Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đồng hành cùng cơ sở trong tiếp công dân, giải quyết đơn thư. Ảnh: Hoàng Long

Tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, tinh thần ấy đang được hiện thực hóa rõ nét thông qua hoạt động tiếp công dân của lãnh đạo Thanh tra tỉnh, với phương châm lắng nghe thực chất - giải quyết đến cùng - bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Tinh thần Đại hội XIV: Lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa “của dân, do dân, vì dân”, trong đó lấy sự hài lòng, ấm no, hạnh phúc của Nhân dân làm tiêu chí đánh giá hiệu quả lãnh đạo, quản lý. Quan điểm “dân là gốc” không chỉ là sự kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn là đòi hỏi cấp thiết trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương, liêm chính và trách nhiệm giải trình.

Đưa tinh thần đó vào cuộc sống, Đại hội XIV đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ “quán triệt” sang “hành động”, từ nhận thức sang cơ chế, từ chủ trương sang kết quả cụ thể mà người dân có thể cảm nhận, kiểm chứng.

Trong hệ thống các thiết chế phục vụ Nhân dân, công tác tiếp công dân giữ vị trí đặc biệt. Đây là kênh để người dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo theo quy định pháp luật; đồng thời cũng là “thước đo” phản ánh rõ nhất thái độ, trách nhiệm và chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính.

Theo ông Nguyễn Sơn Hồng, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, tiếp công dân không đơn thuần là tiếp nhận đơn thư, mà là quá trình lắng nghe, trao đổi, giải thích, hướng dẫn và tháo gỡ vướng mắc trên cơ sở pháp luật.

“Người dân đến cơ quan Thanh tra thường mang theo nhiều bức xúc, lo lắng. Nếu chỉ tiếp nhận đơn mà không lắng nghe, không giải thích cặn kẽ quyền, nghĩa vụ và hướng xử lý thì rất khó tạo được sự đồng thuận. Tinh thần ‘dân là gốc’ đòi hỏi cán bộ tiếp công dân phải đặt mình vào vị trí của người dân, tôn trọng và chia sẻ với họ”, ông Nguyễn Sơn Hồng nhấn mạnh.

Lắng nghe để hiểu đúng, giải quyết đúng

Thực tiễn tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh cho thấy, nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài không hẳn do thiếu quy định pháp luật, mà xuất phát từ việc người dân chưa được trao đổi, giải thích đầy đủ, chưa được đối thoại thấu đáo ngay từ đầu.

Theo ông Nguyễn Sơn Hồng, việc tiếp công dân hiệu quả phải bắt đầu từ khâu lắng nghe: Lắng nghe để ghi nhận đúng, đầy đủ nội dung công dân trình bày, hoàn cảnh phát sinh vụ việc, mong muốn chính đáng của người dân. Trên cơ sở đó, cán bộ Thanh tra mới có thể hướng dẫn đúng thẩm quyền, đúng trình tự, hoặc tham mưu xử lý, giải quyết đúng quy định của pháp luật, tránh tình trạng người dân đi lại nhiều lần, gửi đơn vượt cấp.

“Khi người dân hiểu rõ vụ việc của mình thuộc thẩm quyền giải quyết của ai, quy trình giải quyết ra sao, thời hạn thế nào, họ sẽ phối hợp tốt hơn và hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp, phức tạp”, ông Hồng cho biết.

Tinh thần “dân là gốc” không chỉ thể hiện ở khâu tiếp nhận, mà còn xuyên suốt trong quá trình theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc giải quyết vụ việc. Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, tiếp công dân không thể tách rời công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nếu tiếp tốt nhưng giải quyết không dứt điểm, hoặc thiếu thông tin phản hồi, thì niềm tin của người dân khó được củng cố.

Tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, các vụ việc sau tiếp công dân đều được phân loại rõ ràng, chuyển đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi tiến độ giải quyết. Những vụ việc phức tạp, kéo dài được tổng hợp, báo cáo lãnh đạo tỉnh, báo cáo Thanh tra Chính phủ để có chỉ đạo kịp thời, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

“Chúng tôi xác định, mỗi vụ việc giải quyết dứt điểm không chỉ giải tỏa bức xúc cho một người dân, mà còn góp phần giữ vững ổn định xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào chính quyền”, ông Nguyễn Sơn Hồng chia sẻ.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Sơn Hồng chia sẻ về công tác tiếp dân trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: PV

Thái độ, trách nhiệm của cán bộ - thước đo sự hài lòng của người dân

Một nội dung quan trọng được Đại hội XIV nhấn mạnh là lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá cán bộ. Trong công tác tiếp công dân, thước đo này thể hiện rất rõ qua thái độ ứng xử, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng của cán bộ tiếp dân.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, cán bộ làm công tác tiếp công dân không chỉ cần vững pháp luật, mà còn phải có kỹ năng giao tiếp, khả năng lắng nghe và bản lĩnh xử lý tình huống.

“Cùng một vụ việc, nếu cán bộ tiếp công dân làm việc nghiêm túc, công tâm, giải thích rõ ràng, thì dù kết quả giải quyết chưa đáp ứng ngay mong muốn, người dân vẫn có thể chia sẻ và đồng thuận,” ông nói.

Nhìn từ thực tiễn tiếp công dân tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, có thể thấy tinh thần “dân là gốc, thước đo của mọi quyết sách” của Đại hội XIV đang được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể, rõ trách nhiệm, rõ kết quả.

Việc duy trì tiếp công dân định kỳ, tăng cường đối thoại, chú trọng giải thích, hướng dẫn và theo dõi giải quyết đến cùng không chỉ góp phần giải quyết từng vụ việc, mà còn tạo nền tảng cho sự đồng thuận xã hội, ổn định tình hình và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Sơn Hồng, trong thời gian tới, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục đổi mới công tác tiếp công dân theo hướng gần dân, thực chất và hiệu quả hơn, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để đưa tinh thần Đại hội XIV vào cuộc sống.

“Dân là gốc không phải là khẩu hiệu, mà phải trở thành chuẩn mực trong hành động của mỗi cán bộ, công chức. Khi người dân tin tưởng, đồng hành cùng chính quyền, thì mọi chủ trương, quyết sách mới thực sự đi vào cuộc sống”, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bắc Ninh khẳng định.