Lực lượng Công an tỉnh Lâm Đồng kiểm tra nhanh ma túy đối với nhân viên và khách tại một cơ sở kinh doanh karaoke ở phường Bắc Gia Nghĩa. Ảnh: Công an Lâm Đồng

Tuy nhiên, sự buông lỏng quản lý, nhắm mắt làm ngơ hay cố tình tiếp tay vì lợi nhuận hoàn toàn có thể đẩy người quản lý, chủ kinh doanh đối diện với những hậu quả pháp lý nghiêm khắc.

Nhận diện rủi ro, thiết lập “phòng tuyến” an ninh từ cơ sở

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm tổ chức, chứa chấp và sử dụng trái phép chất ma túy tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện về an ninh, trật tự luôn tiềm ẩn diễn biến phức tạp.

Tội phạm thường lợi dụng đặc điểm không gian kín, hoạt động về đêm, âm thanh lớn, ánh sáng phức tạp và lượng khách ra vào thường xuyên để biến cơ sở kinh doanh thành điểm tụ tập, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, ngụy trang ma túy dưới nhiều dạng khác nhau, đặc biệt là các loại ma túy mới được pha trộn khiến người quản lý khó nhận biết nếu không chủ động nắm tình hình.

Đáng chú ý, một bộ phận thanh, thiếu niên do tò mò, thích thể hiện hoặc bị bạn bè lôi kéo cũng tìm đến các cơ sở vui chơi, giải trí để sử dụng trái phép chất ma túy.

Sự xâm nhập của tội phạm ma túy có nguyên nhân trực tiếp từ việc một số chủ cơ sở, người quản lý, nhân viên vì lợi nhuận hoặc thiếu trách nhiệm đã buông lỏng kiểm soát khách hàng. Thậm chí, có những trường hợp cá nhân tại cơ sở đã tiếp tay, tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm.

Do đó, phòng ngừa từ chính cơ sở kinh doanh là một trong những giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tội phạm ma túy ngay từ đầu.

Chủ cơ sở cần xây dựng quy trình quản lý khách hàng và nhân viên chặt chẽ, đặc biệt tăng cường kiểm soát việc sử dụng phòng riêng vào thời điểm đêm khuya để không bị lợi dụng không gian kín thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Việc quản lý phải được thực hiện thường xuyên, thực chất, đồng thời bảo đảm đúng các quy định về quyền riêng tư của khách hàng.

Để chủ động nhận diện nguy cơ, nhân viên phục vụ, bảo vệ và người quản lý cần được trang bị kiến thức cơ bản. Những biểu hiện bất thường như khách tụ tập đông trong một phòng, liên tục đóng kín cửa, có người cảnh giới bên ngoài, thay đổi khách liên tục, sử dụng vật dụng không rõ nguồn gốc hoặc có biểu hiện mất kiểm soát hành vi cần được quan sát và báo cáo người quản lý.

Bên cạnh đó, các cơ sở cần duy trì hoạt động ổn định của hệ thống camera tại lối ra vào, khu vực chung, hành lang, khu vực gửi xe nhằm chủ động phòng ngừa và phục vụ xác minh khi có vụ việc.

Chủ cơ sở cũng phải thiết lập mối quan hệ phối hợp với Công an cơ sở, nắm số điện thoại trực ban để trao đổi thông tin sớm về các dấu hiệu nghi vấn, không nên chờ đến khi xảy ra vụ việc nghiêm trọng mới liên hệ với cơ quan chức năng.

Biết mà bao che, tiếp tay có thể phải chịu trách nhiệm hình sự

Theo quy định của pháp luật, chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý và nhân viên phải có trách nhiệm chủ động phòng ngừa, không để cơ sở bị lợi dụng làm địa điểm thực hiện các hành vi liên quan đến ma túy.

Các bị cáo trong vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý tại quán karaoke Quỳnh Trang ở Hà Nội. Ảnh: HM

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an và ưu tiên bảo đảm an toàn cho khách hàng, nhân viên có mặt tại cơ sở.

Việc nhận diện dấu hiệu nghi vấn chỉ nhằm phòng ngừa và thông báo cơ quan chức năng, cá nhân tại cơ sở không được tự ý kết luận một người sử dụng ma túy dựa trên biểu hiện bên ngoài, không tự ý bắt giữ, khám xét, xử lý khách hàng hay thực hiện các hành động có thể gây nguy hiểm, làm ảnh hưởng đến quá trình xử lý vụ việc.

Đáng lưu ý, không phải mọi trường hợp có người sử dụng trái phép chất ma túy tại cơ sở đều đương nhiên làm phát sinh trách nhiệm hình sự đối với chủ cơ sở hoặc nhân viên. Trách nhiệm pháp lý được xác định trên cơ sở hành vi thực tế, mức độ nhận thức, lỗi và các dấu hiệu cấu thành cụ thể của từng hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, trường hợp người quản lý, nhân viên hoặc chủ cơ sở biết rõ nhưng vẫn cố ý tạo điều kiện, bố trí địa điểm, cung cấp phương tiện, hỗ trợ hoặc trực tiếp tham gia thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, hành vi tổ chức cho người khác sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị xem xét về Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 255 Bộ luật Hình sự.

Người có địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình và cho người khác sử dụng trái phép chất ma túy tại đó có thể bị xem xét về Tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, nếu cá nhân có hành vi tàng trữ, vận chuyển hoặc mua bán trái phép chất ma túy, tùy tính chất và khối lượng ma túy, còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các Điều 249, 250 hoặc Điều 251 Bộ luật Hình sự.

Đặc biệt, đối với chủ cơ sở, người quản lý hoặc nhân viên biết rõ hành vi phạm tội đã xảy ra nhưng che giấu người phạm tội, dấu vết, tang vật có thể bị xem xét về Tội che giấu tội phạm theo Điều 389 Bộ luật Hình sự.

Trường hợp biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang hoặc đã thực hiện mà cố ý không tố giác, có thể bị xem xét về Tội không tố giác tội phạm theo Điều 390 Bộ luật Hình sự.

Trong trường hợp hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, việc vi phạm các quy định về bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống tệ nạn xã hội hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định đối với hoạt động kinh doanh thì tùy tính chất, mức độ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ và các quy định pháp luật có liên quan.

Hậu quả pháp lý của việc bao che ma túy không chỉ dừng ở việc cá nhân vi phạm bị xử lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, uy tín của cơ sở và trách nhiệm của người đứng đầu. Một cơ sở kinh doanh an toàn phải là cơ sở nghiêm túc với pháp luật, kiên quyết không đánh đổi an ninh, trật tự lấy lợi nhuận.

Sự kết hợp đồng bộ giữa việc chủ cơ sở quản lý chặt chẽ, nhân viên nâng cao cảnh giác, người dân chủ động tố giác và lực lượng Công an kịp thời xử lý sẽ tạo thành “lá chắn” nhiều tầng vững chắc, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo đảm cuộc sống bình yên của Nhân dân.