Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% để ổn định thị trường. Ảnh: HH

Trong bối cảnh tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn, đặc biệt là các xung đột tại khu vực Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với những biến động mạnh mẽ. Giá dầu thô thế giới liên tục có xu hướng tăng cao, gây ra nguy cơ gián đoạn nguồn cung và ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước. Trước tình hình này, ngày 07/03/2026, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Tờ trình số 134/TTr-BTC gửi Chính phủ về việc sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất.

Việc đề xuất sửa đổi thuế suất lần này được thực hiện theo quy trình rút gọn nhằm kịp thời phản ứng với những diễn biến phức tạp của giá dầu mỏ và khí đốt. Theo Bộ Tài chính, các xung đột tại Trung Đông không chỉ làm giá năng lượng biến động mà còn đe dọa đến an ninh năng lượng quốc gia.

Động thái này cũng nhằm thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 881/VPCP-KTTH và trên cơ sở đề xuất phối hợp của Bộ Công Thương. Việc điều chỉnh thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế linh hoạt, giúp đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu, không chỉ phụ thuộc vào nguồn sản xuất trong nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu.

Đề xuất của Bộ Tài chính dựa trên những căn cứ chính trị và pháp lý vững chắc. Cụ thể, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030 đã nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng kịch bản, lộ trình cụ thể để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế và đa dạng hóa nguồn cung.

Bên cạnh đó, các Quyết định số 893/QĐ-TTg và 866/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch năng lượng và khoáng sản quốc gia cũng khẳng định mục tiêu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng, ưu tiên đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước và cân đối hợp lý giữa xuất khẩu, nhập khẩu.

Về mặt pháp lý, việc ban hành Nghị định sửa đổi dựa trên thẩm quyền của Chính phủ đã được quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13. Theo đó, Chính phủ có quyền ban hành và điều chỉnh Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi để phù hợp với tình hình thực tế và các cam kết quốc tế.

Việc điều chỉnh thuế suất MFN đối với xăng dầu không chỉ đơn thuần là một biện pháp tài chính mà còn hướng tới mục tiêu đa mục tiêu: vừa góp phần ổn định giá cả thị trường trong nước, giảm bớt áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân, vừa đảm bảo an toàn dự trữ năng lượng quốc gia.

Theo quy trình, dự thảo Nghị định đã được Bộ Tư pháp thẩm định và Bộ Tài chính đã tiếp thu, hoàn thiện để trình Chính phủ xem xét ban hành. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Tư pháp trong những ngày đầu tháng 3 năm 2026 cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc bình ổn kinh tế vĩ mô trước những sóng gió từ thị trường quốc tế.

Với việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn, chính sách thuế mới được kỳ vọng sẽ sớm đi vào cuộc sống, tạo ra "lá chắn" cần thiết để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc giá năng lượng từ bên ngoài, đồng thời thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo đúng định hướng đã đề ra.