KN phát sinh sau khi UBND xã Thanh Khê thay đổi vị trí giao đất từ thửa số 406 sang các thửa 05, 06, 07, 08 tờ bản đồ số 01 để thực hiện theo Quyết định số 834/QĐ-UB, ngày 10/12/1988 của UBND tỉnh về việc cấp đất ở cho 23 hộ dân ở xã Thanh Khê với tổng diện tích 4.360m² tại thửa 406, tờ bản đồ số 01 (trong đó có hộ bà Hưởng).

Theo quyết định trên, bà Hưởng được giao tại thửa số 07, nhưng khi tiến hành bàn giao đất tại thực địa thì phát sinh tranh chấp với hộ bà Ký (mẹ của ông Trần Văn Sơn) vì thửa đất số 07 là đất canh tác của hộ gia đình bà Ký. Do vậy, việc giao đất cho bà Hưởng không thực hiện được.

UBND xã Thanh Khê đã thu lại thửa số 07, giao cho đội sản xuất quản lý và cấp đất ở tại vị trí khác, nhưng bà Hưởng không nhất trí.

Thời gian này, ông Trần Văn Sơn đã lấn chiếm và làm nhà trên thửa đất số 07, còn bà Hưởng lấn chiếm, xây dựng nhà ở trên phần đất lưu không đường 190 (cùng thửa đất ông Sơn xây nhà). Đồng thời, bà Hưởng có nhiều đơn gửi các cơ quan có thẩm quyền đề nghị xem xét, giải quyết về quyền sử dụng thửa số 07.

 UBND huyện Nam Thanh (nay là huyện Thanh Hà) và Thanh tra tỉnh đã xác minh, kết luận và kiến nghị biện pháp giải quyết cho bà Hưởng theo nguyện vọng ở phần đất còn lại của thửa 07 (một phần ông Sơn đã làm nhà, phần còn lại giải quyết cho bà Hưởng) nhưng phải làm đầy đủ các thủ tục theo quy định của Luật Đất đai.

Tuy nhiên, bà Hưởng vẫn không đồng ý và tiếp khiếu, đề nghị được giao đất tại thửa đất số 07, trong khi phần đất này ông Sơn đã xây công trình nhà ở kiên cố nhưng địa phương không xử lý và đề nghị giao phần đất còn lại tại thửa số 07 sau khi đã trừ đi phần diện tích đất ông Sơn đã xây nhà ở.

Thanh tra tỉnh đã tiến hành phúc tra và có Báo cáo số 788/BC-TTr, ngày 11/12/2009. Theo đó, không giao lại cho bà Hưởng thửa 406 vì bà không nhận, UBND xã đã giao cho các hộ dân để chuyển đổi cây trồng. Bà Hưởng đề nghị được giao công bằng như các hộ khác tại phần diện tích còn lại sau khi đã trừ  phần diện tích ông Sơn sử dụng thửa số 07. Đồng thời, yêu cầu tiến hành xử lý việc gia đình ông Sơn chiếm đất xây nhà trái phép vi phạm Luật Đất đai; kiểm tra cụ thể phần đất còn lại hiện hộ ông Sơn đang trồng chuối, thu hồi và làm các trình tự thủ tục giao đất cho bà Hưởng theo quy định của pháp luật về đất đai.

UBND huyện Thanh Hà đã làm việc với bà Hưởng. Bà Hưởng nhất trí nhận diện tích còn lại ở thửa số 07 (nay là thửa số 09 tờ bản đồ số 9) hộ ông Sơn đang trồng cây diện tích 72,1m²; sau khi tiến hành thủ tục thu hồi, bồi thường, hỗ trợ đối với hộ ông Sơn theo quy định nhưng ông Sơn không chấp hành việc giao đất nên UBND huyện đã tổ chức cưỡng chế thu hồi đất.

Tháng 6/2012, UBND huyện Thanh Hà làm các thủ tục giao đất, bà Hưởng đã nhận diện tích đất tại thửa số 09, tờ bản đồ số 9. Thế nhưng, chỉ sau đó 1 tuần, bà Hưởng lại có đơn gửi Sở Tài nguyên và Môi trường với nội dung không đồng ý nhận đất và đề nghị UBND huyện tiếp tục thu hồi một phần đất đã làm công trình phụ phía sau nhà chính của hộ ông Sơn để giao cho bà để bảo đảm cho thửa đất được vuông vắn; hoặc UBND huyện Thanh Hà giao cho bà 120 m² đất ở vị trí khác giáp đường quốc lộ 390.

Thực hiện Kế hoạch 1130, Tổ Công tác của UBND tỉnh đã tiến hành rà soát hồ sơ, tài liệu và kết quả làm việc với các cơ quan có liên quan thuộc UBND tỉnh, nhận thấy, vụ việc đã được địa phương quan tâm giải quyết đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Tổng diện tích đất ông Sơn đang sử dụng là 186,65m², phần diện tích đã được hợp pháp hoá cho ông Sơn là 73m² (theo Quyết định số 3246 của UBND tỉnh Hải Hưng). Ông Sơn đã làm nhà mái bằng và bếp kiên cố, phần còn lại 113,65m², ông Sơn trồng cây và làm quán. Mặt khác, vị trí đất ban đầu dự kiến giao cho bà Hưởng hiện nay vẫn còn, nếu tiếp tục giao theo quyết định ban đầu (Quyết định số 834 của UBND tỉnh Hải Dương) thì không có vướng mắc gì.

Tổ Công tác và địa phương đã thống nhất phương án giao đất cho bà Hưởng tại vị trí thửa số 07 đã thu hồi của ông Sơn. Nếu bà Hưởng không nhất trí thì giao trả cho bà Hưởng tại vị trí thửa số 406, tờ bản đồ 01, theo Quyết định giao đất số 834 của UBND tỉnh Hải Hưng.

Phương án này đã được lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ban, ngành và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, Tổ Công tác của Thanh tra Chính phủ họp bàn cùng thống nhất.

UBND tỉnh Hải Dương đã có văn bản trả lời bà Hưởng nội dung theo phương án đã được thống nhất. Đồng thời giao Thanh tra tỉnh chủ trì phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh Hải Dương thường xuyên theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và báo cáo UBND tỉnh, Thanh tra Chính phủ (qua Cục I).

Phương Hiếu