(Thanh tra) - Các hoạt động phòng, chống tham nhũng (PCTN) dày đặc, thu hút được sự chú ý của dư luận xã hội, sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, sự đồng tình ủng hộ của bạn bè quốc tế và bước đầu có những kết quả cụ thể. Đó là đánh giá về công tác PCTN năm 2012 của Phó Tổng Thanh tra Trần Đức Lượng với PV Báo Thanh tra.
Cũng theo Phó Tổng Thanh tra, năm 2012 còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng từ xây dựng, hoàn thiện thể chế sang hành động - bước chuyển về chất của công tác PCTN để đáp ứng được mong mỏi, kỳ vọng của nhân dân.
Dày đặc các hoạt động PCTN
+ Năm 2012 có thể coi là năm của hàng loạt hoạt động PCTN thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Là người trực tiếp phụ trách công tác PCTN, Phó Tổng Thanh tra đánh giá như thế nào về công tác này?
- Đúng như bạn nói, có thể nhận thấy, năm 2012 là năm dày đặc các hoạt động PCTN. Đó là việc tổng kết và tổ chức Hội nghị Toàn quốc 5 năm thực hiện Luật PCTN gắn với sơ kết giai đoạn 1 thực hiện Chiến lược Quốc gia về PCTN đến năm 2020; sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 3 khoá X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCTN, lãng phí”; Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành T.Ư Đảng khoá XI, trong đó bàn và quyết định nhiều nội dung quan trọng về công tác PCTN; việc Quốc hội bàn bạc, thảo luận và thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCTN; việc Chính phủ khẩn trương xây dựng và ban hành Chương trình Hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/5/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về công tác PCTN, lãng phí và một số công việc cần triển khai ngay để thực hiện Kết luận Hội nghị Trung ương 5 (khoá XI); triển khai khảo sát xã hội học về tình hình tham nhũng và công tác PCTN tại 5 bộ và 10 tỉnh, TP trực thuộc T.Ư; giám sát và đánh giá 34 đề án đoạt giải Chương trình Sáng kiến PCTN Việt Nam 2011 (VACI 2011); trên cơ sở thành công của Chương trình, năm 2012 TTCP phối hợp với Ngân hàng Thế giới đã tiếp tục tổ chức phát động Chương trình Sáng kiến PCTN Việt Nam 2013; việc tổ chức 3 hội thảo bàn tròn trước Đối thoại tại 3 khu vực (miền Bắc, miền Trung, miền Nam) và Đối thoại về PCTN với các nhà tài trợ quốc tế lần thứ 11 với chủ đề “Công tác PCTN tại địa phương - Thực trạng và giải pháp”; việc triển khai sâu rộng và tổng kết đánh giá việc thực hiện Đề án 137 về đưa PCTN vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng; việc triển khai Đề án Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2011- 2015…
| Năm 2012, các cơ quan thanh tra Nhà nước đã phát hiện 49 vụ, 67 người có hành vi liên quan đến tham nhũng với giá trị tài sản hơn 132,7 tỷ đồng. Lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm đã thụ lý 337 vụ án, 823 bị can về các tội danh tham nhũng. Viện KSND các cấp đã truy tố 244 vụ, 601 bị can. TAND các cấp đã xét xử sơ thẩm 167 vụ, 338 bị cáo về các tội danh tham nhũng… |
Trên bình diện thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC), Việt Nam đã xây dựng, bảo vệ và công bố Báo cáo Quốc gia thực thi UNCAC và được quốc tế ghi nhận là 1 trong 9 quốc gia hoàn thành kết quả đánh giá thực thi UNCAC. Để thực hiện hiệu quả trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quy chế Phối hợp thực thi Công ước, trong đó Thanh tra Chính phủ được giao là đầu mối quốc gia về PCTN trong việc thực thi UNCAC…
+ Thưa Phó Tổng Thanh tra, sự kiện nào có ý nghĩa đặc biệt của năm?
- Sự kiện quan trọng tạo bước chuyển quan trọng trong lãnh đạo, điều hành của Đảng mà tôi muốn đề cập là Kết luận số 21-KL/TW Hội nghị T.Ư 5 khóa XI về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa X về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCTN, lãng phí”. Theo đó, chú trọng cả phòng và chống tham nhũng, lãng phí với tinh thần kiên quyết, kiên trì, liên tục, đúng pháp luật, sớm khắc phục những hạn chế, yếu kém, để tạo chuyển biến rõ rệt. Kết luận chỉ ra 6 nhóm giải pháp, 70 hoạt động cho những năm trước mắt gồm: Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cấp uỷ, tổ chức Đảng, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong PCTN, lãng phí; tiếp tục hoàn thiện thể chế về quản lý kinh tế - xã hội để PCTN, lãng phí; tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm cơ chế, chính sách về công tác tổ chức, cán bộ để PCTN, lãng phí; tiếp tục hoàn thiện thể chế và tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả công tác PCTN, lãng phí; tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử và nhân dân trong PCTN, lãng phí; đổi mới, nâng cao năng lực của cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo và cơ quan thường trực, tham mưu về công tác PCTN.
Có thể nói, ít có văn bản nào được triển khai thực hiện nhanh, đồng bộ và cho các kết quả cụ thể như Kết luận 21.
