Giá nhiên liệu leo thang, vận tải và xây dựng chịu áp lực. Ảnh: VGP

Bộ Xây dựng vừa công bố báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng.

Theo cơ quan này, căng thẳng quân sự tại khu vực Trung Đông đã khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu trên thế giới biến động mạnh, kéo theo chi phí vận tải cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu nhiều áp lực.

Giá xăng dầu tăng đang tác động đến hàng loạt lĩnh vực như hàng không, hàng hải và đường thủy, đường bộ, đường sắt và đầu tư xây dựng.

Trong lĩnh vực hàng không, chi phí nhiên liệu bay hiện chiếm khoảng 35 - 40% tổng chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, việc một số không phận bị đóng hoặc hạn chế như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE, Israel buộc các hãng phải điều chỉnh lộ trình bay, phát sinh thêm chi phí bay vòng, phí sử dụng hành lang thay thế và phụ phí bảo hiểm rủi ro, khiến chi phí khai thác gia tăng.

Hiện giá nhiên liệu hàng không MOPS Jet A-1 Singapore đang ở mức khoảng 160,57 USD/thùng và được dự báo có thể duy trì quanh ngưỡng 170 USD/thùng trong tháng 3 do lo ngại căng thẳng leo thang và nguồn cung hạn chế.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nếu giá Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm 50–60%; trong trường hợp giá lên tới 200 USD/thùng, mức tăng chi phí có thể vượt 70%.

Báo cáo cũng cho biết chi phí khai thác của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam tăng khoảng 50 - 60%; Sun Phu Quoc Airways tăng khoảng 30%; trong khi VietJet Air ghi nhận chi phí tăng thêm khoảng 2.000 tỷ đồng mỗi tháng.

Đối với lĩnh vực hàng hải và đường thủy, nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng 20%, giá vận tải hàng hải có thể tăng khoảng 15%, còn vận tải đường thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Riêng vận tải biển quốc tế, các tuyến đi qua khu vực Trung Đông phải thay đổi hành trình, kéo dài thêm từ 14 - 20 ngày do tránh vùng xung đột, đồng thời phát sinh phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000–4.000 USD/container. Thực tế ghi nhận, giá vận tải quốc tế trên một số tuyến từ TPHCM đi UAE, Mỹ và EU đã tăng từ 2 - 3 lần.

Trong lĩnh vực đường bộ, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% giá thành vận tải ô tô. Giá xăng dầu tăng đã buộc nhiều doanh nghiệp điều chỉnh giá cước, từ đó tác động đến chi phí logistics và giá thành hàng hóa.

Nhóm địa phương ghi nhận mức tăng giá mạnh trên 30% gồm 7 tỉnh, thành phố như Ninh Bình (tới 50%), Quảng Ninh (33,3%), Vĩnh Long (33,3%), Tuyên Quang (33%), Lào Cai (33%), Thừa Thiên Huế (31%) và Cà Mau (30%).

Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai có mức tăng cao nhất, có tuyến tăng tới 50% do điều kiện địa hình khó khăn và tiêu hao nhiên liệu lớn.

Nhóm tăng giá trung bình từ 10 - 30% gồm 11 địa phương, trong đó TPHCM phổ biến mức 10 - 20%, Hải Phòng 15 - 30%, Cần Thơ 16,66%, Điện Biên 20 - 30%, Cao Bằng 14,29%, Thanh Hóa 10 - 20%, Hà Tĩnh 13 - 25%, Sơn La 10 - 20%, Lai Châu 12 - 20%, Thái Nguyên 7 - 25% và Đồng Nai 5 - 27%.

Tại Hải Phòng và Quảng Ninh, giá cước vận tải hàng hóa và container tăng trung bình 10 - 24%, tạo áp lực đáng kể lên chuỗi cung ứng logistics tại các cảng biển. Trong khi đó, tại TPHCM, taxi điện chiếm 83% thị phần và đi ngược xu hướng khi giảm khoảng 10% giá cước nhằm hỗ trợ người dân.

Đối với vận tải đường sắt, nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước. Ngày 8/3/2026, giá cước đã được điều chỉnh tăng 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với vận tải hành khách.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 3 - 5% tổng chi phí tùy loại công trình. Theo Bộ Xây dựng, mức tăng giá xăng dầu hiện nay vẫn chưa vượt dự phòng phí trong tổng mức đầu tư.