(Thanh tra) - Xung đột Trung Đông leo thang khiến vàng biến động dữ dội, lập đỉnh rồi giảm sâu chỉ sau ít ngày. Thị trường đối mặt rủi ro ngắn hạn dù xu hướng dài hạn vẫn tích cực.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, thị trường vàng thế giới đã phản ứng mạnh theo đúng tâm lý trú ẩn quen thuộc của giới đầu tư. Khi nguy cơ xung đột gia tăng, đặc biệt nếu có khả năng lan rộng và ảnh hưởng đến các cường quốc, dòng tiền thường rút khỏi những tài sản rủi ro như chứng khoán, tiền số để chuyển sang các kênh an toàn hơn. Vàng vì thế trở thành lựa chọn ưu tiên, phản ánh mức độ bất định và lo ngại trước nguy cơ gián đoạn năng lượng, thương mại và vận tải toàn cầu.
Tuy nhiên, diễn biến giá gần đây cho thấy thị trường không chỉ tăng nóng mà còn rung lắc mạnh. Ngày 4/3, nhiều cửa hàng vàng trong nước tiếp tục điều chỉnh giảm, đưa giá vàng miếng về quanh 181,2 - 184,2 triệu đồng/lượng, thấp hơn khoảng 5,4 triệu đồng/lượng so với một ngày trước đó.
Trước đó, trong phiên 3/3, giá vàng miếng đã giảm từ 4 - 4,5 triệu đồng/lượng, về mức phổ biến 187 - 188,2 triệu đồng/lượng vào cuối ngày. So với đỉnh gần 191 triệu đồng/lượng thiết lập ngày 2/3, mỗi lượng vàng đã “bốc hơi” khoảng 6,7 triệu đồng chỉ sau thời gian ngắn.
Ở phân khúc vàng nhẫn, các doanh nghiệp lớn như PNJ và DOJI đồng loạt hạ giá về quanh 181,2 - 184,2 triệu đồng/lượng. SJC niêm yết vàng nhẫn ở mức 180,9 - 183,9 triệu đồng/lượng (mua - bán), trong khi Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải cũng điều chỉnh giảm thêm khoảng 5 triệu đồng/lượng, xuống vùng 182 - 185 triệu đồng/lượng.
Trên thị trường quốc tế, giá vàng tối 3/3 biến động mạnh, có thời điểm rơi xuống dưới 5.000 USD/ounce, giảm hơn 400 USD so với mức đỉnh thiết lập trước đó một ngày. Sau nhịp điều chỉnh sâu, kim loại quý phục hồi nhẹ và quay trở lại trên 5.100 USD/ounce.
Theo Reuters, giá vàng giao ngay giảm trong phiên giữa tuần khi đồng USD tăng mạnh, làm suy yếu nhu cầu đối với tài sản trú ẩn. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau các cuộc không kích giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran, làm dấy lên lo ngại về bất ổn kinh tế - chính trị toàn cầu.
Đồng USD mạnh lên thường khiến các hàng hóa định giá bằng đồng bạc xanh, trong đó có vàng, trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác. Điều này tạo áp lực điều chỉnh ngắn hạn lên giá vàng, cho thấy bên cạnh yếu tố địa chính trị, biến động tỷ giá và chính sách tiền tệ cũng là nhân tố quan trọng chi phối xu hướng thị trường.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM nhận định, hơn một năm qua, vàng bước vào chu kỳ tăng giá tương đối rõ rệt nhờ các yếu tố mang tính cấu trúc như cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu, áp lực nợ công cao và động thái gia tăng dự trữ vàng của nhiều ngân hàng trung ương. Khi mặt bằng giá được thiết lập ở vùng cao, các cú sốc địa chính trị mới thường đóng vai trò khuếch đại, giúp vàng dễ vượt qua các ngưỡng trước đó.
Theo ông Huân, triển vọng trung và dài hạn của vàng vẫn tích cực trong bối cảnh môi trường địa chính trị và tài chính quốc tế khó sớm ổn định trở lại. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, giá vàng sẽ biến động rất mạnh và phụ thuộc lớn vào diễn biến chiến sự. Nếu căng thẳng hạ nhiệt hoặc thị trường dần quen với rủi ro, vàng hoàn toàn có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh.
Đối với thị trường trong nước, ông Huân cho rằng giá vàng chịu tác động trực tiếp từ thế giới nhưng thường phản ứng với biên độ lớn hơn do yếu tố cung - cầu đặc thù và tâm lý tích trữ của người dân. Khi nhu cầu tăng cao trong khi nguồn cung hạn chế, chênh lệch giá giữa trong nước và thế giới có thể bị nới rộng, làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư lướt sóng.
Về khuyến nghị dành cho nhà đầu tư, ông Huân nhấn mạnh cần tách bạch rõ giữa mục tiêu đầu cơ ngắn hạn và nắm giữ dài hạn. Theo ông, ở thời điểm hiện tại, hoạt động lướt sóng tiềm ẩn mức độ rủi ro rất cao do biên độ dao động của giá vàng đang lớn, thị trường dễ xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Một cú giảm vài trăm USD/ounce cũng có thể kích hoạt tâm lý hoảng loạn, kéo theo làn sóng bán ra ồ ạt và khiến những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, thiếu kỷ luật phải chịu thiệt hại đáng kể.
Trong khi đó, việc nắm giữ vàng để tích luỹ dài hạn vẫn được xem là lựa chọn tương đối an toàn. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, đặc biệt là rủi ro liên quan đến chính sách và các biến động vĩ mô khó dự báo, vàng tiếp tục giữ vai trò như một công cụ phòng vệ, giúp ổn định giá trị tài sản theo thời gian.
Ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng với nhà đầu tư dài hạn, vàng vẫn giữ vai trò là công cụ phân tán rủi ro hiệu quả trong danh mục. Phân bổ một tỷ trọng hợp lý không nhằm tìm kiếm lợi nhuận đột biến mà giúp giảm biến động tổng thể khi bất ổn gia tăng.
Tuy nhiên, với nhà đầu tư ngắn hạn, ông Huy khuyến nghị cần đặc biệt thận trọng vì mặt bằng giá hiện tại đã phản ánh đáng kể yếu tố căng thẳng địa chính trị. Bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào từ Trung Đông hoặc thông điệp duy trì lãi suất cao trong thời gian dài đều có thể tạo áp lực điều chỉnh.
Trong ngắn hạn, nếu xung đột tiếp tục leo thang, vàng có thể duy trì xu hướng tăng nhờ nhu cầu phòng vệ; song trong trung hạn, diễn biến lãi suất thực tại Mỹ mới là yếu tố quyết định độ bền của đà tăng. Về dài hạn, lực mua ổn định từ các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là trụ đỡ quan trọng cho thị trường.
Theo vị chuyên gia này, giữa nhiều biến số đan xen, điều cốt lõi không nằm ở việc dự báo chính xác từng nhịp tăng giảm của giá vàng mà ở sự kỷ luật trong quản trị rủi ro.
