(Thanh tra) - Chiều 31/3, phiên tòa xét xử nhóm cựu lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT) cũ nhận hối lộ có diễn biến mới liên quan đến đến bị cáo Nguyễn Hải Thanh, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình.
Trong danh sách 23 bị cáo, có 5 người bị xét xử về tội nhận hối lộ, đều là cựu lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ NN&PTNT là Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng; Trần Tố Nghị, cựu quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình; Trần Văn Lăng, cựu Giám đốc Ban 2; Lê Văn Hiến, cựu Giám đốc Ban 8; Nguyễn Hải Thanh, cựu Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình kiêm Giám đốc Ban 4.
Ông Nguyễn Hải Thanh là người duy nhất bị xét xử vắng mặt, do đang trốn truy nã, chưa bắt được. Dù vậy, ông Nguyễn Hải Thanh vẫn có 2 luật sư bào chữa. Vợ cũ của ông này được triệu tập tới phiên xét xử với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, song vắng mặt.
Chủ tọa phiên toà cho biết, vợ cũ của ông Nguyễn Hải Thanh đã nộp lại toàn bộ số tiền ông Thanh bị cáo buộc hưởng lợi bất chính từ hành vi nhận hối lộ.
Hành vi sai phạm của ông Thanh liên quan đến gói thầu số 36 dự án hồ chứa nước Bản Mồng (Nghệ An) do liên danh giữa Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng Hoàng Dân (Công ty Hoàng Dân), Tổng công ty xây dựng thủy lợi 4 và 3 đơn vị khác thi công.
Sau khi được giới thiệu từ cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Văn Thắng và cựu quyền Cục trưởng Cục Quản lý công trình xây dựng Trần Tố Nghị, ông Dân đến gặp ông Nguyễn Hải Thanh để "xin" dự án.
Tại cuộc gặp, ông Dân nhờ vả, hứa hẹn có quà cảm ơn. Ông Thanh đồng ý, giao cho cấp dưới làm đầu mối, cung cấp dự toán gói thầu, giúp liên danh của Công ty Hoàng Dân trúng thầu.
Cuộc gặp trên còn có bị cáo Lê Vũ Hùng, Tổng Giám đốc Tổng công ty xây dựng thủy lợi 4, một trong 4 nhà thầu liên danh.
Ông Hùng khai, ông Dân có nhờ vả ông Nguyễn Hải Thanh, nói sau này sẽ cảm ơn, song không nói cụ thể về con số. Ông Dân khi ấy giải thích rằng, muốn đấu thầu thì phải có chi phí, chứ không thể tự nhiên tham gia mà không mất chi phí gì.
Sau khi trúng thầu, ông Dân chi 10 tỉ đồng "cảm ơn" ông Nghị, 5 tỉ đồng cho tập thể Ban 4 và 10 tỉ đồng cho ông Thanh (ông Thanh đã trả lại 5 tỉ đồng).
Ngoài dự án hồ chứa nước Bản Mồng, ông Thanh còn bị cáo buộc liên quan tại dự án hồ chứa nước Cánh Tạng (Hòa Bình), do Ban 1 làm chủ đầu tư.
Cuối năm 2018, ông Dân đến gặp ông Thanh thì được ông Thanh gợi ý lập liên danh để tham gia dự án, đồng thời nói ông Dân đến gặp bị cáo Tạ Văn Thuyết, Giám đốc Ban 1, để được tạo điều kiện.
Cũng giống hầu hết dự án khác, nhờ việc chủ đầu tư cung cấp file dự toán gói thầu, cộng thêm nâng khống năng lực kinh nghiệm, Công ty Hoàng Dân cùng các nhà thầu liên danh trúng thầu, gây thiệt hại hơn 16 tỉ đồng.
Khai tại tòa, bị cáo Thuyết nói ông Thanh là cấp trên của mình. Quá trình triển khai dự án, ông Thanh có gọi ông Thuyết, nói Công ty Hoàng Dân là đơn vị mạnh, có kinh nghiệm, đề nghị tạo điều kiện.
Ông Thuyết ban đầu từ chối vì "nếu là đơn vị mạnh thì cứ đúng luật mà làm". Tuy nhiên, ông Thanh bảo nếu không làm thì hoạt động của ban sẽ gặp khó khăn.
Sau nhiều lần chịu sức ép, ông Thuyết cuối cùng vẫn chấp nhận giao cấp dưới cung cấp file tự toán cho phía doanh nghiệp, vi phạm quy định về đấu thầu.
Cựu Giám đốc Ban 1 cho biết bản thân trưởng thành từ cán bộ kỹ thuật, không có nhiều am hiểu trong lĩnh vực đấu thầu. Khi thực hiện hành vi, bị cáo nghĩ việc đó không ảnh hưởng nhiều, sau này mới biết là sai phạm.
