Hát Bài chòi trước sân đình làng Túy Loan.

Câu lạc bộ (CLB) Bài chòi mang tên sông Yên của huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng có 5 thành viên chính thức và các nghệ nhân không chuyên trưởng thành từ các phong trào văn nghệ quần chúng, cơ bản am hiểu thể lệ cuộc chơi, các làn điệu bài chòi và đặc biệt là có năng khiếu, chất giọng và tâm huyết. Ngoài nhiệm vụ bảo tồn, phục chế nét văn hóa truyền thống, sự ra đời của CLB giúp những người yêu thích các làn điệu dân ca, bài chòi có điều kiện trau dồi, phát huy tiềm năng ca hát, phục vụ các tổ chức, cá nhân có nhu cầu, nhất là trong các lễ hội đình làng của các địa phương, ngành Du lịch của TP... Các thành viên trưng hình tượng con bài để người chơi tiện theo dõi.

Mỗi ván  bài chòi có 30 quân cờ với 30 tên gọi khác nhau chia thành 10 loại thẻ gỗ (3 quân cờ là một thẻ) và người chơi sẽ được chọn mua các loại thẻ đó. Sau khi “nhà cái” phát hết thẻ cho mọi người, ván cờ sẽ được bắt đầu bằng việc rút thăm que tre có ghi tên một quân cờ. Lúc này, anh “hiệu” (người hô hiệu) sẽ dẫn dắt cuộc chơi bằng những câu hát dân ca truyền thống mượt mà giai điệu quê hương, nhất là nội dung “Xuân đến Tết về” có liên quan đến tên quân cờ ghi trên chiếc thăm đó, lần lượt cho đến khi ba thẻ tre được rút liên tiếp có tên gọi trùng với các tên quân cờ ghi trên cùng một thẻ gỗ... 

Khi tham gia, nếu thấy tên quân cờ của mình được nhắc đến trong câu hát, người chơi sẽ phải hô lên và trình thẻ gỗ để được phát một lá cờ vàng, tương đương với một phần thưởng nhỏ. Nếu người chơi có được chiếc thẻ gỗ ghi tên 3 quân cờ được nêu tên, người đó sẽ đoạt được phần thưởng lớn nhất của cuộc chơi và ván cờ kết thúc trong vui vẻ, lời ca tiếng nhạc cổ.

Ông Đỗ Hữu Quế hát lời chúc mừng tất cả bà con chơi Hội bài chòi.

Chủ nhiệm CLB Đỗ Hữu Quế cho biết: “Cây có gốc mới nở cành xanh ngọn, nước có nguồn mới bể rộng sông sâu”,  dòng sông Yên chảy qua địa phận các xã Hòa Khương, Hòa Phong và Hòa Tiến giống như những giai điệu mượt mà, sâu lắng của thể loại bài chòi. Đặc biệt, cây cầu Sông Yên mới được đưa vào sử dụng đã mang lại hạnh phúc cho các thành viên trong CLB và bà con địa phương. Vì vậy, mọi người quyết định lấy tên sông Yên để đặt tên cho CLB bài chòi. 

Theo ông Nguyễn Thúc Dũng - Trưởng phòng VH-TT huyện Hòa Vang, trước đây, vì nhiều lý do, đặc biệt là cơ sở vật chất khiến những người say mê ca hát thể loại bài chòi không có điều kiện phát huy năng khiếu, sở trường của mình. Qua tìm hiểu, chúng tôi phát hiện nhiều anh, chị ở địa phương từng có một thời gian công tác tại Ban Văn nghệ Hội An, Quảng Nam, vì vậy rất am hiểu, dày dạn kinh nghiệm và lòng nhiệt huyết với bài chòi nên tạo điều kiện về cơ sở vật chất ban đầu cho CLB hoạt động... 

Hy vọng với lòng say mê ca hát và nhu cầu thưởng thức thể loại nghệ thuật dân gian của người dân địa phương, CLB Bài chòi sông Yên không chỉ là điểm sáng, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống, giúp giới trẻ cảm nhận được giá trị đích thực của di sản văn hóa phi vật thể này.Phát phần thưởng cho những người tới cờ.

Anh Hồ Thanh Châu, một thành viên ưu tú của CLB cho hay, trước khi hô “hiệu”, anh phải tìm hiểu văn hóa, đặc trưng của địa phương nơi sẽ diễn hội bài chòi rồi ứng biến vào trong các câu thai nhằm tạo sự gần gũi và sinh động, thu hút được sự chú ý của bà con hơn. Người hô “hiệu” phải rành các điệu hát, điệu hò quen thuộc, phải lặn lội đi về những vùng quê để hỏi, ghi chép lại những điệu hô bài chòi cổ, rồi dựa vào đấy mà sáng tạo ra những lời hô vừa dân dã, vừa hiện đại để làm cho người chơi Hội bài chòi thấy được hình ảnh quê hương thân yêu của mình lồng trong một trò chơi văn hóa đầy ý nghĩa đó.

Tiên Sa