Đường Kim Đồng - đoạn đường cơ quan chức năng chưa cung cấp được hồ sơ mầu phê duyệt là bộ phận của đường 2,5. Ảnh: Vi Sa

Nhiều nội dung khiếu kiện có cơ sở

Trước những bức xúc, kiến nghị của người dân xung quanh việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng D.A đường vành đai 2,5, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Thanh tra Bộ tiến hành thanh tra công tác quy hoạch đường vành đai 2,5. Qua thanh tra, đã phát hiện hàng loạt sai phạm tại D.A, trong đó nhiều nội dung khiếu kiện của nhân dân có cơ sở.

Theo Kết luận thanh tra số 05/KL-BXD ngày 31/5/2012 của Bộ Xây dựng, chỉ riêng tên gọi tuyến đường 2,5, trong vòng 7 năm, UBND TP Hà Nội đã ban hành 6 văn bản khác nhau quy hoạch theo địa danh với các tên gọi khác nhau gây nghi ngờ trong nhân dân. Theo các văn bản này, tuyến đường 2,5 không trùng với đường Kim Đồng. Sau đó, Vụ Kiến trúc - Quy hoạch xây dựng (Bộ Xây dựng) xác nhận “đường Kim Đồng là một bộ phận của toàn bộ tuyến đường 2,5 từ Đầm Hồng tới Lĩnh Nam”, thể hiện trong quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 108/1998/QĐ-TTg ngày 20/6/1998, nhưng đến nay Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội vẫn không cung cấp được hồ sơ màu, chỉ cung cấp bản vẽ đen trắng giao thông, thuyết minh tổng hợp chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Mặt khác, tại bản vẽ kèm theo Quyết định 104/2002/QĐ-UB ngày 24/7/2002 của UBND TP Hà Nội phê duyệt chỉ giới đường đỏ tuyến đường 2,5 thì tuyến đường này sẽ cắt ngang 4 đôi ray đường sắt Bắc Nam đoạn phía Bắc Ga Giáp Bát. Trong khi chưa có giải pháp kỹ thuật an toàn giao thông đối với đường sắt, thì việc mở đường băng qua đường sắt Bắc Nam là vi phạm các Điều 15, 22 Nghị định 39/NĐ-CP ngày 5/7/1996 của Chính phủ về an toàn giao thông đường sắt.

Ngay sau khi khu đất HH1 được quy hoạch xây dựng nhà ở phục vụ di dân giải phóng mặt bằng hoặc tái định cư tại chỗ (theo Quyết định 81 của UBND TP phê duyệt quy hoạch chi tiết hai bên tuyến đường Đền Lừ II đến Trương Định - Giáp Bát - một phần tuyến đường 2,5 - PV), UBND quận Hoàng Mai đã nhanh chóng đề nghị cho bán đấu giá và đã thực hiện bán thành công cho Ngân hàng Công thương. Điều này gây khó khăn cho công tác tái định cư tại chỗ, gây bất bình, bức xúc trong nhân dân.

“Chạy” thanh tra bất thành

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ việc nhiều hộ dân khiếu nại việc áp dụng pháp luật trong bồi thường không đúng của UBND quận Hoàng Mai, như đất đang ở bồi thường theo đất nông nghiệp, đường đi vào nhà không được bồi thường, diện tích đất đang ở lớn hơn trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng không được bồi thường...

Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu UBND quận Hoàng Mai rà soát lại việc áp dụng pháp luật, bảo đảm tuân thủ theo các nguyên tắc của Luật Đất đai 2003, tạo điều kiện cho nhân dân bị giải tỏa sớm ổn định cuộc sống. Những hộ lấn chiếm, tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp làm nhà ở, kể cả khuôn viên nhà ở trước 15/10/1993 không vi phạm quy hoạch, việc xây dựng không có biên bản xử phạt vi phạm hành chính thì được bồi thường như đất ở, nhưng không quá hạn mức giao đất ở. Trường hợp tương tự nhưng trong thời gian sau 15/10/1993 và trước 1/7/2004 thì được bồi thường như đất ở phần trong hạn mức và trừ đi tiền sử dụng đất phải nộp theo mức thu từng thời kỳ.

Tuy nhiên, quá trình thanh tra, đoàn thanh tra không nhận được sự hợp tác của nhiều Chủ tịch UBND phường thuộc quận Hoàng Mai, điển hình là Chủ tịch UBND các phường: Tân Mai, Tương Mai và Thịnh Liệt đều không ký biên bản để xác nhận nội dung làm việc với đoàn thanh tra.

Tại kết luận thanh tra, Bộ Xây dựng kiến nghị UBND TP Hà Nội tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có sai phạm, có biện pháp khắc phục báo cáo Bộ Xây dựng.

Đối với UBND quận Hoàng Mai, ngoài việc thực hiện kiểm điểm như trên còn phải rà soát lại toàn bộ các trường hợp thu hồi đất để thực hiện đúng quy định của pháp luật, thực hiện bồi thường cho các hộ dân trong trường hợp có sai sót.

Trước đó, với thái độ kiên quyết của đoàn thanh tra, UBND quận Hoàng Mai đã “cầu cứu” Chủ tịch UBND TP Hà Nội hòng thay đổi một số nội dung của kết luận nhưng không thành. Toàn bộ việc này thể hiện tại Văn bản số 545/UBND-QLĐT của UBND quận Hoàng Mai đề ngày 2/6/2011 do ông Nguyễn Đức Hải, Phó Chủ tịch UBND quận gửi Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Thảo. Trong Văn bản 545, ông Hải nêu: “Ngày 1/6/2011, đoàn thanh tra đã có buổi họp thông báo dự thảo kết luận thanh tra, trong đó nêu một số nội dung về trách nhiệm của UBND TP Hà Nội và UBND quận Hoàng Mai... UBND quận Hoàng Mai đã đề nghị đoàn thanh tra xem xét lại 2 nội dung nêu trên không đưa vào kết luận thanh tra, nhưng đoàn thanh tra vẫn bảo lưu ý kiến giữ hai nội dung trong kết luận... kính đề nghị UBND TP xem xét có ý kiến với Bộ Xây dựng và Thanh tra Bộ về hai nội dung nêu trên”. Tuy nhiên, các nội dung này vẫn được giữ lại trong Kết luận thanh tra số 05.

Gần đây, Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai tiếp tục không tuân thủ các quy định của pháp luật như: Không công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định. Trái lại, nhanh chóng phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trước 2 ngày khi Quyết định 02/2013/QĐ-UBND sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định 108/ 2009/QĐ-UBND ngày 29/9/2009 của UBND TP Hà Nội quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP Hà Nội có hiệu lực; không bố trí tái định cư khi thu hồi toàn bộ diện tích ô đất cho hộ gia đình có 5 khẩu KT2; xác định nguồn gốc đất sai, dẫn đến lên phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư không phù hợp...

Với cách làm như trên của UBND quận Hoàng Mai thì đến bao giờ D.A xây dựng đường vành đai 2,5 mới có thể kết thúc, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân?

 Vi Sa