Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhu cầu tiêu dùng xanh, sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam tăng trung bình 15% mỗi năm. Trong các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng dán nhãn “xanh”, “tiêu dùng bền vững” tăng 40-60% trong các chiến dịch truyền thông lớn. 

Đáp ứng tiêu dùng xanh, các siêu thị luôn khuyến khích khách hàng sử dụng túi môi trường. Ảnh: Tuệ Mỹ

Để hàng hóa xanh có mức giá hợp lý hơn

Trong đó, ngành nông nghiệp kiến tạo không gian phát triển và động lực tăng trưởng mới đòi hỏi chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp đa giá trị với trọng tâm là tích hợp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và liên kết vùng để gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành năm 2026 đạt 3,7%, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73-74 tỷ USD, hướng tới chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, hiện đại và bền vững và quan trọng hơn cần nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.

Không chỉ dừng ở nhận thức, hành vi tiêu dùng cũng đang có những thay đổi đáng kể. Theo khảo sát của Intage Việt Nam công bố cuối năm 2025, 95% người tiêu dùng tại Hà Nội và TPHCM cho biết đã thay đổi hành vi theo hướng thân thiện với môi trường hơn, trong đó 73% ưu tiên lựa chọn thực phẩm hữu cơ và 44% chủ động giảm sử dụng túi nilon khi mua sắm.

Để hàng hóa xanh có mức giá hợp lý hơn, TPHCM xác định bài toán cốt lõi nằm ở khâu lưu thông và phân phối. Song song với đó, các hệ thống bán lẻ hiện đại trên địa bàn cũng được khuyến khích bố trí không gian nhận diện riêng cho sản phẩm xanh, đẩy mạnh các chương trình kích cầu, khuyến mại theo mùa.

Việc minh bạch hóa nguồn gốc xuất xứ kết hợp với truyền thông điểm bán được kỳ vọng sẽ củng cố niềm tin, giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Ông Đinh Trọng Cường, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TPHCM) cho biết, Thành phố đang tập trung cải thiện hiệu quả chuỗi cung ứng, tăng cường kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất, hợp tác xã và các doanh nghiệp phân phối nhằm cắt giảm các khâu trung gian, tối ưu hóa chi phí vận hành.

"TPHCM xác định phát triển đồng thời cả cung và cầu, trong đó ưu tiên nâng cao hiệu quả kết nối thị trường. Việc giúp sản phẩm xanh đạt mức giá cạnh tranh sẽ khuyến khích người dân thay đổi hành vi mua sắm, từng bước đưa tiêu dùng xanh trở thành thói quen phổ biến trong cộng đồng," ông Cường nhấn mạnh.

Doanh nghiệp tham gia cuộc đua "xanh hóa"

Không chỉ dừng lại ở khâu thương mại, giải pháp căn cơ cho tiêu dùng xanh phải bắt đầu từ chính khâu sản xuất. Chính sự thay đổi đó đã thúc đẩy các doanh nghiệp tham gia cuộc đua "xanh hóa" nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu. 

Các hệ thống siêu thị Co.opmart, GO, Winmart… đã có các sáng kiến hộp đựng thức ăn làm từ bã mía, bao bì thân thiện môi trường, bán hoặc tặng túi tái sử dụng, cung cấp thùng carton cho khách hàng thay túi nylon dùng một lần...

Tại Lotte Mart Việt Nam, 100% túi sử dụng tại siêu thị đã được thay thế bằng túi nilon sinh học tự hủy từ nhiều năm nay. Doanh nghiệp này đồng thời triển khai chương trình tặng điểm, tặng túi tái sử dụng cho khách hàng, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần và áp dụng hóa đơn điện tử nhằm giảm tiêu thụ giấy in.

Trong khi đó, Central Retail Việt Nam vừa hoàn tất việc chuyển đổi sang 100% túi phân hủy sinh học tại quầy thu ngân và quầy cân thực phẩm tại hệ thống GO!, Tops Market và Mini go! trên toàn quốc…

Tại các siêu thị, những quầy kệ gắn logo “Tick xanh trách nhiệm” được đặt ở vị trí nổi bật. Sản phẩm xanh giờ không chỉ xuất hiện ở nhóm thực phẩm hữu cơ mà đã lan sang hóa mỹ phẩm, đồ gia dụng và hàng tiêu dùng hàng ngày.

Ở góc độ sản xuất, nhiều doanh nghiệp lớn cũng đã chuyển mình để thích ứng với xu hướng mới. Còn từ góc độ người tiêu dùng, ông Lữ Bằng, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam nhận định, người tiêu dùng đang phải đối mặt với nguy cơ trả giá cao hơn cho các sản phẩm gắn mác "xanh" nhưng chất lượng không khác biệt đáng kể so với sản phẩm thông thường.

Họ cũng có thể bị sai lệch nhận thức bởi các tuyên bố thiếu căn cứ chứng minh như "thân thiện môi trường", "có thể tái chế", "100% tự nhiên". Thậm chí đối mặt với rủi ro về sức khỏe khi tin tưởng vào các tuyên bố "tự nhiên", "hữu cơ" mà thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin.

Thúc đẩy tiêu dùng xanh không chỉ đơn thuần là câu chuyện thay đổi thói quen mua sắm của người dân, mà là quá trình tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng. Trong hành trình đó, các doanh nghiệp và các địa phương đang từng bước xây dựng hệ sinh thái xanh dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.