(Thanh tra) - Qua 24 cuộc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán đối với 760 dự án, công trình trên địa bàn tỉnh An Giang, cơ quan chức năng kiến nghị thu hồi 17,4 tỷ đồng, giảm trừ quyết toán 3,4 tỷ đồng, xử lý khác 8,2 tỷ đồng. Những kết quả này đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý và chủ động phòng ngừa sai phạm trong đầu tư xây dựng.
Chiều 26/10, UBND tỉnh An Giang tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm, nhận diện nguy cơ và phòng ngừa sai phạm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng.
Hội nghị nhằm đánh giá thực trạng công tác quản lý Nhà nước lĩnh vực đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh; nhận diện những hạn chế, thiếu sót và các dạng sai phạm thường phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng thông qua kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đề nghị các cơ quan, đơn vị nghiêm túc nhìn nhận hạn chế, sai sót; chủ động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa sai phạm từ đầu. Những bất cập trong quy định pháp luật cần được rà soát, kịp thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, tháo gỡ.
Theo báo cáo của UBND tỉnh An Giang, thời gian qua, công tác đầu tư xây dựng được các cấp, ngành quan tâm chỉ đạo, nguồn lực tập trung cho các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, đô thị, nông nghiệp, thủy lợi, giáo dục, y tế và văn hóa. Nhiều dự án hoàn thành, đưa vào sử dụng đã góp phần cải thiện kết cấu hạ tầng, tăng cường kết nối giữa các địa bàn và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán cho thấy vẫn còn những hạn chế, sai phạm trong quản lý và thực hiện dự án. Từ tháng 1/2020 đến tháng 6/2026, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước khu vực V, Thanh tra tỉnh đã triển khai 24 cuộc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán đối với 760 dự án, công trình.
Trong đó, có 2 cuộc thanh tra chuyên đề do Thanh tra Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện, gồm thanh tra chuyên đề quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng; thanh tra chuyên đề các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài.
Qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, cơ quan chức năng đã kiến nghị thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 17,4 tỷ đồng, giảm trừ quyết toán 3,4 tỷ đồng, xử lý khác 8,2 tỷ đồng; kiểm điểm 41 tập thể và 188 cá nhân; chuyển cơ quan điều tra 4 vụ.
Theo đánh giá, sai sót được phát hiện ở nhiều giai đoạn của quá trình đầu tư xây dựng, từ khảo sát, lập và thẩm định dự án, phê duyệt chủ trương đầu tư đến quản lý đất đai, lựa chọn nhà thầu, giám sát thi công, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán công trình.
Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, một số dự án có chủ trương đầu tư chưa phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; việc giao cơ quan lập hồ sơ, xác định chủ đầu tư hoặc phê duyệt, điều chỉnh chủ trương đầu tư còn trường hợp chưa đúng quy định, thẩm quyền. Một số dự án chưa đánh giá đầy đủ tính khả thi, điều kiện giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và điều kiện thi công.
Ở giai đoạn thực hiện, các tồn tại tập trung vào việc xác định khối lượng, đơn giá, định mức chưa chính xác; hồ sơ thiết kế, dự toán còn sai sót; lựa chọn nhà thầu chưa bảo đảm quy định; chậm tiến độ hợp đồng và hạn chế trong công tác giám sát thi công.
Đáng chú ý, công tác nghiệm thu, thanh toán tại một số dự án chưa được kiểm soát chặt chẽ. Hồ sơ thi công, nhật ký và tài liệu chứng minh khối lượng thực tế còn thiếu nhưng vẫn được nghiệm thu, thanh toán. Việc thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư hoàn thành còn chậm; có dự án đã đưa vào sử dụng nhiều năm nhưng chưa được phê duyệt quyết toán.
Theo UBND tỉnh An Giang, những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Hệ thống pháp luật về đầu tư, xây dựng, đấu thầu, đất đai thường xuyên thay đổi, một số quy định còn có cách hiểu khác nhau; nhiều dự án gặp khó khăn về mặt bằng, nguồn cung vật liệu, điều kiện thi công.
Bên cạnh đó, năng lực quản lý dự án của một số chủ đầu tư, cán bộ phụ trách và đơn vị tư vấn chưa đáp ứng yêu cầu; sự phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ.
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong yêu cầu các cấp, ngành, địa phương thực hiện phương châm “phòng từ sớm, kiểm soát từ đầu, xuyên suốt quá trình, rõ người, rõ trách nhiệm”, không chờ đến khi thanh tra, kiểm tra, kiểm toán mới phát hiện sai phạm.
Theo đó, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về quản lý đầu tư xây dựng. Các chủ đầu tư cần kiểm soát chặt toàn bộ quy trình, từ chủ trương đầu tư, quy hoạch, bố trí vốn, thiết kế, dự toán đến lựa chọn nhà thầu, thi công, nghiệm thu và quyết toán.
Đối với dự án quy mô lớn, kéo dài, điều chỉnh nhiều lần hoặc phát sinh vướng mắc, các đơn vị phải chủ động rà soát, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn khắc phục. Các kết luận, kiến nghị sau thanh tra, kiểm tra, kiểm toán phải được thực hiện đầy đủ, thực chất.
