Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra. Ảnh: Phương Hiếu

Chậm rà soát, xử lý, quản lý tài sản còn nhiều bất cập

Theo Thông báo kết luận thanh tra, công tác sắp xếp, xử lý và khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy tại Thanh Hóa đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo.

UBND tỉnh đã ban hành 17 văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn về cơ chế, chính sách và 133 văn bản liên quan đến phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất. Tỉnh cũng tổ chức một số cuộc thanh tra, kiểm tra nhằm chấn chỉnh quản lý, sử dụng tài sản công.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo còn chậm. Công văn số 239/UBND-KTTC ngày 6/1/2025 về xử lý nhà, đất dôi dư ban hành chậm 29 ngày; Kế hoạch số 57/KH-UBND ngày 1/4/2025 về rà soát, lập phương án sắp xếp, xử lý trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp chậm 114 ngày.

Sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, UBND tỉnh Thanh Hoá chưa tổ chức rà soát, kiểm tra đầy đủ việc sắp xếp, xử lý trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp để bảo đảm phù hợp tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công.

Việc thực hiện tại cơ sở còn nhiều hạn chế. Có 60 đơn vị chậm báo cáo việc rà soát, trình phương án; 26 đơn vị hành chính cấp huyện trước khi sắp xếp không thực hiện rà soát, báo cáo phương án. Sau sắp xếp, 84 đơn vị cấp xã chậm lập hoặc không điều chỉnh phương án.

Tỉnh cũng chậm tổng hợp, trình phương án sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất. Đến 04/3/2026, Ban Thường vụ Đảng uỷ UBND tỉnh mới có Tờ trình; đến 11/3/2026 Tỉnh uỷ mới ban hành Kết luận về phương án xử lý.

Đối với 7.549 cơ sở nhà, đất là trụ sở làm việc giao cho các cơ quan quản lý, sử dụng nhưng chưa thực hiện đầy đủ việc lập, quản lý hồ sơ tài sản công.

Công tác quản lý hồ sơ, hạch toán tài sản cũng còn bất cập. Đến ngày 31/12/2025, còn 356 khuôn viên đất chưa hạch toán giá trị quyền sử dụng đất; 440 căn nhà chưa hạch toán, ghi nhận nguyên giá, giá trị hao mòn; 262 căn nhà hư hỏng, không sử dụng được nhưng chưa được đánh giá lại giá trị.

Theo số liệu xác nhận của Sở Tài chính, có 362 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích 611.009m² chưa xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản. Đáng chú ý, 2.689 cơ sở với tổng diện tích gần 9,9 triệu m² chưa được ghi nhận, hạch toán đầy đủ nguyên giá tài sản cố định.

1.021 cơ sở dôi dư, 478 cơ sở chưa có quyết định xử lý

Đến thời điểm 30/4/2026, Thanh Hóa có 1.021 cơ sở nhà, đất dôi dư, tổng diện tích đất 2.715.938m², diện tích sàn 509.189m². Con số này cao hơn 19 cơ sở so với số lượng tại Kết luận số 238-KL/TU ngày 11/3/2026 của Tỉnh ủy Thanh Hóa.

Đến tháng 6/2026, UBND tỉnh Thanh Hoá đã ban hành quyết định xử lý 543 cơ sở, còn 478 cơ sở chưa có quyết định xử lý. Trong khi đó, báo cáo của Sở Tài chính gửi Bộ Tài chính xác định còn 392 cơ sở chưa hoàn thành sắp xếp, xử lý, thấp hơn 86 cơ sở so với kết quả kiểm tra, xác minh.

Trong 1.021 cơ sở dôi dư, có 111 cơ sở không còn nhu cầu sử dụng, đang bỏ trống, tổng diện tích đất 222.321m². 53 cơ sở có vị trí thuận lợi, có khả năng đưa vào quản lý, sử dụng, khai thác ngay; 58 cơ sở chủ yếu là trường, điểm trường ở khu vực nông thôn, miền núi, hạ tầng hạn chế, giá trị thương mại thấp.

