Chính phủ yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng kiểm soát cho vay tập trung vào nhóm khách hàng lớn. Ảnh: VGP.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký quyết định phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Đề án gồm 5 quan điểm lớn, 3 nhóm mục tiêu cụ thể đến năm 2030, gắn với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế “2 con số”. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cụ thể hóa 4 nhóm giải pháp thành 53 nhiệm vụ, xác định thời hạn hoàn thành, cơ quan chủ trì và phối hợp.

Chấm dứt cho vay tập trung vào “sân sau”

Một trọng tâm của Đề án là hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, tăng hiệu lực, hiệu quả thanh tra, giám sát và xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém.

Trong đó, nhóm giải pháp hiện đại hóa hệ thống ngân hàng tập trung vào điều hành chính sách tiền tệ, ngoại hối; hệ thống thanh toán; thanh tra, giám sát ngân hàng và hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Đối với hoạt động cấp tín dụng, các tổ chức tín dụng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với chất lượng tín dụng, mức độ tập trung tín dụng, khách hàng, nhóm khách hàng liên quan và các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao.

Đề án lưu ý nợ xấu cao hoặc tăng nhanh; dư nợ tín dụng tập trung vào bất động sản, tăng mạnh đối với đầu tư, kinh doanh chứng khoán; yêu cầu nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm tra sử dụng vốn vay, tăng cường thu hồi và xử lý nợ xấu.

Đáng chú ý, quyết định nêu rõ chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc “sân sau” của tập đoàn có thể gây rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Các tổ chức tín dụng đồng thời phải thường xuyên rà soát biến động sở hữu cổ phần; hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông, lãnh đạo và người có liên quan, nhằm ngăn ngừa việc chi phối, thao túng tổ chức tín dụng.

NHNN được giao theo dõi, giám sát các tổ chức tín dụng, đặc biệt là những đơn vị có mức độ tập trung tín dụng cao, gia tăng nhanh, tỷ lệ nợ xấu cao hoặc tiềm ẩn rủi ro; kịp thời cảnh báo, chấn chỉnh.

Cùng với đó, NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách về tiền tệ, tín dụng, hoạt động ngân hàng, cơ cấu lại, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém và nợ xấu; phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính và các bộ, ngành nâng cao hiệu quả thanh tra, giám sát.

Mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Một trụ cột khác của Đề án là tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, với 10 nhiệm vụ, giải pháp.

NHNN được giao chỉ đạo các tổ chức tín dụng cải tiến quy trình nội bộ, tăng cho vay dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra, chuỗi cung ứng; cho vay dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền và đa dạng hóa tài sản bảo đảm phù hợp quy định pháp luật.

Các tổ chức tín dụng cũng được yêu cầu tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh; hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo chủ trương của Chính phủ.

Đề án đồng thời yêu cầu phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp từng loại hình doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng.

Bộ Công an phối hợp với NHNN đẩy mạnh kết nối, chia sẻ, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử; triển khai dịch vụ đánh giá điểm khả tín khách hàng vay dựa trên đa nguồn dữ liệu, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận vốn tín dụng an toàn, thuận lợi.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao số hóa, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác; hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc chuyển nhượng dự án khi xử lý tài sản bảo đảm là dự án bất động sản.

Các nhiệm vụ trên được triển khai đến năm 2030, hướng tới hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém và cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.