Chủ động đối thoại từ nơi phát sinh vụ việc

Theo báo cáo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn về kết quả sau một năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, sau sắp xếp, toàn tỉnh có 65 xã, phường.

Bộ máy cơ bản được kiện toàn theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối; các cơ quan, đơn vị hoạt động ổn định, thông suốt, trong khi việc phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền tiếp tục được triển khai.

Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn Hoàng Quốc Khánh tại buổi tiếp công dân định kỳ tháng 6/2026, trực tiếp nghe và chỉ đạo xem xét, giải quyết các kiến nghị, phản ánh của người dân. Ảnh: Thu Hằng

Đối với ngành Thanh tra, việc tổ chức lại bộ máy theo mô hình mới giúp tập trung nguồn lực về Thanh tra tỉnh, thống nhất quản lý đối với những lĩnh vực trước đây do thanh tra sở và cấp huyện thực hiện. Theo đánh giá của Tỉnh ủy Lạng Sơn, cách tổ chức này góp phần giảm đầu mối trung gian, hạn chế trùng lặp, chồng chéo và phân định rõ hơn trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Một thay đổi khác là quy trình thực hiện kết luận thanh tra được rút ngắn khi các quyết định được chuyển trực tiếp từ tỉnh xuống xã, thay vì phải qua tầng nấc trung gian.

Điểm đáng chú ý sau sắp xếp bộ máy là công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo được tổ chức lại theo phân định thẩm quyền mới.

Trong kỳ báo cáo, các cơ quan hành chính trên địa bàn Lạng Sơn đã tiếp gần 5.000 lượt công dân. Nội dung người dân kiến nghị, phản ánh chủ yếu liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Thực tế này gắn với quá trình triển khai một số dự án có quy mô thu hồi đất lớn, ảnh hưởng tới nhiều hộ dân. Báo cáo nêu một số dự án như Khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn, Khu dân cư trung tâm huyện Hữu Lũng (cũ) và tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng.

Thay vì chỉ tiếp nhận đơn, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chính quyền các xã, phường và cơ quan chức năng chủ động nắm tình hình, xác định nguyên nhân, tổ chức đối thoại và trực tiếp giải thích chính sách, pháp luật cho người dân. Các kiến nghị, phản ánh sau đó được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết; Ban Tiếp công dân tỉnh theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh tại các kỳ tiếp dân.

Cách làm này cũng được áp dụng đối với những vụ việc phức tạp, kéo dài. Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo rà soát 7 vụ việc, tổ chức đối thoại cả 7 trường hợp; sau rà soát, UBND tỉnh ban hành thông báo chấm dứt thụ lý, giải quyết 5 vụ việc.

Với một số vụ việc tiếp tục phát sinh kiến nghị, tỉnh lựa chọn cách tiếp tục lắng nghe và kiểm tra thực tế. Điển hình, đối với phản ánh liên quan dự án trang trại chăn nuôi lợn thương phẩm tại xã Thái Bình, Chủ tịch UBND tỉnh đã tổ chức buổi làm việc để tiếp nhận ý kiến người dân, sau đó giao Thanh tra tỉnh thành lập đoàn kiểm tra liên ngành.

Tăng cường vận động, giải thích pháp luật, tạo đồng thuận cao

Một chi tiết đáng chú ý là trong quá trình giải quyết khiếu nại, các cơ quan chức năng không chỉ thực hiện thủ tục hành chính mà còn tăng cường vận động, giải thích pháp luật. Từ đó, nhiều người dân đã tự nguyện rút đơn khiếu nại được thụ lý giải quyết, góp phần hạn chế các vụ việc tiếp tục kéo dài, phức tạp.

Theo đánh giá, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp giúp giảm đầu mối trung gian và tăng trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời tạo điều kiện để các vụ việc phát sinh từ cơ sở được xử lý trực tiếp hơn. Tuy nhiên, một bộ phận công chức cấp xã làm nhiệm vụ tiếp công dân, phân loại đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo còn hạn chế về chuyên môn và kỹ năng sau khi nhận nhiệm vụ mới.

Để khắc phục, Thanh tra tỉnh đã ban hành hướng dẫn nghiệp vụ cho UBND xã, phường và tổ chức 4 hội nghị tập huấn với khoảng 1.400 lượt người tham dự, tập trung vào thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng và kiểm soát tài sản, thu nhập.

Đại diện các sở, ngành trao đổi, làm rõ nội dung liên quan đến kiến nghị của công dân tại Trụ sở Tiếp công dân tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Thu Hằng

Cùng với nâng cao năng lực cán bộ, Lạng Sơn từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tiếp dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tỉnh đã triển khai tiếp công dân trực tuyến khi người dân có yêu cầu và đưa phần mềm báo cáo của Thanh tra Chính phủ tới các sở, ngành, xã, phường.

Trong giai đoạn 2026 - 2031, Lạng Sơn xác định tiếp tục nâng trách nhiệm người đứng đầu, hoàn thiện cơ chế phối hợp, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đủ năng lực, đồng thời phát triển cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông phục vụ tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Mục tiêu cuối cùng là đưa việc giải quyết vụ việc gần hơn với nơi phát sinh, nâng chất lượng phục vụ người dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.