Trụ sở Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Buôn Ma Thuột trước khi sáp nhập. Ảnh: NG

Ngày 5/1, PV Báo Thanh Tra đã có cuộc trao đổi với ông Trương Văn Chính, nguyên Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk (nay đã được sáp nhập vào Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Buôn Ma Thuột) về việc “biến” hơn 10 tỷ đồng tiền đền bù giải phóng mặt bằng để chi lệch mục đích.

Ông Trương Văn Chính cho biết, từ cuối năm 2022 đến năm 2023, UBND tỉnh Đắk Lắk không ban hành kế hoạch sử dụng đất, trong khi hồ sơ đất đai vẫn phải triển khai. Cán bộ, nhân viên trung tâm hằng ngày vẫn đi thực địa, kiểm đếm, lập phương án bồi thường theo quy định.

Bước sang giữa năm 2023 – 2024, khi Luật Đất đai có hiệu lực, UBND TP Buôn Ma Thuột (cũ) không thể phê duyệt phương án giá đất, dẫn đến việc không thể phê duyệt phương án bồi thường, bởi muốn thực hiện bồi thường thì bắt buộc phải có giá đất.

Đến cuối năm 2024, khi các phương án bồi thường được phê duyệt, như thế theo quy định trung tâm sẽ được trích lại 2% tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án. Đây cũng là nguồn thu duy nhất của đơn vị, mục đích là cơ quan chi trả tiền lương, phụ cấp… cho người lao động. Tuy nhiên, thời điểm này, Nghị quyết của HĐND tỉnh đã hết hiệu lực, trong khi Thông tư 61 quy định mức chi cho công tác bồi thường đã bị bãi bỏ, nên các phòng chuyên môn của UBND TP Buôn Ma Thuột (cũ) không có cơ sở pháp lý để phê duyệt.

Theo ông Chính, trung tâm đang triển khai các phương án bồi thường với tổng kinh phí trên 1.000 tỷ đồng, tương ứng nguồn 2% khoảng hơn 20 tỷ đồng, song vẫn chưa có văn bản mới hướng dẫn thực hiện. Phải đến khoảng một tháng trước, HĐND tỉnh Đắk Lắk mới ban hành Nghị quyết hướng dẫn thực hiện Luật Đất đai trong đó có nội dung về chi phí thực hiện kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án.

Ông Chính cho biết, thời điểm đó trung tâm chỉ có một nguồn thu duy nhất là 2% chi phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự án, trong khi đơn vị có trên 60 lao động hợp đồng, phía sau mỗi người là gia đình, mẹ già, con nhỏ. Nếu chỉ cần chậm trả lương 1–2 tháng, người lao động sẽ khiếu nại lên các cấp, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của đơn vị.

Thời điểm sáp nhập, đơn vị còn nợ khoảng 2 tháng bảo hiểm xã hội. Khi tiếp nhận, đơn vị mới chỉ chuyển kinh phí đóng bảo hiểm cho viên chức, chưa chi cho lao động hợp đồng, do ngân sách tỉnh không bố trí khoản này. Trước thực tế đó, UBND TP Buôn Ma Thuột (cũ) đã hỗ trợ kinh phí trong 6 tháng đầu năm 2025 để chi trả bảo hiểm cho người lao động.

Về việc “mượn tạm” tiền bồi thường, ông Chính nói rằng chỉ tạm giải quyết tạm thời để trả lương cho người lao động và một số khoản chi cần thiết khác, sau khi có nguồn sẽ trả lại đầy đủ.

“Hiện trong tài khoản còn khoảng 180 tỷ đồng. Việc sử dụng nguồn tiền là linh hoạt, miễn sao khi người dân đến nhận thì không bị chậm, không bị nợ. Và việc ứng tạm tiền đều có hồ sơ và chứng từ, sẽ hoàn ứng khi có kinh phí”, ông Chính khẳng định.

Cũng theo ông Trương Văn Chính, những khó khăn, vướng mắc này đã được ông báo cáo nhiều lần lên TP Buôn Ma Thuột (cũ) và UBND tỉnh Đắk Lắk, thậm chí liên hệ các ngân hàng để vay trả lương cho người lao động, song không có tài sản thế chấp nên không thể vay. Các kiến nghị gửi qua các sở, ngành liên quan cũng chưa được giải quyết kịp thời.

“Trong hoàn cảnh đó, nếu không xoay xở để trả lương thì người lao động có thể bỏ việc. Việc luân chuyển nguồn tiền diễn ra nhiều năm, không phải tại một thời điểm”, ông Chính khẳng định.