(Thanh tra) - Quý I năm 2026, Bộ Tư pháp tiếp tục xác định phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy và lãnh đạo Bộ, công tác này được triển khai đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, tăng cường phòng ngừa đến nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý.
Ngay từ đầu năm, Đảng ủy và lãnh đạo Bộ Tư pháp đã quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác PCTNLPTC, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và đề cao ý thức chủ động của từng cán bộ, công chức.
Bộ đã triển khai thực hiện Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTNLPTC. Triển khai xây dựng Kế hoạch PCTNLPTC năm 2026 của Bộ Tư pháp, tạo cơ sở để các đơn vị trực thuộc chủ động triển khai nhiệm vụ. Các văn bản chỉ đạo, điều hành được ban hành đồng bộ, bám sát các kết luận của Trung ương và yêu cầu thực tiễn của ngành.
Đáng chú ý, công tác cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh với việc ban hành Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026, góp phần phòng ngừa tham nhũng từ gốc thông qua minh bạch hóa quy trình, thủ tục hành chính.
Một trong những điểm nhấn trong quý I là việc tập trung nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm hạn chế những sơ hở có thể bị lợi dụng để tham nhũng, tiêu cực.
Theo đó, Bộ đã triển khai nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực để đề xuất các nhiệm vụ cụ thể trong chương trình xây dựng pháp luật, pháp lệnh của Quốc hội Khóa XV.
Đặc biệt, trong hệ thống thi hành án dân sự, đã thực hiện đề án “Biên lai điện tử thu tiền trong hoạt động thi hành án dân sự” nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.
Cùng với đó, Bộ cũng triển khai thực hiện các định hướng lớn về hoàn thiện hệ thống pháp luật trong giai đoạn mới; công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng được triển khai sâu rộng trong toàn ngành.
Công tác phòng ngừa tiếp tục được xác định là giải pháp trọng tâm, lâu dài. Bộ Tư pháp đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, như thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động.
Các nội dung liên quan đến công tác cán bộ, sử dụng ngân sách, tài sản công, đào tạo, bổ nhiệm… đều được công khai theo quy định, bảo đảm sự tham gia dân chủ và giám sát của tập thể.
Trong lĩnh vực tài chính, Bộ đã công khai tình hình sử dụng ngân sách năm 2025 và dự toán năm 2026; đồng thời công bố các quyết định liên quan đến phân bổ ngân sách, bảo đảm minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí.
Đối với đầu tư công, việc phân bổ vốn được thực hiện tập trung, có trọng tâm nhằm hạn chế tình trạng dàn trải và thiếu minh bạch, qua đó giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là triển khai biên lai điện tử trong thi hành án dân sự, được đẩy mạnh nhằm kiểm soát dòng tiền, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp quán triệt, chỉ đạo tới công chức giữ vị trí lãnh đạo của các đơn vị thực hiện nghiêm Quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp, quy chế văn hóa nơi công sở.
Về kiểm soát tài sản, thu nhập, Bộ đã thực hiện bảo đảm việc kê khai, công khai tài sản, thu nhập của các trường hợp thuộc diện kê khai tài sản theo đúng quy định. Trong đó, Học viện Tư pháp thực hiện công khai 20 trường hợp kê khai hằng năm, 16 trường hợp kê khai bổ sung có biến động về tài sản, thu nhập; trường Đại học Luật Hà Nội tiếp nhận, kê khai tài sản, thu nhập phục vụ công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ đến khi đủ tuổi nghỉ hưu đối với 6 viên chức lãnh đạo cấp vụ, cấp phòng và bộ môn.
Ngoài ra, việc chuyển đổi vị trí công tác của người có chức vụ quyền hạn cũng được Bộ triển khai thực hiện nghiêm. Trong quý I, đã thực hiện chuyển đổi vị trí công tác tại Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường Nhà nước; Học viện Tư pháp; Cục Bổ trợ Tư pháp.
Tuy nhiên, trong quý I, Bộ Tư pháp có 1 vụ/2 trường hợp của đơn vị thi hành án dân sự tham nhũng, lãng phí, tiêu cực bị phát hiện, xử lý nhưng đã nghỉ thôi việc kể từ ngày 28/1/2026 (trước thời điểm bị khởi tố).
Cụ thể, Cơ quan Cảnh sát Điều tra tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định khởi tố 2 trường hợp (cùng 1 vụ việc) đối với nguyên chấp hành viên và Trưởng phòng Thi hành án dân sự Khu vực 8 - tỉnh Bắc Ninh.
Theo đánh giá của Bộ Tư pháp, các hoạt động thuộc Bộ, ngành Tư pháp với các nhiệm vụ đặc thù mang tính đa ngành, đa lĩnh vực có liên hệ mật thiết với người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, các hoạt động trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, thi hành án dân sự mang tính nhạy cảm, phức tạp, có liên quan trực tiếp đến người dân, do đó có nguy cơ nảy sinh tham nhũng, tiêu cực nếu không có sự quản lý chặt chẽ.
Hơn nữa, quan điểm, nhận thức coi các nghề tư pháp như các nghề kinh doanh thông thường khác nên có xu hướng mở cửa thị trường đối với các nghề như luật sư, công chứng, đấu giá tài sản... Trong khi đó, đây là các hoạt động liên quan mật thiết đến bảo vệ công lý, công bằng xã hội và an toàn giao dịch, chống thất thoát tài sản công.
Hoạt động của một số tổ chức hành nghề bổ trợ tư pháp như luật sư, công chứng, đấu giá tài sản, thừa phát lại còn có sai phạm, vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Vẫn còn hiện tượng chạy theo lợi nhuận gây ảnh hưởng đến uy tín hoạt động hành nghề trong xã hội.
Bộ Tư pháp cho rằng, nguyên nhân của khó khăn trên xuất phát từ khối lượng công việc lớn, biên chế để thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực còn mỏng, chưa thể bao quát toàn bộ các hoạt động trong công tác PCTNLPTC.
