(Thanh tra) - Với quan điểm “Đầu tư cho môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững”, Lào Cai triển khai kế hoạch hành động bảo vệ môi trường bằng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp với tỷ lệ chi sự nghiệp môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm tối thiểu từ 2%.
Kế hoạch hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 208 ngày 4/8/2026 của Chính phủ và Chương trình hành động số 104 ngày 30/8/2026 của Tỉnh uỷ về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới đã được UBND tỉnh Lào Cai ban hành.
Đồng bộ 9 nhóm giải pháp trọng tâm vì mục tiêu phát triển bền vững
Kế hoạch được ban hành nhằm bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; phát huy cơ chế giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai, cùng sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân trên địa bàn.
UBND tỉnh Lào Cai xác định rõ 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để các sở, ngành, cơ quan, địa phương trên địa bàn thực hiện.
Đó là, tuyên truyền, giáo dục, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động: Quán triệt sâu sắc quan điểm “Đầu tư cho môi trường là đầu tư cho phát triển bền vững”; đổi mới nội dung truyền thông theo hướng số hóa, phù hợp tiếng nói, phong tục của từng dân tộc; nhân rộng các mô hình phân loại rác tại nguồn và lối sống xanh.
Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước: Rà soát, ban hành cơ chế chính sách về quản lý chất thải, bảo vệ nguồn nước, giá dịch vụ thu gom rác và ưu đãi đầu tư xanh; chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” dựa trên đánh giá rủi ro; tập trung thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở, dự án có nguy cơ gây ô nhiễm cao, nguồn phát thải lớn và các khu vực có nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường.
Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính: Bảo đảm bố trí tối thiểu từ 2% ngân sách tỉnh hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường; tập trung vốn cho hạ tầng xử lý điểm nóng ô nhiễm, quan trắc môi trường và thoát nước đô thị; đẩy mạnh hợp tác công tư và chủ động tiếp cận nguồn tài chính xanh, trái phiếu xanh, vốn ODA khí hậu.
Giải quyết dứt điểm các điểm nóng, kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường sống: Triển khai Đề án 13 về quản lý tài nguyên gắn với phát triển bền vững; kiên quyết không cấp phép dự án công nghệ lạc hậu; giảm tỷ lệ chôn lấp rác sinh hoạt trực tiếp xuống dưới 30% và đóng cửa 43 bãi chôn lấp theo lộ trình; giám sát chặt chẽ các nhà máy hóa chất, luyện kim, khai khoáng, bảo đảm an toàn hồ đập thải quặng đuôi; kiểm soát chất lượng nước lưu vực sông Hồng, sông Chảy.
Bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ tài nguyên: Nâng cao hiệu quả quản lý Vườn quốc gia Hoàng Liên, Vườn quốc gia Bát Xát và các khu bảo tồn thiên nhiên; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái để giám sát tài nguyên rừng và cảnh báo sớm cháy rừng; phát triển kinh tế dược liệu dưới tán rừng gắn với sinh kế người dân.
Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai: Rà soát bản đồ nguy cơ sạt lở, lũ quét; bảo đảm di dời 80% hộ dân tại vùng có rủi ro thiên tai cao và 70% hộ dân vùng ảnh hưởng thiên tai có nhà ở an toàn; hiện đại hóa quan trắc cảnh báo sớm bằng dữ liệu lớn và AI; kiên cố hóa đê kè, hồ đập theo phương châm “bốn tại chỗ”.
Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp: Đổi mới mô hình tăng trưởng toàn diện trên các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, xây dựng, giao thông và nông nghiệp, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.
Đẩy mạnh phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Ưu tiên nghiên cứu công nghệ xử lý tái chế chất thải, tận dụng tro xỉ, thạch cao; xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường tỉnh liên thông quốc gia; chú trọng đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển đổi việc làm xanh cho người dân, bình đẳng giới và hỗ trợ phụ nữ vùng cao.
Tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết vùng: Thúc đẩy hợp tác đối ngoại môi trường với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) trong xử lý ô nhiễm xuyên biên giới, an ninh môi trường, khí hậu, năng lượng; liên kết chặt chẽ với các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc để bảo vệ lưu vực sông, rừng đầu nguồn và phát triển du lịch xanh.
Tạo đột phá từ chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp
Xác định chuyển đổi mô hình kinh tế là chìa khóa giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng và giữ gìn môi trường sinh thái, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp
Theo đó, Lào Cai tiếp tục tổ chức triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy tuần hoàn vật liệu, sản phẩm trong toàn chuỗi giá trị và có chính sách khuyến khích công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường.
Thúc đẩy chuyển đổi các ngành kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải các-bon thấp thực hiện mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050; thúc đẩy tuần hoàn vật liệu, sản phẩm trong toàn chuỗi giá trị và chính sách khuyến khích công nghiệp tái chế, công nghiệp môi trường. Đẩy mạnh chuyển đổi xanh gắn với năng lượng, công nghiệp, xây dựng, giao thông, nông nghiệp và dịch vụ.
Phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; thúc đẩy các dự án phát triển năng lượng mặt trời theo đúng phương án quy hoạch. Thúc đẩy các mô hình công nghiệp xanh, đô thị xanh, giao thông xanh, công trình xanh.
Đáng chú ý, Lào Cai phấn đấu đến năm 2030, xây dựng Khu công nghiệp Tằng Loỏng thành khu công nghiệp sinh thái; Khu du lịch Sa Pa, Mù Cang Chải thành khu du lịch quốc gia xanh, không rác thải nhựa, xây dựng từ 25 công trình xanh trở lên.
Chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng giảm phát thải, tuần hoàn, bền vững; phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh, chuỗi giá trị ít phát thải và giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm. Tận dụng phụ phẩm nông, lâm nghiệp; sản xuất phân hữu cơ; tiết kiệm nước, điện và nhiên liệu; sử dụng vật liệu thân thiện môi trường; phát triển sinh kế gắn với bảo vệ rừng, cảnh quan và bản sắc địa phương.
Đặc biệt, Lào Cai sẽ kiểm soát chặt chẽ phát thải khí nhà kính ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án, trong toàn bộ vòng đời sản phẩm và hoạt động tiêu dùng của xã hội.
Đồng thời, hoàn thành việc tổ chức kiểm kê khí nhà kính cấp tỉnh làm cơ sở đánh giá tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao tỷ trọng kinh tế xanh trên GRDP, tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp. Tập trung quản lý, sử dụng tín chỉ các-bon phục vụ phát triển bền vững kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia trên địa bàn tỉnh.
