Đảng, đồng bào Vân Kiều nơi phên dậu phía Tây Tổ quốc kỳ vọng những quyết sách lớn sẽ tiếp tục mở đường, để vùng biên này ngày càng yên bình, ấm no và bền vững.