+ Kết quả cụ thể đó là gì, thưa Phó Tổng Thanh tra?
- Minh chứng cho việc triển khai thực hiện có hiệu quả Kết luận số 21-KL/TW là ngày 23/11/2012, Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIII đã thông Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCTN. Cụ thể là: Sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của bộ máy Nhà nước, trong đó quy định rõ hình thức công khai; trách nhiệm giải trình; bổ sung, hoàn thiện quy định về công khai, minh bạch trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên môi trường…
Tiếp đó, ngày 6/12/2012, Thủ tướng Chính phủ đã thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị quyết số 82/NĐ-CP về Chương trình Hành động thực hiện Kết luận số 21-KL/TW hoạch định mục đích, yêu cầu, những nhiệm vụ chủ yếu, cụ thể cho giai đoạn 2012 - 2016. Đồng thời, chỉ ra 6 nhóm giải pháp chính với 70 hoạt động cụ thể để vừa thực hiện giai đoạn 2 Chiến lược Quốc gia về PCTN đến năm 2020 và thực thi UNCAC.
Rõ ràng, đây là giai đoạn rất quan trọng, đặt nền móng cho những giải pháp mang tính đột phá hướng tới việc nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật PCTN vào năm 2015 - 2016.
+ Một giải pháp PCTN cũng được dư luận quan tâm đó là việc triển khai Đề án 137 đưa PCTN vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng. Xin Phó Tổng Thanh tra cho biết thêm về điều này?
- Việc triển khai thực hiện Đề án 137 thời gian qua rất quyết liệt. Kết thúc giai đoạn triển khai thí điểm, Đề án 137 đã cho những kết quả rất tốt. Những việc Chính phủ giao trong Đề án 137 đã cơ bản hoàn thành: Biên soạn 12 tập tài liệu để đưa vào các cơ sở đào tạo giáo dục và tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ làm công tác giảng dạy; tổ chức giảng dạy thí điểm tại một số trường học.
Qua tổng kết giai đoạn giảng dạy thí điểm, các bộ đã đồng tình phải đưa việc giảng dạy đại trà vào năm học 2013 - 2014. Đồng thời, đề xuất Thủ tướng ban hành chỉ thị giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương đưa nội dung PCTN vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng trong năm học 2013 - 2014.
Đồng bộ nhiều giải pháp
+ Thưa Phó Tổng Thanh tra, để công tác PCTN đạt được kỳ vọng của nhân dân, thời gian tới cần chú trọng vào các giải pháp nào?
Quốc hội thông qua Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật Giám định tư pháp.
Chính phủ ban hành 96 nghị định, 49 nghị quyết; Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế Phối hợp thực hiện UNCAC; 67 quyết định về quản lý, điều hành và nhiều quyết định góp phần thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.
Các bộ, ngành, địa phương đã ban hành 3.141 văn bản; sửa đổi, bổ sung 1.050 văn bản nhằm cụ thể hoá, hướng dẫn thực hiện chính sách, pháp luật về PCTN. |
- Tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIII, Chính phủ xác định rõ: Công tác PCTN đã có những chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành động. Trên một số lĩnh vực, tham nhũng đã từng bước được kiềm chế. Tuy nhiên, công tác này vẫn chưa đạt yêu cầu và mục tiêu đề ra. Do vậy, trong thời gian tới, Chính phủ nhấn mạnh việc tập trung chỉ đạo để sớm sửa đổi, bổ sung nghị định về xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra tham nhũng và các quy định về một số biện pháp phòng ngừa khác để nâng hiệu quả phòng ngừa tham nhũng. Đồng thời, khẩn trương xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, pháp luật trên các lĩnh vực, xóa bỏ tình trạng "xin, cho", trong đó chú trọng các lĩnh vực về đầu tư xây dựng, quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tín dụng - ngân hàng, quản lý tài chính, tài sản công, tổ chức cán bộ, quản lý doanh nghiệp Nhà nước...
Tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước và trách nhiệm giải trình của cán bộ, công chức, viên chức; chú trọng cải cách thực chất chế độ tiền lương; sớm hoàn thiện chính sách, pháp luật về PCTN nhằm thể chế hóa đầy đủ các giải pháp; nội luật hóa những quy định của UNCAC phù hợp với điều kiện của Việt Nam; tăng cường tổ chức, hoạt động của các cơ quan, đơn vị chức năng về PCTN.
Tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCTN và Nghị quyết số 82 của Chính phủ qua 2 mặt vấn đề là phòng và chống. Về lâu dài, phòng là cơ bản, thế nhưng không thể coi nhẹ mặt chống, nhất là những lĩnh vực nhạy cảm tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng cao.
Đẩy mạnh các hoạt động thanh tra kinh tế - xã hội, thanh tra trách nhiệm thực hiện các Luật: PCTN, Thanh tra, Khiếu nại, Tố cáo. Đồng thời, huy động sức mạnh của cả hệ thống thanh tra ngành, địa phương vào cuộc; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiến hành thanh tra trong phạm vi mình quản lý.
Đồng thời, tổ chức thực hiện có hiệu quả Đề án 137.
+ Xin trân trọng cảm ơn Phó Tổng Thanh tra!
Phương Hiếu (Thực hiện)