Một trong những khu vực trung tâm của tỉnh Thanh Hoá ngày nay. Ảnh: Cổng TTĐT Thanh Hoá

Thanh tra cũng phát hiện 413 cơ sở nhà, đất dôi dư, tổng diện tích đất 675.332m², diện tích sàn 239.411m² chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các đơn vị được giao quản lý chưa thực hiện đầy đủ việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đăng ký đất đai và kê khai hiện trạng.

Đáng chú ý, 290 cơ sở nhà, đất có biến động tăng, giảm diện tích nhưng hồ sơ quản lý tài sản công, hồ sơ địa chính và hiện trạng sử dụng đất chưa thống nhất. Có 6 cơ sở lấn chiếm, chồng lấn, sử dụng đất trái phép với tổng diện tích 4.402,5m².

Ngoài ra, 3 cơ sở nhà, đất là tài sản công được giao cho cơ quan Nhà nước quản lý, sử dụng nhưng lại cho tổ chức khác mượn, đến thời điểm thanh tra chưa xử lý dứt điểm. Hồ sơ bàn giao, tiếp nhận tài sản công giữa các đơn vị cũng chưa đầy đủ, gây khó khăn cho quản lý, hạch toán và theo dõi tài sản.

Khẩn trương xử lý dứt điểm, không để tài sản tiếp tục lãng phí

Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh Thanh Hóa khẩn trương rà soát, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành tiêu chuẩn, định mức diện tích công trình sự nghiệp còn thiếu; đồng thời rà soát việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp sau sắp xếp.

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp Nhà nước phải hoàn thiện hồ sơ tài sản công; xác định giá trị quyền sử dụng đất đối với 362 cơ sở chưa xác định giá trị; ghi nhận, hạch toán đầy đủ nguyên giá, giá trị còn lại đối với 2.689 cơ sở và xử lý tài sản hư hỏng, xuống cấp.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu 9 sở, ngành, 3 đơn vị sự nghiệp và 3 doanh nghiệp Nhà nước khẩn trương hoàn thành kê khai, kiểm tra hiện trạng, đề xuất và trình phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì rà soát hồ sơ pháp lý, hiện trạng sử dụng đất đối với 7.549 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ để được cấp giấy; thực hiện đăng ký đất đai, đăng ký biến động và cấp giấy theo quy định.

Đối với 125 cơ sở thuộc phương án chuyển giao về địa phương đã quá thời hạn nhưng chưa hoàn thành bàn giao, phải khẩn trương xử lý. Với 769 cơ sở nhà, đất của ngành Y tế đã được phê duyệt phương án, phải hoàn thiện hồ sơ, cập nhật nguyên giá, giá trị còn lại và hạch toán đúng quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu chấm dứt việc cho mượn và xử lý dứt điểm 3 cơ sở nhà, đất đang được tổ chức khác sử dụng; xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Đối với 290 cơ sở có biến động diện tích, phải xác minh nguyên nhân, nguồn gốc và tính hợp pháp. Nếu phát hiện lấn chiếm, sử dụng đất trái phép, thất thoát tài sản công thì phải làm rõ trách nhiệm và xử lý.

Trọng tâm là tổng rà soát, phân loại toàn bộ tài sản công, trong đó tập trung vào 1.021 cơ sở nhà, đất dôi dư; ưu tiên xử lý 111 cơ sở không còn nhu cầu sử dụng, đang bỏ trống, không để tài sản tiếp tục xuống cấp, lãng phí.

Sở Tài chính được yêu cầu rà soát, thống nhất số liệu, cập nhật và báo cáo chính xác kết quả sắp xếp, xử lý; đồng thời tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành quyết định đối với 478 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa có quyết định xử lý.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu kiểm tra, thanh tra đối với các cơ sở đã có phương án nhưng chậm đưa vào sử dụng. Mục tiêu là xử lý đúng pháp luật, khai thác hiệu quả đất đai, tài sản công, không để nhà, đất bỏ trống, xuống cấp kéo dài, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.