Chiều 16/11, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ.
Báo cáo tại buổi làm việc, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn cho biết thời gian qua, tập thể lãnh đạo Thanh tra Chính phủ luôn đoàn kết, thống nhất, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.
Đáng chú ý, cơ quan này đã phát động phong trào thi đua với phương châm “làm hết việc chứ không làm hết giờ”, đồng thời thực hiện phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”.
Thanh tra Chính phủ cũng thành lập Ban Chỉ đạo do Bí thư Đảng ủy, Tổng Thanh tra Chính phủ làm Trưởng ban, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhất là những nhiệm vụ do Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ giao.
Những đổi mới trong phương thức lãnh đạo, điều hành đã góp phần tạo chuyển biến trên các mặt công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Tổng Thanh tra cho biết trong 10 tháng năm 2026, toàn ngành Thanh tra đã tiến hành 3.140 cuộc thanh tra, ban hành 2.897 kết luận.
Qua thanh tra, toàn ngành phát hiện vi phạm 141.273 tỷ đồng, bằng 994,7% so với cùng kỳ và 5.570 ha đất, bằng 3.553% so với cùng kỳ. Các cơ quan thanh tra đã chuyển cơ quan điều tra 66 vụ việc, kiến nghị 69 nội dung liên quan đến hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật.
Riêng Thanh tra Chính phủ đã tiến hành 97 cuộc thanh tra. Đến nay, cơ quan này đã ban hành 76 kết luận thanh tra, bằng 168,9% so với cùng kỳ và bằng 149% so với cả năm 2025.
Thanh tra Chính phủ đã phát hiện vi phạm kinh tế 72.985 tỷ đồng, hơn 5.000 ha đất. Cùng với đó, Thanh tra Chính phủ đã chuyển cơ quan điều tra 33 vụ việc; kiến nghị 54 nội dung hoàn thiện thể chế, pháp luật.
Để tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực nổi cộm, Thanh tra Chính phủ đã điều chỉnh giảm 78% số cuộc thanh tra theo kế hoạch năm 2026, tập trung vào các chuyên đề trọng tâm do Ban Chỉ đạo Trung ương giao.
Tổng Thanh tra nhấn mạnh số kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ chỉ chiếm 2,6% toàn ngành, nhưng số tiền vi phạm phát hiện chiếm 51,7%, diện tích đất vi phạm chiếm 90%, số vụ chuyển cơ quan điều tra chiếm 50% và kiến nghị hoàn thiện pháp luật chiếm 78,2% toàn ngành.
Cùng với công tác thanh tra, việc đôn đốc, kiểm tra và xử lý sau thanh tra tiếp tục được chú trọng.
10 tháng năm 2026, toàn ngành đã kiểm tra 6.458 kết luận thanh tra, trong đó có 2.504 kết luận hoàn thành 100% nội dung, chiếm 38,8%. Số tiền thu hồi và xử lý khác đạt 6.209 tỷ đồng, tăng 33,6%; thu hồi 78 ha đất. Qua xử lý sau thanh tra, các cơ quan có thẩm quyền đã xử lý kỷ luật hành chính 1.690 tổ chức và 5.439 cá nhân.
Riêng Thanh tra Chính phủ đã đôn đốc 66 kết luận thanh tra, tăng 200%; thu hồi và xử lý khác 4.778 tỷ đồng, tăng 21,5%.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ đã ban hành kế hoạch, thành lập các đoàn công tác do lãnh đạo Thanh tra Chính phủ làm Trưởng đoàn đến kiểm tra, đôn đốc tại 34/34 tỉnh, thành phố nhằm đánh giá việc thực hiện các kết luận thanh tra.
Hoạt động này đồng thời được kết hợp với triển khai công tác tiếp công dân trực tuyến 3 cấp tại các địa phương, với kế hoạch tổ chức tiếp trực tuyến tại 12 tỉnh.
Tổng Thanh tra đồng thời cho biết các cơ quan hành chính đã tiếp 322.678 lượt công dân; tiếp 3.400 đoàn đông người.
Riêng Thanh tra Chính phủ, số lượt tiếp công dân giảm 24,5%, số đoàn đông người giảm 33,6% nhờ tập trung triển khai tiếp công dân trực tuyến 3 cấp kết nối xuống các địa phương.
Số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền là 34.360 vụ. Các cơ quan đã giải quyết 26.128 vụ việc, đạt 76%.
Đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp, Thanh tra Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo và các tổ công tác phối hợp rà soát, xử lý. Đến nay, còn 78 vụ việc công dân tiếp khiếu và 54 vụ việc chưa giải quyết xong.
Thanh tra Chính phủ đã thành lập 9 đoàn thanh tra chuyên đề tại 33 tỉnh, thành phố có vụ việc, dự kiến kết thúc trước ngày 30/11/2026.
Tinh thần chỉ đạo được Tổng Thanh tra nhấn mạnh là giải quyết dứt điểm các vụ việc, khắc phục tình trạng khiếu kiện kéo dài, đùn đẩy trách nhiệm.
Trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, toàn ngành đã tiến hành 377 cuộc thanh tra trách nhiệm; đã ban hành 254 kết luận, kiến nghị xử lý 123 tập thể và 245 cá nhân.
Các giải pháp phòng ngừa tham nhũng tiếp tục được đẩy mạnh. Trong đó, có 31.591 cán bộ, công chức, viên chức được chuyển đổi vị trí công tác. Cơ quan chức năng đã kết luận 20 trường hợp người đứng đầu thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Ngoài ra, trong 10 tháng năm 2026, Thanh tra Chính phủ tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế; cải cách hành chính…
Đề cập nhiệm vụ thời gian tới, Tổng Thanh tra Nguyễn Quốc Đoàn cho biết Thanh tra Chính phủ phấn đấu hoàn thành 22 cuộc còn lại theo kế hoạch 2026 trước ngày 30/11; đồng thời triển khai các cuộc thanh tra đột xuất do Chính phủ, Thủ tướng giao.
Cơ quan này sẽ đẩy mạnh xử lý sau thanh tra; hướng dẫn các cơ quan thanh tra ban hành kế hoạch thanh tra năm 2027.
Trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, Thanh tra Chính phủ tập trung hoàn thành 9 cuộc thanh tra chuyên đề về các vụ việc phức tạp, kéo dài để báo cáo lãnh đạo Đảng, Nhà nước; tăng cường tiếp công dân trực tuyến liên thông 3 cấp.
Thanh tra Chính phủ đồng thời tập trung thanh tra những lĩnh vực nhạy cảm, có nguy cơ tham nhũng; thực hiện cải cách hành chính, chuyển đổi số.
Tại buổi làm việc, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Phó Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp trong công tác thanh tra và hoàn thiện thể chế, đặc biệt là sửa đổi Luật Thanh tra.
Lắng nghe các kiến nghị và ý kiến phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận những đổi mới mạnh mẽ trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
“Điều lớn nhất tôi cảm nhận được, không chỉ cá nhân tôi mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, lãnh đạo Chính phủ, Thủ tướng đánh giá Thanh tra Chính phủ thời gian gần đây là các đồng chí có nhiều đổi mới, làm việc rất quyết liệt, phương pháp làm việc khoa học hơn, trách nhiệm hơn, cụ thể và rõ ràng hơn”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo Phó Thủ tướng, tập thể lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ đã đoàn kết, thống nhất trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, yêu cầu rất cao, tính chất phức tạp.
Phó Thủ tướng đặc biệt ghi nhận chất lượng kết luận thanh tra từng bước được nâng lên, đồng thời công tác tổ chức thực hiện kết luận được quan tâm hơn.
Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện sai phạm, Phó Thủ tướng đánh giá cao vai trò của hoạt động thanh tra trong nhận diện những bất cập, nút thắt, điểm nghẽn của các quy định pháp luật.
Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng chỉ đạo tổng hợp những sai phạm có tính chất phổ biến để thông tin đến các địa phương nhằm phòng tránh, đồng thời kiến nghị các bộ, ngành sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế.
Theo Phó Thủ tướng, thực tiễn thay đổi nhanh, yêu cầu phản ứng chính sách kịp thời, trong khi việc xây dựng, sửa đổi quy định pháp luật đôi khi phải thực hiện gấp gáp nên có thể xuất hiện những điểm chưa phù hợp với thực tế.
Vì vậy, thông qua hoạt động thanh tra, cần phát hiện và kiến nghị khắc phục những bất cập, đề cao yêu cầu phòng ngừa hơn là tập trung xử lý vi phạm.
