Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang khiến tỷ giá USD/VND và thị trường ngoại hối toàn cầu biến động mạnh. Giá dầu thế giới tăng vọt lên sát mốc 120 USD/thùng – mức cao nhất kể từ năm 2022 – làm dấy lên lo ngại lạm phát và gián đoạn nguồn cung năng lượng. Trong nước, tỷ giá USD/VND tiếp tục nhích lên tại các ngân hàng thương mại, còn thị trường tự do đã vượt ngưỡng 27.000 đồng/USD.

Đồng USD biến động mạnh trước cú sốc năng lượng

Trên thị trường quốc tế, chỉ số USD Index (DXY) – thước đo sức mạnh của đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt gồm EUR, JPY, GBP, CAD, SEK và CHF – ghi nhận diễn biến giằng co trong phiên giao dịch gần nhất.

Trong phần lớn thời gian, đồng bạc xanh được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn gia tăng khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Cuộc xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, qua đó đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.

Theo dữ liệu thị trường, giá dầu có thời điểm tiến sát mốc 120 USD/thùng, khiến tâm lý phòng thủ lan rộng trên các thị trường tài chính. Trong bối cảnh đó, đồng USD tiếp tục được coi là một trong những tài sản trú ẩn an toàn nhờ vai trò trung tâm của Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu và quy mô lớn của thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ.

Diễn biến chỉ số DXY (Ảnh: investing.com).

Làn sóng tìm kiếm tài sản an toàn khiến nhiều đồng tiền lớn suy yếu so với USD. Đồng bảng Anh là một trong những đồng tiền chịu áp lực rõ rệt khi nhà đầu tư bán ra các đồng tiền của những nền kinh tế nhạy cảm với chi phí năng lượng tăng cao. Trong phiên giao dịch ngày 9/3, bảng Anh có thời điểm giảm khoảng 0,81%, xuống còn 1,331 USD – mức giảm mạnh nhất trong hơn một tháng.

Tuy nhiên, về cuối phiên, đồng USD thu hẹp đà tăng và quay đầu suy yếu nhẹ khi xuất hiện tín hiệu cho thấy căng thẳng có thể hạ nhiệt. Theo Reuters, phát biểu của Tổng thống Mỹ cho rằng chiến dịch quân sự tại Trung Đông có thể đang tiến gần đến giai đoạn kết thúc đã giúp cải thiện tâm lý thị trường, khiến giá dầu hạ nhiệt và làm giảm nhu cầu nắm giữ USD như một tài sản trú ẩn.

Tỷ giá USD/VND trong nước tiếp tục nhích lên

Trong nước, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng thương mại ghi nhận xu hướng tăng nhẹ so với phiên giao dịch trước.

Khảo sát tại một số ngân hàng lớn cho thấy Vietcombank đang niêm yết giá USD ở mức 26.041 – 26.311 đồng/USD, tăng 40 đồng ở chiều mua vào và giữ nguyên ở chiều bán ra so với sáng hôm trước. Tại BIDV, đồng USD được mua vào ở mức 25.071 đồng/USD và bán ra 26.311 đồng/USD, tăng 36 đồng ở chiều mua và 2 đồng ở chiều bán.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, Techcombank niêm yết giá USD mua/bán lần lượt ở mức 26.011 – 26.315 đồng/USD, tăng nhẹ ở cả hai chiều giao dịch. Trong khi đó, ACB đang giao dịch quanh vùng 26.070 – 26.311 đồng/USD, tăng 50 đồng ở chiều mua và giữ nguyên ở chiều bán.

Trên thị trường tự do, giá USD đã vượt ngưỡng 27.000 đồng/USD. Hiện đồng bạc xanh đang được giao dịch quanh mức 26.883 – 27.003 đồng/USD, tăng nhẹ so với phiên trước.