Cũng tại phiên toà, Thẩm phán Lê Quang Chiều, chủ tọa cho biết, ông Nguyễn Hải Thanh, người đang bị truy nã, đã có đơn gửi từ Canada về Việt Nam để trình bày nguyên nhân, bối cảnh vụ án.
Theo nội dung được chủ tọa công bố, đơn của ông Thanh gửi ngày 20/3. Ông Nguyễn Hải Thanh cho biết, từ giữa năm 2017, vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn về chuyện công việc, khoảng cách ngày càng lớn dần.
Đầu năm 2023, ông sang Canada thăm con gái học tập, kết hợp chữa bệnh và "đả thông tư tưởng" cho cháu về chuyện gia đình. Đến năm 2024, vợ chồng ông chính thức ly hôn.
Sau thời gian này, các bệnh nền tái phát, con gái lại rơi vào trầm cảm. Ông Thanh xin nghỉ hưu sớm và được cơ quan chấp nhận, trở lại Canada điều trị bệnh cũng như chăm sóc con.
Tại Canada, ông 2 lần bị đột quỵ, hiện sức khỏe rất yếu và đang điều trị bằng đông y. Cuối tháng 6/2025, ông Thanh hay tin bị khởi tố, chưa thể về nước, nên xin trình bày rõ bằng lá đơn nêu trên.
Bị cáo viết, khi tiếp nhận công việc tại Ban 4, dự án hồ chứa nước Bản Mồng (Nghệ An) đang phải dừng triển khai vì gặp khó khăn. Bị cáo đã vận dụng nhiều giải pháp để tháo gỡ.
Thời điểm Công ty Hoàng Dân tham gia thầu, bị cáo giao cấp dưới làm việc trực tiếp, lưu ý phải tìm hiểu kỹ năng lực, phải làm đúng luật; đồng thời khẳng định "không tác động hay nhận bất kỳ khoản tiền nào".
Sau khi trúng thầu, Giám đốc Nguyễn Văn Dân mới đến gặp, biếu tiền. Lúc này, do đang rất cần tiền cho công việc, ông Thanh đã nhận. "Nhưng tôi cũng nói số này mình vay và sau này đã trả", bị cáo phân trần.
Bị cáo buộc nhận hối lộ 6,25 tỉ đồng, ông Thanh cho biết rất choáng, nhưng vì tình trạng sức khỏe và trí nhớ không tốt nên tạm thời chưa thể nhớ chính xác. Trước mắt, ông thông qua vợ cũ đã nộp lại toàn bộ số tiền bị cáo buộc thu lợi bất chính.
Cựu cục trưởng cũng không quên kể về các đóng góp của bản thân khi còn công tác, nhiều lần nhấn mạnh tình trạng bệnh tật (kèm theo xác nhận của phòng khám tại Canada), mong tòa xem xét, tạo điều kiện để tiếp tục điều trị cho đến khi sức khỏe ổn định sẽ về nước.
Công bố đơn của ông Thanh xong, chủ tọa hỏi Giám đốc Công ty Hoàng Dân Nguyễn Văn Dân có ý kiến gì về khoản tiền 6,25 tỉ đồng hay không.
Ông Dân cho biết, số tiền này ông Thanh chưa nói trả hay thông tin gì mới cho mình. Tuy nhiên, ông nhận thức đây là quà cho ông Thanh.
Theo cáo buộc, sau khi trúng thầu dự án hồ chứa nước Bản Mồng, ông Dân đã chi tiền cho nhiều cán bộ thuộc Bộ NN&PTNT, trong đó ông Thanh nhận 11,25 tỉ đồng (gồm 10 tỉ đồng do ông Dân trực tiếp đưa, 1,25 tỉ đồng trích từ tiền ông Dân cảm ơn tập thể Ban 4).
Sau khi nhận tiền, ông Thanh chủ động trả lại 5 tỉ đồng cho ông Dân, đồng thời đề nghị Giám đốc Công ty Hoàng Dân ký vào giấy vay - trả tiền do mình soạn sẵn. Số tiền ông này bị cáo buộc nhận hối lộ là 6,25 tỉ đồng.
Tòa hỏi ông Dân có hiểu động thái trả lại tiền kèm theo giấy vay tiền của ông Thanh là hàm ý gì không. Ông Dân nói đến nay mới biết đây là hành vi nhằm che giấu việc nhận hối lộ để không bị xử lý.
Trong một diễn biến liên quan, tòa triệu tập vợ cũ ông Thanh tới phiên xử với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, song vắng mặt. Chủ tọa cho biết, bà này đã nộp lại toàn bộ số tiền chồng mình bị cáo buộc hưởng lợi bất chính.
Trước khi vụ án này bị khởi tố, ông Nguyễn Hải Thanh đã xuất cảnh sang Canada. Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã nhưng chưa bắt được. Tòa án do đó quyết định xét xử vắng mặt đối với bị cáo.