“Không phải lấy số lượng vi phạm, số kết luận hay số vụ chuyển điều tra làm thành tích của công tác thanh tra, mà làm sao phòng ngừa, ngăn chặn mới là điều lớn nhất”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh và đánh giá cao khi Thanh tra Chính phủ đã chuyển được trạng thái theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Chính trị.
Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo cũng được Phó Thủ tướng ghi nhận có nhiều chuyển biến.
Thanh tra Chính phủ đã chủ động tham mưu ban hành thể chế, kế hoạch và tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp, có dấu hiệu phức tạp về an ninh, trật tự; làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm và đề xuất kiến nghị kịp thời.
Công tác xây dựng ngành, kiện toàn đội ngũ cán bộ, sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số cũng được quan tâm.
Đề cập nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu trước hết đề nghị Thanh tra Chính phủ cần chủ động xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 32 của Bộ Chính trị.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu cần tập trung hoàn thiện thể chế pháp luật về thanh tra, trọng tâm là Luật Thanh tra.
Theo Phó Thủ tướng, hiện nay còn nhiều vướng mắc từ thực tiễn cần được tháo gỡ kịp thời. Trước mắt, cần ban hành nghị quyết có cơ chế đặc thù khác với quy định của luật để giải quyết những vướng mắc phát sinh, qua đó khơi thông nguồn lực.
Một vấn đề quan trọng khác trong hoàn thiện thể chế là cơ chế điều chỉnh kết luận thanh tra và thi hành kết luận thanh tra.
Phó Thủ tướng cho rằng, hoạt động thanh tra phải giải quyết khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn. Vì vậy, việc điều chỉnh kết luận thanh tra trong những trường hợp cần thiết là bình thường và cần có cơ chế phù hợp.
Đối với việc thi hành kết luận thanh tra, Phó Thủ tướng chỉ rõ thực tế có những kết luận được ban hành nhưng một số bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện đầy đủ.
“Tòa án phán quyết có cơ quan thi hành án, có bộ máy, có công cụ để tổ chức thực hiện. Kết luận thanh tra cũng nhân danh, đại diện cho công quyền nhưng không thực hiện thì thế nào?”, Phó Thủ tướng đặt vấn đề.
Chỉ ra nhiều địa phương, bộ, ngành cứ “treo” không thực hiện, 10 việc chỉ thực hiện 2-3 việc, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu cơ chế thi hành kết luận thanh tra theo con đường hành chính.
Cùng với nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, Phó Thủ tướng lưu ý cần nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng của đội ngũ cán bộ thanh tra.
Phó Thủ tướng đánh giá cao cách làm trong đợt thanh tra lĩnh vực xăng dầu vừa qua, khi các đoàn thanh tra đã chỉ rõ hành vi thuộc nhóm nào, vi phạm quy định nào và tương ứng với chế tài gì.
Từ đó, Phó Thủ tướng đề nghị rút kinh nghiệm, nhân rộng cách làm mẫu để tập huấn, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ.
Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu tiếp tục quan tâm công tác xây dựng ngành, đánh giá đội ngũ cán bộ. Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu giữ vững sự liêm chính của đội ngũ cán bộ thanh tra.
“Cán bộ thanh tra phải là tấm gương sáng, là thanh bảo kiếm”, Phó Thủ tướng nói, đồng thời yêu cầu tăng cường công tác chính trị, tư tưởng; xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát, cảnh báo, nhắc nhở kịp thời để không mất cán bộ.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và hoàn thiện cơ sở dữ liệu nhằm nâng cao năng suất, giảm tải áp lực công việc trong bối cảnh biên chế ngày càng tinh giản.
Đối với các đề xuất, kiến nghị của Thanh tra Chính phủ, Phó Thủ tướng đề nghị sớm cấp kinh phí cho công tác chuyển đổi số; tập trung sửa đổi Luật Thanh tra và ban hành nghị quyết tháo gỡ khó khăn trong thực hiện kết luận thanh tra.
Kết thúc buổi làm việc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu bày tỏ tin tưởng tập thể lãnh đạo và cán bộ Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả và giữ vững đoàn kết, thống nhất.
“Lãnh đạo Chính phủ và cá nhân tôi luôn sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ các đồng chí hoàn thành tốt nhiệm vụ”, Phó Thủ tướng khẳng định.
Tiếp thu các ý kiến chỉ đạo, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn khẳng định sẽ quán triệt, triển khai ngay trong tuần tới.