Một đoàn tàu trên tuyến đường sắt Việt Nam. Ảnh: VGP

Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ninh liên quan việc ưu tiên bố trí nguồn lực triển khai dự án tuyến đường sắt Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, kết nối với tuyến đường sắt Phòng Thành Cảng - Đông Hưng của Trung Quốc.

Theo kiến nghị, cử tri đề nghị Chính phủ quan tâm, ưu tiên nguồn lực đầu tư tuyến đường sắt nhằm tăng cường kết nối giao thông, thúc đẩy giao thương, xuất nhập khẩu hàng hóa và phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh cũng như các địa phương trong vùng.

Trả lời nội dung này, Bộ Xây dựng cho biết tuyến đường sắt Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng đã được xác định trong Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đây là tuyến đường sắt có vai trò quan trọng trong kết nối khu vực cửa khẩu Móng Cái với Hạ Long, Hải Phòng và mạng lưới đường sắt quốc gia. Đồng thời hướng tới kết nối với tuyến Phòng Thành Cảng - Đông Hưng của Trung Quốc, phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa liên vận quốc tế.

Theo phương án đang được nghiên cứu, tuyến có điểm đầu kết nối với tuyến đường sắt Phòng Thành Cảng - Đông Hưng tại khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, kết nối với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Chiều dài chính tuyến trên lãnh thổ Việt Nam dự kiến khoảng 174,9km, đi qua tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng, với 14 ga. Tuyến được nghiên cứu theo tiêu chuẩn đường sắt khổ 1.435mm, cấp I, khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa; tốc độ thiết kế khoảng 160km/h và dự phòng khả năng nâng lên 200km/h.

Bộ Xây dựng cho biết, trên hành lang Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng hiện có các phương thức vận tải đường bộ và đường thủy. Trong đó, hàng hóa chủ yếu được vận chuyển bằng đường thủy nội địa và đường biển do có lợi thế về chi phí, vận tải hành khách chủ yếu do đường bộ đảm nhận.

Theo quy hoạch, hành lang này sẽ có 3 phương thức vận tải gồm đường biển, đường bộ và đường sắt. Vì vậy, việc đầu tư tuyến đường sắt cần được tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp với nhu cầu vận tải, hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối nguồn lực.

Để triển khai dự án, Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan làm việc với phía Trung Quốc về hỗ trợ kỹ thuật, phục vụ công tác lập quy hoạch tuyến đường sắt. Quy hoạch chi tiết tuyến, ga dự kiến được hoàn thành trong năm 2026, làm cơ sở triển khai các bước chuẩn bị đầu tư tiếp theo.

Song song với công tác quy hoạch, các thủ tục lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cũng được triển khai. Nội dung về quy mô, hướng tuyến, phương án phân kỳ, tổng mức đầu tư, nguồn vốn và hiệu quả kinh tế - xã hội sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá trong quá trình chuẩn bị dự án.

Trước đó, Thường trực Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng hướng dẫn tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng hoàn thiện thủ tục để giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án theo quy định pháp luật.

Việc hình thành tuyến đường sắt được kỳ vọng sẽ tạo mạng lưới liên thông từ Hà Khẩu của Trung Quốc qua Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh đến Đông Hưng và ngược lại. Qua đó, tuyến góp phần nâng cao năng lực vận tải, giảm chi phí logistics, thúc đẩy thương mại biên giới, du lịch và phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển trong vùng.

Trong thời gian dự án chưa được đầu tư, Bộ Xây dựng đề nghị Quảng Ninh tiếp tục khai thác hiệu quả hệ thống giao thông hiện có, nhất là vận tải đường thủy nội địa, vận tải biển ven bờ và đường bộ, phục vụ lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế - xã hội.