Hội trường Tổ dân phố 5 (số 14 Trần Nhật Duật, phường Buôn Ma Thuột) được bố trí bàn ghế phục vụ ăn uống, hoạt động như một quán cơm ngay trong khuôn viên công trình công cộng. Ảnh: NG

Quán ăn, tiệm áo cưới trong hội trường

Trong những ngày đầu tháng 6/2026, phóng viên Báo Thanh tra có mặt tại một số tổ dân phố thuộc TP Buôn Ma Thuột (cũ), tỉnh Đắk Lắk để ghi nhận thực tế việc quản lý, sử dụng các hội trường - những công trình được đầu tư từ ngân sách Nhà nước nhằm phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Tại hội trường Tổ dân phố 5, số 14 Trần Nhật Duật, phường Buôn Ma Thuột, phóng viên ghi nhận, ngay trong khuôn viên hội trường đã xuất hiện quầy bán cơm phục vụ thực khách. Phía trước mặt tiền, bàn ghế được kê kín, nhiều người ngồi ăn ngay dưới tấm biển “Hội trường Tổ dân phố 5” gắn trên mái hiên.

Từ bên ngoài nhìn vào, không gian vốn dành cho sinh hoạt cộng đồng gần như bị che khuất bởi hoạt động kinh doanh ăn uống. Lối ra vào bị thu hẹp, thay vào đó là các dãy bàn nối dài, tạo cảm giác như một quán ăn hoạt động thường xuyên trong khu dân cư.

Bên trong, không gian tiếp tục được bố trí lại bằng việc kê dày bàn ghế, chia thành nhiều khu vực phục vụ thực khách. Những vị trí vốn phục vụ sinh hoạt chung hoặc họp tổ dân phố nay được tận dụng tối đa cho mục đích kinh doanh. Thời điểm phóng viên có mặt, lượng khách ra vào liên tục, khiến khuôn viên hội trường vận hành như một quán ăn cố định.

Tầng 1 hội trường Tổ dân phố 4A (bên phải - số 119 Hoàng Diệu, phường Buôn Ma Thuột) được sử dụng làm cửa tiệm áo cưới với biển hiệu, ma-nơ-canh và khu trưng bày sản phẩm. Ảnh: NG

Phóng viên tiếp tục có mặt tại hội trường Tổ dân phố 4A, số 119 Hoàng Diệu (phường Tân Tiến cũ, nay là phường Buôn Ma Thuột), công trình 2 tầng nằm tại vị trí giao giữa đường Hoàng Diệu và Xô Viết Nghệ Tĩnh - khu vực có mật độ giao thông cao.

Tuy nhiên, tầng 1 của công trình đã được “khoác áo mới” với lớp sơn màu đỏ rực cùng biển hiệu lớn: “Cửa tiệm Áo cưới - Make up - Thiết kế đầm dạ hội cao cấp”. Toàn bộ không gian tầng trệt gần như trở thành một cửa hàng kinh doanh dịch vụ.

Bên trong là hệ thống tủ kính trưng bày, ma-nơ-canh mặc áo dài cùng hệ thống biển quảng cáo phủ kín không gian. Cách bài trí mang đậm dấu ấn thương mại, tách biệt hoàn toàn với chức năng ban đầu của một thiết chế văn hóa cơ sở.

Nếu không có tấm biển “Hội trường Tổ dân phố 4A” phía trên, khó có thể nhận ra đây là công trình được đầu tư từ ngân sách Nhà nước phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Từ hội trường đến điểm phục vụ cho… người đã khuất

Tại hội trường Tổ dân phố 2, số 02 Nguyễn Thái Học, không gian phía trước hội trường đã được tận dụng làm điểm kinh doanh trái cây, hoa tươi, giấy tiền, vàng mã và hàng hóa phục vụ thờ cúng.

Dưới biển hiệu hội trường Tổ dân phố 2 (số 02 Nguyễn Thái Học), các quầy bán hoa tươi, trái cây, vàng mã và đồ phục vụ thờ cúng hoạt động nhộn nhịp. Ảnh: NG

Dưới tấm biển “Hội trường Tổ dân phố 2”, các quầy hàng được dựng san sát, hoa tươi và trái cây bày kín hai bên lối đi. Hàng hóa trải dài từ trong khuôn viên ra tận vỉa hè, biến nơi đây thành một điểm buôn bán nhộn nhịp suốt ngày.

