(Thanh tra) - Bức tranh kinh tế Việt Nam hai tháng đầu năm 2026 ghi nhận những tín hiệu khởi sắc rực rỡ, đặc biệt là sự bứt phá của ngành chế biến, chế tạo và dòng vốn FDI chảy mạnh vào các dự án trọng điểm.
Năm 2026 khởi đầu trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động, tuy nhiên, dựa trên báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê, Việt Nam đang thể hiện một nội lực đáng kinh ngạc. Hai tháng đầu năm, nền kinh tế không chỉ duy trì được đà tăng trưởng mà còn tạo ra những "cú hích" quan trọng trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đây được xem là hai chân kiềng vững chắc, thúc đẩy niềm tin cho các nhà đầu tư và tạo tiền đề cho một năm tăng trưởng bùng nổ.
Báo cáo cho thấy chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong 2 tháng đầu năm 2026 ước tính tăng trưởng mạnh mẽ ở mức hai con số. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chính, đóng góp lớn nhất vào mức tăng chung của toàn ngành. Sự phục hồi của các đơn hàng xuất khẩu từ cuối năm 2025 đã lan tỏa sang những tháng đầu năm 2026, giúp các nhà máy duy trì nhịp độ sản xuất khẩn trương ngay sau kỳ nghỉ Tết.
Tính chung hai tháng đầu năm 2026, IIP ước tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm 2025 tăng 7,5%). Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 11,5% (cùng kỳ năm 2025 tăng 9,1%), đóng góp 8,9 điểm phần trăm trong mức tăng chung; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,3% (cùng kỳ năm 2025 tăng 4,3%), đóng góp 0,6 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 2,1% (cùng kỳ năm 2025 tăng 12,9%), đóng góp 0,03 điểm phần trăm; ngành khai khoáng tăng 5,4% (cùng kỳ năm 2025 giảm 5,2%), làm tăng 0,9 điểm phần trăm trong mức tăng chung.
Sự khởi sắc này còn được minh chứng qua số lượng lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp. Mặc dù có sự dịch chuyển lao động sau Tết, nhưng tổng số lao động vẫn duy trì ở mức ổn định, đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất của các doanh nghiệp. Đặc biệt, tại các khu công nghiệp trọng điểm như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bình Dương và Đồng Nai, hoạt động sản xuất linh kiện điện tử, điện thoại và máy tính – những mặt hàng xuất khẩu tỷ đô – luôn được duy trì ở mức công suất cao.
Điểm sáng rực rỡ nhất trong bức tranh kinh tế đầu năm chính là lĩnh vực đầu tư nước ngoài. Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến an toàn và hấp dẫn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 20/02/2026 đạt con số ấn tượng, cho thấy sự tin tưởng tuyệt đối của các tập đoàn đa quốc gia vào môi trường kinh doanh của nước ta.
Cụ thể, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện tại Việt Nam hai tháng đầu năm 2026 ước đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 2,65 tỷ USD, chiếm 82,7% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện; hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 223,5 triệu USD, chiếm 7,0%; sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 119,2 triệu USD, chiếm 3,7%.
Không chỉ tăng về số lượng, dòng vốn FDI năm 2026 còn ghi nhận sự cải thiện đáng kể về chất lượng. Phần lớn các dự án đăng ký mới tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh. Việc các "ông lớn" công nghệ tiếp tục rót thêm vốn để mở rộng các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam cho thấy bước chuyển mình từ thâm dụng lao động sang thâm dụng trí tuệ và công nghệ. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện trong 2 tháng ước đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua, phản ánh tính khả thi và tốc độ triển khai nhanh chóng của các dự án đã đăng ký.
Ngoài ra, đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài trong hai tháng đầu năm 2026 có 36 dự án được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư với tổng số vốn của phía Việt Nam là 532,4 triệu USD, gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước; có 3 lượt dự án điều chỉnh vốn với số vốn điều chỉnh tăng 7,8 triệu USD, gấp 1,5 lần.
Tính chung tổng vốn đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài (vốn cấp mới và điều chỉnh) đạt 540,2 triệu USD, gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 163,8 triệu USD, chiếm 30,3% tổng vốn đầu tư; xây dựng đạt 150,9 triệu USD, chiếm 27,9%; vận tải kho bãi đạt 149,2 triệu USD, chiếm 27,6%.
Kết quả trên cho thấy, các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh, có đủ tiềm lực tài chính để mở rộng tầm ảnh hưởng ra khỏi biên giới quốc gia. Thay vì tập trung vào các ngành dịch vụ đơn giản hay nông nghiệp như trước đây, dòng vốn đang chảy mạnh vào các lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật và vốn lớn.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, việc doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn đầu tư ra ngoài cho thấy tâm thế chủ động tìm kiếm cơ hội, thay vì chỉ tập trung vào thị trường nội địa đang dần bão hòa ở một số phân khúc.
Dù đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, kinh tế 2 tháng đầu năm vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có xu hướng tăng do áp lực từ giá nhiên liệu và nhu cầu tiêu dùng dịp Tết. Bên cạnh đó, tình hình thiên tai và dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi sự chủ động trong công tác dự báo và ứng phó.
Để duy trì đà tăng trưởng này, trong thời gian tới, Chính phủ và các địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc tận dụng tối đa các hiệp định thương mại tự do (FTA) và chú trọng phát triển kinh tế xanh sẽ là chìa khóa để Việt Nam không chỉ đạt được các chỉ tiêu kinh tế trong năm 2026 mà còn hướng tới sự phát triển bền vững trong dài hạn.
