Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Thảo Nguyên

Tội phạm tham nhũng xảy ra nghiêm trọng, phức tạp

Theo Thượng tướng Lê Quý Vượng, Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 138/CP, 6 tháng đầu năm, tội phạm hình sự xảy ra 29.111 vụ, tăng 2,21%. Tội phạm giết người cướp tài sản giảm mạnh (28,89%), nhưng tội phạm trộm cắp tăng. Tội phạm sử dụng súng, vật liệu nổ gây án diễn ra nghiêm trọng (xảy ra 152 vụ, trong đó 97 vụ sử dụng súng quân dụng, súng tự chế).

Đặc biệt, lợi dụng việc công nhân ở Bình Dương, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Hà Tĩnh biểu tình, phản đối Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 hoạt động trái phép trong vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam, một số đối tượng đã kích động dẫn đến hành vi đốt phá, cướp, trộm cắp tài sản ở hơn 900 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, làm 4 người chết, 162 người bị thương.

Cùng với đó, tội phạm về kinh tế, tham nhũng, tiếp tục xảy ra nghiêm trọng ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Đáng lo ngại, tình hình tiếp nhận, sử dụng nguồn vốn đầu tư của nước ngoài (đặc biệt là vốn ODA) bộc lộ bất cập, sơ hở trong quản lý, đấu thầu, giám sát, thi công… để tội phạm lợi dụng tham nhũng, tiềm ẩn phức tạp, gây ảnh hưởng lớn về uy tín của Việt Nam.

Tội phạm về ma túy vẫn hoạt động mạnh và tính chất ngày càng nghiêm trọng, quy mô ngày càng lớn, hoạt động xuyên quốc gia, có yếu tố nước ngoài, nhất là tình trạng mua bán, vận chuyển ma túy qua các tuyến biên giới đường bộ Việt - Lào; tội phạm mua bán người xảy ra 301 vụ, với 382 đối tượng và 651 nạn nhân, tăng 16% số vụ, 15% số đối tượng và 31% số nạn nhân bị mua bán…

Thượng tướng Lê Quý Vượng nhấn mạnh, kết quả công tác tấn công trấn áp tội phạm trên hầu hết các mặt đạt cao hơn cùng kỳ, hầu hết các loại án nghiêm trọng đều giảm, án kinh tế, tham nhũng phát hiện nhiều hơn. Song, công tác nghiên cứu chiến lược, dự báo tình hình tội phạm chưa đáp ứng yêu cầu. Tỷ lệ tiếp nhận xử lý tin báo tố giác tội phạm được điều tra, xác minh chưa cao. Nhất là, còn xảy ra oan sai trong công tác điều tra, số lượng vũ khí quân dụng, vũ khí thô sơ, vật liêu nổ trôi nổi ngoài xã hội còn nhiều, công tác quản lý hiện còn nhiều bất cập.

Các đại biểu nhận định, nguyên nhân là do một số địa phương chưa thực sự quan tâm chỉ đạo; các ban, ngành cơ sở chưa phát huy hết trách nhiệm trong phòng, chống tội phạm, cá biệt có nơi còn né tránh, triển khai chung chung, chưa đúng trọng tâm, trọng điểm.

Bên cạnh đó, là sự suy thoái, xuống cấp về đạo đức xã hội, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận nhân dân, trong đó có thanh niên rất đáng lo ngại. Hệ thống pháp luật về đấu tranh phòng, chống tội phạm còn nhiều bất cập. Các văn bản về tương trợ tư pháp, dẫn độ tội phạm giữa Việt Nam và các nước chưa đầy đủ…

Quy rõ trách nhiệm phòng, chống tội phạm

Ghi nhận những kết quả đã đạt được, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt một loạt câu hỏi: Tại sao vẫn còn băng nhóm xã hội đen? Phải chăng còn việc bao che, nể nang, né tránh, chưa quyết liệt chống tội phạm? Tại sao vẫn còn tình trạng người ngay sợ kẻ gian? Tại sao tình hình tội phạm phức tạp như vậy nhưng việc xác định trách nhiệm còn chung chung, nhiều vụ kéo dài chậm xử lý?

“Nước ta còn nghèo, nhưng cuộc sống an toàn là mong mỏi của người dân, xây dựng xã hội an toàn là mục tiêu của chúng ta, là nhiệm vụ được Đảng, Quốc hội, Chính phủ giao cho chúng ta. Do vậy, chúng ta phải xác định rõ trách nhiệm cụ thể”, Phó Thủ tướng nói.

Dự báo tình hình an ninh, trật tự tiếp tục diễn biến phức tạp, có mặt nghiêm trọng hơn, cũng như dẫn chứng thực tế có hiện tượng tội phạm móc nối với các cơ quan chức năng để che dấu hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí tội phạm ma túy còn “mua” cả lãnh đạo cấp cao, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, tập trung thực hiện có hiệu quả đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm có tổ chức, đặc biệt là băng nhóm xã hội đen tại các địa bàn trọng điểm; không để lọt tội phạm, không để oan người vô tội, không hình sự hóa quan hệ dân sự; tiếp tục triển khai công tác nắm tình hình đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế, tham nhũng trong ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm.

Các cấp, ngành, địa phương phải rà soát lại các văn bản pháp luật về các chức năng nhiệm vụ để phối hợp tốt hơn và xác định rõ trách nhiệm cụ thể trong công tác phòng, chống tội phạm; chủ động xây dựng chiến lược quốc gia về công tác phòng, chống tội phạm trong từng thời điểm cụ thể; chấn chỉnh công tác tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm; tăng cường tuyên truyền pháp luật, xây dựng các khu dân cư văn hóa, gia đình văn hóa để đóng góp phòng, chống tội phạm...

Ban Chỉ đạo 138 đã chỉ đạo các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) tập trung đẩy mạnh công tác chống tội phạm.

Kết quả đã điều tra, khám phá 22.002 vụ phạm pháp hình sự, bắt xử lý 45.261 đối tượng, đạt tỷ lệ 75,58%, triệt phá 1.469 băng nhóm tội phạm các loại; phát hiện 7.025 vụ phạm tội về kinh tế, tham nhũng, nhiều hơn 3,23% so với cùng kỳ năm 2013, điều tra làm rõ nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng lớn trong ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm, đặc biệt là lĩnh vực tài chính, ngân hàng, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.

Các cơ quan đã đấu tranh với tội phạm ma túy tại khu vực biên giới, cửa khẩu và trên biển, phát hiện bắt giữa 9.214 vụ, 13.873 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ 246,039 kg heroin và hơn 302.048 viên ma tý tổng hợp, 656,893 kg cần sa…; tiếp tục điều tra cơ bản 61 tuyến, 185 địa bàn trọng điểm, bổ sung hồ sơ 327 đối tượng liên quan đến hoạt động tội phạm mua bán người, điều tra, làm rõ 201 vụ, bắt 293 đối tượng, giải cứu, tiếp nhận 332 nạn nhân…

Viện Kiểm sát nhân dân các cấp đã truy tố 32.551 vụ với 59.060 bị can. Tòa án nhân dân các cấp đã xét xử 33.308 vụ án với 60.180 bị can; xác định 1.287 vụ án điểm, phối hợp tổ chức 3.649 phiên tòa xét xử lưu động.

Thảo Nguyên