Kiện toàn Cơ quan điều tra VKSND tối cao đáp ứng yêu cầu kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ảnh VKSND Tối cao

Theo chương trình hành động, đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra VKSND tối cao được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Trên cơ sở đó, Đảng ủy VKSND tối cao tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc đổi mới tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị vững vàng, bản lĩnh và năng lực, bảo đảm mỗi khâu, mỗi cấp trong tổ chức đều được phân công, phân nhiệm rõ ràng, minh bạch, hạn chế nguy cơ lạm quyền trong thực thi nhiệm vụ.

Cùng với việc định hướng đổi mới tổ chức, Đảng ủy VKSND tối cao thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo về chủ trương thực hiện nhiệm vụ chính trị của Cơ quan điều tra, đồng thời tăng cường công tác phối hợp, kiểm tra, giám sát. Thông qua đó, hoạt động điều tra được đặt trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, góp phần phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực phát sinh trong quá trình thực thi quyền lực tố tụng.

Song song với công tác tổ chức, việc quan tâm đầu tư trụ sở, cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị hiện đại, kinh phí và các điều kiện cần thiết khác cũng được xác định là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động điều tra. Đây là cơ sở để hạn chế các điều kiện phát sinh tiêu cực, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực trong toàn bộ hoạt động của Cơ quan điều tra.

Trên cơ sở định hướng chung đó, Đảng ủy và lãnh đạo Cơ quan điều tra quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chức năng, nhiệm vụ của Cơ quan điều tra, gắn chặt với yêu cầu kiểm soát quyền lực theo Quy định số 132-QĐ/TW ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị. Việc thực hiện đúng, đủ chức năng, nhiệm vụ được coi là “hàng rào” quan trọng nhằm ngăn chặn nguy cơ lạm quyền, tiêu cực trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án.

Cùng với đó, việc tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong Cơ quan điều tra theo Nghị quyết số 18-NQ/TW và Nghị quyết số 181-NQ/BCSĐ được triển khai theo yêu cầu “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”. Việc tinh gọn tổ chức gắn với kiểm soát quyền lực, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, qua đó góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật và phòng, chống tham nhũng ngay từ khâu tổ chức.

Xây dựng đội ngũ liêm chính, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Xác định con người là yếu tố quyết định hiệu quả phòng, chống tham nhũng, chương trình hành động đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng đội ngũ điều tra viên, cán bộ điều tra liêm chính, bản lĩnh, tinh nhuệ, chuyên nghiệp. Theo đó, Đảng ủy, lãnh đạo Cơ quan điều tra thực hiện nghiêm Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, coi đây là nền tảng đạo đức để kiểm soát quyền lực từ mỗi cán bộ thực thi nhiệm vụ.

Việc thực hiện chuẩn mực đạo đức được gắn chặt với phòng ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đồng thời siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ. Cùng với đó, công tác tự kiểm tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ Cơ quan điều tra được tăng cường, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện vi phạm ngay từ sớm, từ xa.

Trong công tác cán bộ, Đảng ủy, lãnh đạo Cơ quan điều tra phối hợp với Chi ủy Vụ 15 rà soát, đánh giá và tham mưu đề xuất kiện toàn công tác bổ nhiệm, quy hoạch lãnh đạo cục, lãnh đạo phòng trên cơ sở phẩm chất, năng lực và cơ cấu ba độ tuổi. Việc đánh giá cán bộ được thực hiện dựa trên phẩm chất chính trị, bản lĩnh, năng lực nổi trội, có sản phẩm cụ thể, có uy tín và khả năng quy tụ đoàn kết, qua đó góp phần phòng ngừa tiêu cực trong công tác cán bộ - lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ tham nhũng.

Cùng với đó, việc phát hiện, bồi dưỡng nhân tố mới, trẻ, có triển vọng, có tố chất điều tra và thành tích nổi trội để điều động, luân chuyển về Cơ quan điều tra công tác được xác định là giải pháp quan trọng nhằm tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý có chất lượng. Đồng thời, việc chủ động đề xuất tiếp nhận công chức trong và ngoài ngành có kinh nghiệm, năng lực điều tra, cũng như công chức có trình độ ngoại ngữ tốt, có tố chất điều tra, được triển khai song song với việc điều động những công chức không còn phù hợp, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ và loại bỏ dần những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, đề xuất tăng chỉ tiêu điều tra viên cao cấp giai đoạn 2026-2031 và xây dựng các vị trí việc làm đặc thù cho công tác điều tra tội phạm, nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao, kỹ thuật nghiệp vụ, quản lý dữ liệu điện tử, quản lý vật chứng, tạm giữ, tạm giam và chuyển đổi số, được xác định là yêu cầu cấp thiết. Việc bố trí đúng người, đúng việc trong các lĩnh vực đặc thù góp phần nâng cao hiệu quả điều tra, đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực trong điều kiện phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi.

Song song với công tác tổ chức, cán bộ, công tác đào tạo, bồi dưỡng được đẩy mạnh cả trong và ngoài nước, tập trung nâng cao kỹ năng điều tra tội phạm sử dụng công nghệ cao và kỹ thuật nghiệp vụ. Việc đào tạo được triển khai đồng thời với kế hoạch tự đào tạo trong đơn vị thông qua kèm cặp, “cầm tay chỉ việc”, qua đó góp phần chuẩn hóa đội ngũ, nâng cao năng lực chuyên môn gắn với trách nhiệm liêm chính.

Để tăng cường phòng, chống tham nhũng từ công tác quản lý cán bộ, việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức Cơ quan điều tra theo hướng KPI, phù hợp với tiêu chí chung của ngành và quy định của Luật Cán bộ, công chức, được xác định là nội dung quan trọng. Việc đánh giá dựa trên kết quả, sản phẩm cụ thể góp phần minh bạch hóa công tác cán bộ, tăng cường kiểm soát quyền lực và hạn chế tiêu cực trong thực thi công vụ.

Có thể thấy, đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ Cơ quan điều tra là giải pháp căn cơ nhằm kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực từ gốc. Với sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng ủy VKSND tối cao và sự triển khai nghiêm túc của Đảng ủy, lãnh đạo Cơ quan điều tra, yêu cầu xây dựng một Cơ quan điều tra liêm chính, kỷ cương, chuyên nghiệp đang từng bước được hiện thực hóa.