Chợ tự phát ngay trước hội trường

Tại hội trường Tổ dân phố 1 Tân Tiến, số 35 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phóng viên ghi nhận mặt tiền công trình gần như bị che kín bởi hoạt động tập kết và kinh doanh hàng hóa. Khu vực lối vào vốn là điểm tiếp cận chính thì bị lấn chiếm bởi kệ trưng bày, thùng carton xếp chồng và hàng hóa bày tràn ra vỉa hè.

Mặt tiền hội trường Tổ dân phố 1 Tân Tiến (số 35 Xô Viết Nghệ Tĩnh) bị lấn chiếm bởi hàng hóa tập kết, làm thu hẹp lối ra vào công trình. Ảnh: NG

Không gian trở nên chật hẹp, lộn xộn, thiếu khoảng trống cho việc đi lại. Lối vào bị thu hẹp đáng kể, thay thế bằng hình ảnh một điểm tập kết hàng hóa tạm bợ, làm lu mờ tính chất công cộng của công trình.

Thời điểm phóng viên có mặt, hoạt động mua bán diễn ra liên tục ngay trước cửa hội trường. Từ xa nhìn lại, công trình gần như hòa lẫn vào không gian kinh doanh xung quanh.

Khu vực trước hội trường Tổ dân phố 7A (số 09 Ngô Mây) xuất hiện tình trạng buôn bán tự phát, hình thành khung cảnh như một khu chợ nhỏ. Ảnh: NG

Tại hội trường Tổ dân phố 7A, số 09 Ngô Mây thuộc phường Tân Tiến cũ (nay là phường Buôn Ma Thuột), không gian phía trước công trình tiếp tục bị sử dụng như một điểm buôn bán tự phát. Rau củ, thực phẩm tươi sống được bày trên bạt, rổ nhựa và bàn kê tạm.

Người bán ngồi xen giữa hàng hóa, người mua dừng xe sát lề đường để lựa chọn. Hoạt động diễn ra liên tục, tạo nên khung cảnh như một khu chợ nhỏ hình thành ngay trước mặt tiền hội trường.

Dấu hiệu sử dụng sai công năng

Đến phường Ea Kao, phóng viên cũng ghi nhận tình trạng điểm sinh hoạt cộng đồng có dấu hiệu bị sử dụng sai công năng. Tại nhà sinh hoạt cộng đồng Buôn Alê B (phường Ea Kao), công trình được xây dựng nhằm phục vụ sinh hoạt văn hóa, hội họp và tuyên truyền chủ trương, chính sách của địa phương.

Nhà sinh hoạt cộng đồng Buôn Alê B (phường Ea Kao) được khai thác nhiều mục đích với sân bóng mini, quán cà phê và điểm kinh doanh nước giải khát. Ảnh: NG

Tuy nhiên, hiện trạng cho thấy khuôn viên đang bị khai thác đa mục đích: Sân bóng mini, khu kinh doanh nước giải khát và quán cà phê hoạt động thường xuyên ngay phía trước cổng.

Còn tại hội trường Tổ dân phố 8, phường Ea Kao, không gian sinh hoạt cộng đồng không còn diễn ra đúng chức năng ban đầu. Sân hội trường xuất hiện nhiều phương tiện ra vào, xe máy xếp thành hàng dài và được tận dụng làm nơi trông giữ xe, tạo cảm giác như một bãi xe tạm thời.

Sân hội trường Tổ dân phố 8, phường Ea Kao, xuất hiện nhiều phương tiện ra vào, được tận dụng làm nơi trông giữ xe thay vì phục vụ hoạt động cộng đồng. Ảnh: NG

Một số ý kiến cho rằng việc sử dụng hội trường tổ dân phố vào mục đích kinh doanh kéo dài không chỉ làm giảm giá trị công trình mà còn gây lãng phí nguồn lực đầu tư từ ngân sách Nhà nước.

Từ những ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều hội trường trên địa bàn TP Buôn Ma Thuột (cũ) đang đứng trước nguy cơ lệch khỏi mục tiêu đầu tư ban đầu. Việc sử dụng các công trình này có đúng quy định hay không? Hoạt động kinh doanh tại đây được cấp phép như thế nào? Và trách nhiệm quản lý thuộc về đơn vị nào khi tài sản công bị sử dụng sai công năng trong thời gian dài?

Những vấn đề này sẽ tiếp tục được Báo Thanh tra làm rõ trong "Kỳ 2: Khoảng trống nào trong quản lý, sử dụng tài sản công?".