Đây là nội dung được đề cập tại Hội thảo “Chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm ở Việt Nam trong tiến trình toàn cầu: Hài hòa các ưu tiên, thúc đẩy hợp tác và triển khai thực hiện” diễn ra trong 2 ngày 28-29/7 tại Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Việt Nam cần hướng đến mục tiêu sản xuất đa giá trị thông qua hệ thống lương thực thực phẩm xanh, an toàn. Ảnh: BTC.

Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổ chức, đề cập đến Lộ trình toàn cầu về chuyển đổi hệ thống nông nghiệp thực phẩm của FAO vạch ra lộ trình nhằm hỗ trợ các quốc gia đồng thời đạt mục tiêu an ninh lương thực.

Lộ trình toàn cầu được xây dựng trên 10 lĩnh vực chuyển đổi trọng tâm

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng ngày càng cao.

Theo ông Tuấn, thay vì chỉ tập trung vào gia tăng sản lượng, Việt Nam cần chuyển sang tạo ra nhiều giá trị hơn thông qua một hệ thống lương thực thực phẩm xanh, an toàn, phát thải thấp và có khả năng chống chịu cao.

“Đây là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp, đồng thời đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”, ông Tuấn nói.

Lộ trình toàn cầu được xây dựng trên 10 lĩnh vực chuyển đổi trọng tâm và khoảng 120 hành động ưu tiên, cung cấp một khung tham chiếu tích hợp, có thể điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với điều kiện và ưu tiên phát triển của từng quốc gia.

Ông Vinod Ahuja, Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, cho rằng thành công của chuyển đổi không nằm ở số lượng chính sách hay dự án được ban hành, mà phụ thuộc vào sự liên kết giữa chính sách, thể chế, cơ chế khuyến khích và nguồn lực đầu tư.

“Việc xây dựng một khung chính sách toàn diện cần đi cùng với nguyên tắc lựa chọn ưu tiên. Trong bối cảnh nguồn lực tài chính và năng lực thể chế có hạn, chúng ta cần xác định những nhóm hành động có thể mang lại lợi ích kép như thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao thu nhập cho nông dân, tăng khả năng chống chịu, cải thiện dinh dưỡng và bảo vệ môi trường. Trong tiến trình đó, Lộ trình Toàn cầu sẽ là công cụ quan trọng giúp Việt Nam nhận diện khoảng trống chính sách và xác định các điểm mấu chốt để thúc đẩy chuyển đổi trên phạm vi toàn hệ thống”, Trưởng Đại diện FAO nhấn mạnh.

Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng bền vững. Ảnh: Quý Đức

Có mức độ tương thích cao với các mục tiêu của Việt Nam

Các đại biểu nhận định, Lộ trình toàn cầu có mức độ tương thích cao với các mục tiêu của Việt Nam trong Quyết định 300/QĐ-TTg, từ nâng cao thu nhập cho nông dân, cải thiện dinh dưỡng và an toàn thực phẩm đến thúc đẩy sản xuất sinh thái, giảm phát thải khí nhà kính, tăng cường truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số. Điều này tạo cơ sở quan trọng để Việt Nam kết nối các mục tiêu phát triển trong nước với các cam kết toàn cầu, đồng thời thu hút nguồn lực, công nghệ và các sáng kiến hợp tác phục vụ quá trình chuyển đổi.

Ông Cao Đức Phát, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, việc vận dụng Lộ trình Toàn cầu về chuyển đổi hệ thống nông nghiệp thực phẩm của FAO sẽ tạo động lực để Việt Nam thúc đẩy quá trình chuyển đổi hệ thống nông lương theo hướng đồng bộ và hiệu quả hơn.

Ông Cao Đức Phát cho biết, Việt Nam đã xây dựng được hệ thống chủ trương, chính sách và khung pháp lý khá toàn diện phục vụ chuyển đổi hệ thống nông lương. Nhiều chiến lược, đề án quan trọng đã được ban hành với mục tiêu tham vọng và cách tiếp cận phù hợp với xu thế phát triển bền vững.

Việt Nam cũng đã đề ra nhiều mục tiêu tích cực về bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng. Tuy nhiên, các mục tiêu liên quan đến ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải vẫn còn khoảng cách so với định hướng mà FAO khuyến nghị, do đó cần tiếp tục được cập nhật và nâng cao.

Hội thảo cũng khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua việc chủ động ban hành Kế hoạch hành động quốc gia, thiết lập Đối tác Chuyển đổi Hệ thống lương thực thực phẩm và triển khai các mô hình thí điểm ở địa phương.

Việc vận dụng Lộ trình toàn cầu của FAO sẽ giúp Việt Nam củng cố vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, đồng thời đóng góp tích cực vào các nỗ lực toàn cầu về an ninh lương thực, dinh dưỡng, khí hậu và phát triển bền vững.