Chủ đầu tư không chấp hành luật

Kết luận thanh tra nêu rõ, UBND tỉnh Quảng Nam đã ban hành 26 quyết định thu hồi, giao đất đối với 21 D.A thủy điện, ban hành 18 quyết định cho thuê và 8 quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ D.A thủy điện.

Tuy nhiên, đến nay UBND tỉnh chưa có quy hoạch trồng mới rừng bù lại diện tích đất rừng đã chuyển mục đích sử dụng làm D.A thủy điện; chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng và phát triển tài nguyên mặt nước; chưa cấp phép khai thác sử dụng mặt nước đối với 2 công trình thủy điện Sông Cùng và Đại Đông thuộc thẩm quyền đã xây dựng và phát điện thương mại; việc thẩm định thiết kế công trình, đánh giá tác động môi trường, quy trình vận hành hồ chứa thủy điện đã được thực hiện nhưng chưa làm rõ nguồn gốc, nơi cung cấp tư liệu khí tượng thủy văn.

Đáng chú ý, hầu hết các công trình đập thủy điện không có công trình bảo đảm dòng chảy tối thiểu; một số công trình không thiết kế cống xả cát nên khi sự cố xảy ra không thể xả nước theo yêu cầu.

Trên địa bàn tỉnh Quảng Nam có 44 D.A được cấp có thẩm quyền phê duyệt với tổng công suất 1.578,6MW. Đến nay, 12 D.A đã xây dựng xong và phát điện thương mại với tổng công suất 713,7MW, 8 D.A đang xây dựng, 12 D.A đã thẩm định thiết kế cơ sở, 8 D.A đang lập thủ tục đầu tư, 4 D.A chưa có chủ trương cho phép đầu tư.

Thậm chí, 100% chủ đầu tư D.A thủy điện chưa thực hiện đăng ký hoạt động công trình khí tượng thủy văn chuyên dụng theo quy định; không thực hiện quan trắc hoặc hợp đồng với cơ quan chuyên ngành quan trắc đo đạc các yếu tố khí tượng thủy văn, dự báo lưu lượng nước về hồ chứa phục vụ công tác phòng, chống bão lụt, an toàn đập, quy trình vận hành và công tác điều hành nhà máy thủy điện.

Trong số 6 D.A được kiểm tra thì có 4 D.A chưa thống kê, dự báo lượng chất thải nguy hại phát sinh và thực hiện việc đăng ký chủ nguồn thải theo quy định; 83% các chủ D.A chưa có giấy phép khai thác sử dụng mặt nước; 4 D.A chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt quy trình vận hành hồ chứa; 6 D.A chưa lập hành lang bảo vệ hồ chứa; 3 D.A chưa đăng ký việc khai thác tận thu khoáng sản làm vật liệu xây dựng với cơ quan có thẩm quyền.

Khắc phục tồn tại trước ngày 31/10

Bộ TN-MT đề nghị UBND tỉnh Quảng Nam chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành kiểm tra việc xây dựng các công trình thủy điện trên cùng một dòng sông, suối để ban hành quy chế, quy định chung về vận hành các nhà máy thủy điện có hiệu quả trong việc phòng, chống lũ, duy trì dòng chảy tối thiểu cho hạ du; chỉ đạo với các cơ quan liên quan, chủ các hồ đập phối hợp với đài khí tượng thủy văn chuyên dùng để quan trắc đầy đủ các yếu tố khí tượng thủy văn theo quy định. Yêu cầu các chủ D.A phải có trách nhiệm xây dựng các trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng trên lưu vực các hồ chứa lớn hoặc hợp đồng với cơ quan chuyên đo đạc các yếu tố khí tượng thủy văn; chỉ đạo kiểm tra công tác an toàn đập, việc vận hành quy trình hồ chứa  trong mùa mưa bão, mùa kiệt; xây dựng kế hoạch ưu tiên cho các công trình thủy điện phát điện trong mùa mưa bão; xây dựng kịch bản sự cố lở đất, vỡ đập, ứng phó với biến đổi khí hậu và có quy định cụ thể đối với mực nước các hồ thủy điện lớn có chức năng điều tiết nước cho vùng hạ du.

Thái Hải