Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh trả lời chất vấn. Ảnh: Thảo Nguyên

3 nghìn người có dấu hiệu kê khai không trung thực 

Mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Văn Rinh (tỉnh Hải Dương) đánh giá cao những kết quả đã đạt được của Thanh tra Chính phủ (TTCP) trong công tác PCTN.

Đại biểu Rinh bày tỏ, cử tri cho rằng tình trạng tham nhũng vẫn diễn ra ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. TTCP đề ra nhiều cách làm, ngăn chặn trong đó có giải pháp kê khai tài sản của cán bộ đã thiết thực chưa? Nhắc lại kết luận của TTCP về việc quản lý đất đai tại Đà Nẵng gây sai phạm đến 3.400 tỷ đồng nhưng địa phương này phản ứng. Kết luận của TTCP phủ sau đó có thay đổi không?

Trả lời chất vấn, Tổng Thanh tra cho biết, sau khi Luật PCTN năm 2012 sửa đổi, Chính phủ đã ban hành Nghị định hướng dẫn thực hiện, TTCP ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện việc kê khai. Đến 2013, kết quả đạt hơn 632 ngàn đối tượng được kê khai, đạt trên 98% và đã công khai trên 59%. Đến nay 116/170 đơn vị đã hoàn thành việc kê khai. Hơn 910 ngàn người phải kê khai đã thực hiện kê khai, đạt 98%, việc công khai hoạt động kê khai cũng đạt 97%.Qua đó đã có 3 nghìn người có dấu hiệu kê khai không trung thực rõ ràng đã được kiểm tra làm rõ, có 88 cán bộ đã bị xử lý.

Tác dụng của hoạt động này, theo ông Tranh, công khai tài sản thu nhập của các đối tượng thuộc diện phải quản lý kê khai tài sản theo quy định của pháp luật; nắm được tài sản của cán bộ công chức thuộc mình quản lý để kiểm soát theo dõi; đánh giá kê khai đúng hay không đúng để theo dõi khi biến động tăng lên phải giải trình.“Có thể nói việc kê khai tài sản của các đối tượng đến thời điểm này đã được thực hiện tương đối tốt”, Tổng Thanh tra nói.

Liên quan đến kết luận thanh tra tại UBND TP Đà Nẵng, Tổng Thanh tra cho biết, việc thanh tra trách nhiệm tại UBND TP Đà Nẵng đã được nắm tình hình từ năm 2010. Năm 2011, khi ông Trần Văn Truyền còn là Tổng Thanh tra đã chủ trương thanh tra trách nhiệm đối với UBND TP Đà Nẵng. Cuộc thanh tra này thực hiện theo liên ngành, cùng với Ban Chỉ đạo PCTN Trung ương khi đó đã kết thúc thanh tra vào cuối năm 2011. Sau khi ban hành kết luận, Văn phòng Chính phủ có thông báo ý kiến của Thủ Tướng Chính phủ đồng ý với kết luận của TTCP. Tuy nhiên, sau khi công bố có ý kiến khác nhau, đặc biệt TP Đà Nẵng chưa đồng tình với kết luận nên Chính phủ đã lập đoàn kiểm tra liên ngành, gồm cả Bộ Tư pháp, Tài chính và đều thống nhất nhận định kết luận của TTCP là đúng pháp luật và có cơ sở.

Tổng Thanh tra cho biết, đến nay, TP Đà Nẵng đã thực hiện kết luận của TTCP và có báo cáo về nội dung này gồm 7 điểm, trong đó có việc kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo TP thời kỳ đó. UBND TP Đà Nẵng cũng cam kết thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ theo kết luận thanh tra.

Sẽ tích cực chuyển cơ quan điều tra xử lý vi phạm

Dẫn các số liệu về việc phát hiện, xử lý các vụ tham nhũng qua các năm, số vụ phát hiện, chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự càng giảm trong khi nhận định, đánh giá của TTCP về công tác phát hiện, xử lý tham nhũng là ngày càng tiến bộ, đại biểu Nguyễn Văn Hiến (tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu) hỏi: "Tham nhũng đã được đẩy lùi hay việc phát hiện tham nhũng ngày càng hạn chế?".

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (tỉnh Lâm Đồng) phân tích, ngành Thanh tra đã có nhiều cố gắng trong các năm qua, thanh tra nhiều cuộc nhưng cử tri vẫn chưa hài lòng vì Thanh tra chưa chuyển cơ quan điều tra hoặc chuyển chậm?

Tổng Thanh tra khẳng định, vấn đề PCTN hiện được đưa lên vấn đề trọng tâm công tác của ngành. Việc thực thi Luật PCTN cũng như công cuộc PCTN được đẩy lên cao hơn.

