Hội nghị SOM ASEAN+3, Cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) đã kiểm điểm tình hình hợp tác và thống nhất định hướng phát triển các khuôn khổ liên quan thời gian tới, đồng thời rà soát chuẩn bị cho các Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3/EAS/ARF và Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 và EAS tại Lào lần lượt vào tháng 7/2024 và tháng 10/2024 tới.

Từ những tiến triển tích cực trong các khuôn khổ ASEAN+3, EAS và ARF thời gian qua, các nước nhất trí cần phối hợp đẩy mạnh hợp tác thực chất, cùng có lợi và hỗ trợ hiệu quả ASEAN xây dựng cộng đồng, cùng đóng góp tích cực cho hoà bình, an ninh, ổn định và phát triển tại khu vực.

leftcenterrightdel
Các đối tác cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực, cùng ASEAN ứng phó hiệu quả các thách thức chung và định hình cấu trúc khu vực mở, bao trùm, minh bạch và đề cao luật pháp quốc tế. Ảnh: Bộ Ngoại giao 

Thảo luận về các vấn đề quốc tế và khu vực tại các hội nghị, các nước chia sẻ quan ngại về những nguy cơ lớn đối với môi trường hòa bình, an ninh và ổn định khu vực, nhất là căng thẳng gia tăng tại các điểm nóng như Biển Đông, Bán đảo Triều Tiên, xung đột Nga-Ukraine, tình hình Trung Đông, vấn đề Myanmar, cũng như các thách thức phi truyền thống đang nổi lên…

Dù còn một số khác biệt trong cách tiếp cận, nhưng các nước đều nhấn mạnh tuân thủ luật pháp quốc tế, kiềm chế, giảm căng thẳng, tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các khác biệt, tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Nhiều nước nêu quan ngại về những diễn biến phức tạp trên Biển Đông thời gian qua, nhất là các hành động đơn phương vi phạm luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không ở Biển Đông, tuyến hàng hải huyết mạch của khu vực và thế giới.

Theo đó, các nước đề cao và khẳng định ủng hộ lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông, thúc đẩy nỗ lực của các bên thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC, và sớm đạt được Bộ Quy tắc COC hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.

Phát biểu tại các cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt đề nghị các nước ưu tiên củng cố và phát huy vai trò của các khuôn khổ ASEAN+3, EAS và ARF với ASEAN đóng vai trò trung tâm, đóng góp tích cực cho việc bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, thuận lợi cho nỗ lực thúc đẩy hợp tác thiết thực, tận dụng hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, hỗ trợ thu hẹp khoảng cách phát triển, phát triển tiểu vùng, bao gồm tiều vùng Mê Công, hướng tới tăng trưởng bao trùm và phát triển bền vững…

Trong vai trò đồng chủ trì Cuộc họp Nhóm giữa kỳ ARF về Cứu trợ thiên tai (ISM-DR) giai đoạn 7/2023-7/2026, Thứ trưởng đã chia sẻ kế hoạch các hoạt động sẽ được triển khai thời gian tới; đồng thời thông báo một số hoạt động Việt Nam sẽ đồng chủ trì trong năm giữa kỳ 2024-2025.

Chia sẻ quan ngại của các nước về tác động của các điểm nóng tới hòa bình, an ninh và ổn định khu vực, Thứ trưởng khẳng định các nước cần đề cao tham vấn, đối thoại, hợp tác, xây dựng lòng tin, đặc biệt các nước lớn, cần phát huy vai trò tích cực, trách nhiệm, đóng góp cho các nỗ lực giảm căng thẳng, tìm giải pháp cho các vấn đề.

Về Biển Đông, Thứ trưởng nhấn mạnh mong muốn của Việt Nam cùng các nước xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Thứ trưởng tiếp tục khẳng định cũng như đề nghị các đối tác tôn trọng và ủng hộ lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông, đặc biệt là các nguyên tắc kiềm chế, giải quyết hòa bình các tranh chấp, thượng tôn luật pháp quốc tế và UNCLOS; ủng hộ các nỗ lực thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC, và tạo môi trưởng thuận lợi cho tiến trình đám phán xây dựng Bộ Quy tắc COC hiệu quả, thực chất, phù hợp luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Thanh Thanh