Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường. Ảnh: Thảo Nguyên

Kê khai tài sản gian dối có thể bị xử hình sự

Bộ trưởng Hà Hùng Cường nói: “Mỗi khi Tòa án xét xử các vụ đại án về tham nhũng, không khí người dân phấn khởi nhưng anh em thi hành án rất lo lắng”.

Nguyên nhân chủ yếu do ở nước ta chưa có hệ thống đăng ký tài sản một cách thống nhất, bài bản, minh bạch. Việc mua bán tài sản, trả tiền qua tài khoản chưa nghiêm. Có sự cắt khúc rất nghiêm trọng trong tố tụng hình sự hiện nay, điều tra cắt khúc, truy tố cắt khúc, đưa ra tòa án cắt khúc, đặc biệt, cơ quan thi hành án dân sự lại tách rời khỏi quyền lực của cơ quan tư pháp.

Bộ trưởng Cường thừa nhận, nguyên nhân còn do chấp hành viên chưa làm hết trách nhiệm xác minh tài sản thi hành án. Và cũng do thi hành án theo quy định của luật trong nhiều trường hợp phải theo đơn yêu cầu mới thi hành án.

“Ví dụ như vụ Vinashin. Tất cả những gì thi hành án chủ động đã xong. Nhưng những cái bồi thường lại cho con, cháu của Vinashin thì phải có yêu cầu của con, cháu Vinashin. Cái này Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, Bộ Giao thông Vận tải đã vào cuộc, nhưng đến hôm nay, con, cháu Vinashin không yêu cầu ông phải trả nợ”, Bộ trưởng Cường nói.

Bộ trưởng Cường cho biết, thời gian tới sẽ nghiên cứu đề xuất, trong đó có việc làm sao để kết nối liên thông giữa cơ quan thi hành án dân sự ngay từ đầu với điều tra, truy tố, xét xử, nhất là việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp kê biên tài sản, phong tỏa tài sản…

Về định hướng lớn sửa đổi Bộ luật Hình sự, Ban Soạn thảo và Bộ Tư pháp đã báo cáo Chính phủ và Chính phủ đã thống nhất ra nghị quyết về vấn đề này. Liên quan đến tội tham nhũng, Ban Soạn thảo đã có ý kiến, Ban Nội chính Trung ương cũng đã làm việc với Bộ Tư pháp về vấn đề này theo hướng bổ sung một số tội phạm tham nhũng, nội luật hóa một số tội theo Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

“Có thể bổ sung tội làm giàu bất hợp pháp, không chứng minh được bằng nguồn nào có được tài sản đó thì cũng có tội; kê khai tài sản gian dối; tham nhũng trong lĩnh vực tư nhân. Đồng thời, chúng tôi đã trình Chính phủ và Chính phủ cho phép nghiên cứu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân, cụ thể là các doanh nghiêp”, Bộ trưởng Cường nói.

Không thể chấp nhận được việc tiếp tục ban hành văn bản sai

Ông Cường cho biết, kết quả kiểm tra văn bản từ báo cáo của Chính phủ, theo đó từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII đến nay, trong tổng số 1.574 văn bản đã kiểm tra, Bộ Tư pháp đã phát hiện ra 312 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, trong đó có 54 văn bản sai về nội dung, tuy nhiên không có văn bản nào vi hiến.

Theo ông Cường, tình hình xử lý 54 văn bản sai về nội dung, sau khi Bộ Tư pháp trao đổi với các đơn vị ban hành, có 19 văn bản được sửa ngay nội dung trái pháp luật, không phù hợp hoặc không khả thi, điển hình như Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thêm một số đối tượng ưu tiên cộng điểm và quy định cộng điểm cho bà mẹ Việt Nam anh hùng.

“Việc tiếp tục ban hành văn bản của các bộ và cơ quan ngang bộ, sai về nội dung sau khi Hiến pháp mới có hiệu lực, tôi nghĩ rằng không thể chấp nhận được. Cũng cần phải kiểm điểm làm rõ trách nhiệm theo Nghị quyết của Quốc hội và Nghị quyết của Chính phủ. Tới đây, hàng tháng chúng tôi sẽ có báo cáo với Chính phủ về tình hình ban hành văn bản, để Chính phủ xem xét, cho ý kiến”, ông Cường nói.

Thảo Nguyên