Áp lực từ giá năng lượng và lạm phát

Tại họp báo Chính phủ chiều ngày 4/3/2026, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết căng thẳng tại Trung Đông đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, khoảng 8–13% chỉ trong vài ngày, qua đó tạo thêm áp lực lên lạm phát toàn cầu. 

Trong bối cảnh này, nhiều ngân hàng Trung ương lớn đang thận trọng hơn với kế hoạch giảm lãi suất, thậm chí một số tổ chức còn phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất sớm trong tháng 3 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước, nên tỷ giá đã nhích lên.

Theo ông Nguyễn Đình Duy - Giám đốc và chuyên gia phân tích cao cấp của VIS Rating, một trong những kênh tác động rõ rệt nhất đối với kinh tế Việt Nam là chi phí năng lượng nhập khẩu.

Hiện Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, với kim ngạch dầu thô, xăng dầu và các sản phẩm liên quan khoảng 20 tỷ USD mỗi năm. Đáng chú ý, cơ cấu nguồn cung có tỷ trọng lớn đến từ Trung Đông, chiếm khoảng 80% dầu thô và khoảng 15% khí hóa lỏng nhập khẩu. Sự phụ thuộc này khiến chuỗi cung ứng năng lượng trong nước nhạy cảm hơn trước các cú sốc giá từ thị trường quốc tế.

Trong trường hợp xung đột kéo dài và nguồn cung bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu trong nước có thể đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguyên liệu đầu vào. Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu, trong khi nhà máy lọc dầu Dung Quất cũng phải nhập khoảng 30–35% nguyên liệu để duy trì sản xuất.

Theo ông Duy, chi phí năng lượng tăng không chỉ tác động trực tiếp tới ngành năng lượng mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Giá nhiên liệu tăng có thể kéo theo chi phí vận tải, sản xuất công nghiệp và phát điện gia tăng, từ đó tạo áp lực lạm phát do chi phí đẩy và thu hẹp biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp.

Ngoài ra, chi phí logistics toàn cầu cũng có xu hướng tăng khi giá nhiên liệu và phí bảo hiểm hàng hải leo thang. Điều này đặc biệt bất lợi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu có giá trị đơn vị hàng hóa thấp như dệt may, thủy sản và đồ gỗ – những ngành mà chi phí vận tải có thể chiếm từ 10% đến 30% giá trị đơn hàng.

Yếu tố quyết định vẫn là chính sách của Fed

Theo báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán VNDirect, yếu tố có ảnh hưởng quyết định đối với xu hướng của đồng USD trong trung hạn vẫn là chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

VNDirect cho rằng trong ngắn hạn, đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi vai trò tài sản trú ẩn an toàn, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Bên cạnh đó, việc Mỹ là quốc gia xuất khẩu ròng năng lượng cũng giúp nền kinh tế này hưởng lợi phần nào khi giá dầu tăng cao.

Ngoài ra, rủi ro lạm phát gia tăng do giá năng lượng leo thang có thể khiến Fed trì hoãn kế hoạch cắt giảm lãi suất, qua đó duy trì sức mạnh của đồng USD trong thời gian tới.

Tuy nhiên, trong trung hạn, đồng bạc xanh có thể chịu tác động trái chiều từ nhiều yếu tố. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng cao và kéo dài, lạm phát tại Mỹ có thể ảnh hưởng tới sức mua của người tiêu dùng và làm chậm lại đà tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại và dự trữ ngoại hối của nhiều quốc gia, cùng với những lo ngại về thâm hụt ngân sách và nợ công của Mỹ, cũng được xem là những yếu tố có thể gây áp lực lên đồng bạc xanh trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, VNDirect cho rằng đồng Việt Nam có thể tiếp tục chịu áp lực mất giá trong ngắn hạn, đặc biệt nếu Fed duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến. Tuy vậy, với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn duy trì tích cực, áp lực tỷ giá của Việt Nam được đánh giá vẫn trong tầm kiểm soát.