Ngành Thanh tra dự báo, tham nhũng vẫn còn diễn ra nghiêm trọng, tinh vi, khó phát hiện, thiệt hại gây ra với tài sản của Nhà nước, xã hội còn cao nhưng xử lý tài sản tham nhũng còn thấp. Hành vi tham nhũng có nhiều dạng khác nhau, trong đó có tham ô tài sản, tham nhũng, nhũng nhiễu, cố ý làm trái… diễn ra trong nhiều lĩnh vực nhạy cảm. Tham nhũng vặt xảy ra thường xuyên… “Như vậy, có thể khẳng định rằng tham nhũng vừa qua chưa được đẩy lùi, diễn biến tinh vi phức tạp cần đấu tranh mạnh mẽ hơn”, ông Tranh nói.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Thuyền, Tổng Thanh tra nói: "Vừa qua, ngành Thanh tra đã tích cực trong việc phát hiện, chuyển cơ quan điều tra, nhưng đúng là chuyển chưa nhiều. Bên cạnh đó, khi chuyển thì tính khả thi của việc điều tra truy tố xét xử cũng chưa đầy đủ lắm, yếu tố cấu thành tội phạm tham nhũng cũng chưa rõ lắm. Vấn đề này, ngành Thanh tra sẽ tiếp tục triển khai, quan tâm thực hiện, tích cực chuyển các vụ việc sai phạm tới cơ quan điều tra xử lý."

Tổng TTCP cũng cho biết, vừa qua, Thanh tra đã chuyển hơn 200 vụ việc (240 người vi phạm) qua cơ quan điều tra đề nghị xử lý hình sự, trong đó TTCP chuyển hơn 40 vụ.

Xử lý sau thanh tra chuyển biến tích cực

Đại biểu Lê Thị Yến (tỉnh Phú Thọ) ghi nhận nhiều cố gắng, nỗ lực của ngành Thanh tra với nhiều con số thống kê ấn tượng. Tuy nhiên, việc thu hồi, xử lý sau thanh tra lại không tương xứng. Bà Yến hỏi, người đứng đầu ngành Thanh tra có giải pháp nào trong xử lý sau thanh tra thời gian tới? Nữ đại biểu cũng yêu cầu Tổng TTCP trình bày về công tác PCTN trong nội bộ ngành?

Liên quan đến việc xử lý sau thanh tra, Tổng Thanh tra khẳng định, từ 2011 đến nay, kết quả đã tốt hơn. Đến nay, tiền đã đạt hơn 50%, đất đạt 83%. TTCP vẫn đang tiếp tục đôn đốc, 6 tháng đầu năm 2014 đã đạt 67% về tỷ lệ xử lý sau thanh tra.

Chỉ ra nguyên nhân, Tổng Thanh tra nêu rõ, là do chưa có chế tài mạnh. Nhận thức pháp luật của đối tượng bị thanh tra cũng chưa tốt. Thẩm quyền của ngạch thanh tra theo quy định pháp luật cũng chỉ là phát hiện và kiến nghị chứ chưa có quyền cưỡng chế hoặc thi hành kết luận thanh tra.

Tổng Thanh tra cũng thẳng thắn đánh giá, nguyên nhân còn do có những kết luận thanh tra không khả thi, không đúng nên kết luận thanh tra thực hiện không được. “Chúng tôi đã đánh giá, yêu cầu việc ban hành kết luận thanh tra phải vừa đúng pháp luật, vừa khả thi để thực hiện hiệu quả”, Tổng Thanh tra nói.

Để xử lý sau thanh tra hiệu lực, hiệu quả, TTCP đã trình Chính phủ để ban hành Nghị định xử lý sau thanh tra. Đồng thời phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xây dựng dự thảo thông tư phong tỏa tài sản nếu đối tượng bị thanh tra không thực hiện kết luận. Thanh tra cũng cần tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động thanh tra của mình.

Về công tác PCTN trong nội bộ ngành, Tổng Thanh tra cho biết, trong 3 năm qua (2011 - 2013), ngành Thanh tra đã tiến hành xử lý kỷ luật 82 cán bộ, công chức, chiếm 0,3% trên tổng số 28.200 cán bộ, công chức (trong đó: xử lý hành chính 71 người, xử lý hình sự 11 người có dấu hiệu và hành vi tham nhũng).

Riêng TTCP đã xử lý kỷ luật 12 công chức (buộc thôi việc 1 công chức do vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật Nhà nước, cách chức 1 công chức do vi phạm pháp luật về giao thông và chống người thi hành công vụ, khiển trách 10 công chức do vi phạm về quy trình nghiệp vụ và sinh con thứ ba).

Giải pháp sắp tới, theo Tổng Thanh tra thì có nhiều, như: Khắc phục tình trạng nể nang, tăng cường giáo dục tư tưởng cán bộ, xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu...

Thảo Nguyên