(Thanh tra) - Chăn nuôi thông minh cần hướng tới chuyển đổi từ số hóa từng công đoạn sang quản trị thông minh trên toàn chuỗi, thay vì chỉ tập trung ứng dụng công nghệ tại từng trang trại riêng lẻ.
Thông tin được đưa ra tại Hội nghị Khoa học chăn nuôi lần thứ 21 (AAAP21), đang diễn ra 4 ngày (từ 28-31/10) tại Hà Nội, do Hiệp hội Chăn nuôi khu vực Á - Úc lựa chọn Việt Nam là quốc gia tổ chức.
AAAP21 không chỉ là diễn đàn chia sẻ kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, mà còn là cơ hội để các quốc gia trong khu vực cùng nhìn nhận những thách thức, xác định ưu tiên chiến lược và thúc đẩy hợp tác thực chất.
Theo thông tin được đề cập tại hội thảo, hệ thống quản lý dữ liệu chăn nuôi đã được triển khai tại 34/34 tỉnh, thành phố; khoảng 96% trang trại chăn nuôi đã có kết nối và định danh dữ liệu. Tuy nhiên, việc kết nối hiện vẫn tập trung ở một số trang trại lớn, trong khi dữ liệu từ các hộ chăn nuôi nhỏ chưa được bảo đảm đầy đủ.
Chăn nuôi giữ vai trò thiết yếu đối với an ninh lương thực, cung cấp thực phẩm, tạo sinh kế cho người dân nông thôn, đóng góp vào phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi đang phải đối mặt với nhiều thách thức đan xen, từ biến đổi khí hậu, sức ép lên tài nguyên, suy thoái môi trường đến dịch bệnh động vật, nguy cơ kháng kháng sinh và những biến động của thị trường.
Cùng với đó, yêu cầu của xã hội về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phúc lợi động vật ngày càng cao. Những vấn đề này không thể được giải quyết chỉ bằng các tiến bộ khoa học, công nghệ riêng lẻ hay nỗ lực của một quốc gia, mà cần cách tiếp cận tổng thể, sự phối hợp đa ngành và hành động chung ở cấp khu vực cũng như toàn cầu.
Từ thực tế đó, Tổng Giám đốc GREENFEED Việt Nam Đỗ Cao Bằng (tập đoàn lớn hoạt động theo mô hình chuỗi giá trị tích hợp 3F Plus: Thức ăn chăn nuôi - Trang trại - Thực phẩm) khẳng định: "Bên cạnh những tiến bộ về di truyền giống, dinh dưỡng và thú y, chuyển đổi số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cơ hội mới để ngành chăn nuôi phát triển thông minh, hiệu quả và bền vững hơn".
Theo ông, dữ liệu cần giúp hiểu rõ hơn những gì đang diễn ra trong quá trình sản xuất; AI hỗ trợ dự báo và đưa ra quyết định chính xác hơn; tự động hóa góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả vận hành. Công nghệ không phải là đích đến mà là phương tiện để tạo ra giá trị thực tiễn.
"Chuyển đổi số trong chăn nuôi không thể chỉ là nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp. Sự kết nối giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp chăn nuôi, đơn vị công nghệ và người sản xuất có vai trò quan trọng trong việc đưa tiến bộ khoa học, công nghệ vào thực tiễn", ông Bằng chia sẻ.
Hạ tầng dữ liệu là một trong những yếu tố quan trọng nhất để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số ngành chăn nuôi. Dữ liệu cần được chuẩn hóa từ thông tin trang trại, đàn vật nuôi đến các quy trình sản xuất, bảo đảm việc ghi nhận chính xác và minh bạch.
Từ thực tế đó, GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững, có trách nhiệm và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thực tế cũng đặt ra yêu cầu làm thế nào để ngành chăn nuôi vừa tạo ra giá trị kinh tế, nâng cao chất lượng sống của con người, vừa bảo vệ sức khỏe và phúc lợi động vật, đồng thời gìn giữ hệ sinh thái cho các thế hệ tương lai.
Theo bà Lan, chuyển đổi chăn nuôi bền vững trước hết phải bắt đầu từ chuyển đổi tư duy phát triển, từ chú trọng sản lượng sang hiệu quả và giá trị, từ các giải pháp riêng lẻ sang quản trị đồng bộ toàn chuỗi…
Tinh thần cốt lõi của chăn nuôi bền vững được thể hiện qua 3 mục tiêu: Vì con người, vì động vật và vì môi trường. Thiếu một trong số đó, sự phát triển của ngành chăn nuôi sẽ khó bảo đảm tính bền vững.
Phân tích yêu cầu chuyển đổi số trong chăn nuôi, TS Bùi Huy Doanh, Phó Trưởng khoa phụ trách chăn nuôi (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) cho rằng mục tiêu của chăn nuôi thông minh không đơn thuần là lắp đặt thêm các thiết bị cảm biến hay thiết bị tự động hóa, mà quan trọng hơn là cách các thiết bị phối hợp, tạo ra dữ liệu và hỗ trợ quá trình xử lý thông tin, ra quyết định.
Dữ liệu phục vụ chăn nuôi thông minh không thể chỉ đến từ một cơ sở sản xuất mà được liên thông từ con giống, thức ăn, thú y đến các khâu trong chuỗi liên kết và tiêu thụ sản phẩm. Các quyết định trong chăn nuôi cần dựa trên dữ liệu thời gian thực và cơ sở khoa học để nâng cao độ chính xác trong quá trình sản xuất, đồng thời lựa chọn giải pháp phù hợp nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao hơn. Hiệu quả sản xuất và khả năng truy xuất nguồn gốc cũng cần được bảo đảm trong quá trình chuyển đổi.
