Đánh giá toàn diện từ phòng ngừa đến phát hiện, xử lý và thu hồi tài sản

Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định Bộ Chỉ số đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gồm 3 chương, 10 điều và 2 phụ lục. Trong đó, Phụ lục I quy định thang điểm, tiêu chí và phương pháp tính điểm đối với bộ, cơ quan ngang bộ; Phụ lục II áp dụng đối với UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Việc đánh giá hướng tới phản ánh khách quan, toàn diện kết quả thực hiện; nhận diện hạn chế, nguyên nhân; xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu; phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Việc áp dụng Bộ Chỉ số phải bảo đảm độc lập, khách quan, chính xác, trung thực, công khai, minh bạch, có tài liệu chứng minh và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng cơ quan.

Bộ Chỉ số được thiết kế theo thang điểm 100 đối với nhóm tiêu chí tính điểm, đồng thời có nhóm tiêu chí điểm cộng và điểm trừ. Các tiêu chí tính điểm được chia thành 4 nhóm.

Đồ họa: Nguyệt Huy

Đáng chú ý, nhóm tiêu chí điểm trừ tập trung vào những trường hợp không thực hiện hoặc chậm thực hiện chế độ báo cáo, tự đánh giá; cung cấp số liệu, tài liệu chứng minh không chính xác; để cơ quan có thẩm quyền ngoài phạm vi quản lý phát hiện vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu hoặc tổ chức, cá nhân có liên quan bị xử lý trách nhiệm theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Trong khi đó, nhóm tiêu chí điểm cộng ghi nhận kết quả thu hồi tài sản tham nhũng, lãng phí vượt chỉ tiêu được giao; việc chủ động cung cấp hồ sơ, tài liệu; kịp thời kiến nghị hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn tẩu tán, chuyển dịch, che giấu tài sản và các kết quả nổi bật khác theo quy định của Bộ Chỉ số.

Phân hóa tiêu chí, gắn đánh giá với đặc thù từng cơ quan

Đối với bộ, cơ quan ngang bộ, dự thảo quy định thang điểm gồm Nhóm A 25 điểm, Nhóm B 55 điểm, Nhóm C 15 điểm và Nhóm D 5 điểm. Ngoài ra, áp dụng điểm cộng, điểm trừ theo điều kiện và mức điểm quy định tại Phụ lục I.

Các nhóm tiêu chí được thiết kế để đánh giá nhiều nội dung từ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật, tổ chức phổ biến, theo dõi, kiểm tra việc thi hành; đến công khai, minh bạch, định mức, tiêu chuẩn, chế độ, quy tắc ứng xử, chuyển đổi vị trí công tác, cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, kiểm soát xung đột lợi ích, tài sản, thu nhập và các biện pháp phòng ngừa khác.

Kết quả phát hiện được đánh giá thông qua kiểm tra, thanh tra, giải quyết phản ánh, tố cáo, điều tra và các nguồn thông tin hợp pháp. Kết quả xử lý, thu hồi tài sản, khắc phục hậu quả và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan cũng là nội dung được xem xét trong nhóm D.

Đối với UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, thang điểm gồm Nhóm A 20 điểm, Nhóm B 55 điểm, Nhóm C 17 điểm và Nhóm D 8 điểm, cùng với điểm cộng, điểm trừ theo Phụ lục II.

Đồ họa: Nguyệt Huy

Tiêu chí đối với địa phương được xây dựng theo hướng đánh giá kết quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện trên toàn địa bàn; lồng ghép kết quả của các sở, ban, ngành, đơn vị trực thuộc và chính quyền cấp xã. Đặc biệt, bảo đảm phản ánh đầy đủ đặc thù quản lý ngân sách, tài sản công, đất đai, tài nguyên, đầu tư, xây dựng, cung cấp dịch vụ công và các lĩnh vực có nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Ngoài tiêu chí áp dụng chung, dự thảo quy định tiêu chí đặc thù tương ứng với chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước của một số cơ quan và địa phương.

Với một số bộ, cơ quan ngang bộ, đó là các nội dung như thực hiện biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước đối với cơ quan có thẩm quyền; phát hiện hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua hoạt động thanh tra đối với cơ quan có chức năng thanh tra; phát hiện qua hoạt động điều tra đối với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng; thu hồi tài sản bằng biện pháp tư pháp đối với các cơ quan có chức năng, nhiệm vụ liên quan.

Đối với UBND tỉnh, thành phố, tiêu chí đặc thù là kết quả hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước.

Việc quy định tiêu chí đặc thù không làm thay đổi tổng thang điểm 100 mà xác định những nội dung thành phần phù hợp với phạm vi chức năng, nhiệm vụ của từng nhóm cơ quan, qua đó bảo đảm công bằng và khả năng so sánh kết quả đánh giá.

Về phương pháp tính điểm, đối với tiêu chí định lượng, điểm đánh giá thành phần được xác định theo công thức (A/B) x C, trong đó A là kết quả thực hiện thực tế, B là số lượng hoặc mức phải thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền hoặc theo chỉ đạo, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; C là điểm tối đa của tiêu chí thành phần. Điểm đánh giá không vượt quá điểm tối đa của tiêu chí.

Đối với tiêu chí định tính, thực hiện đầy đủ yêu cầu được tính 100% điểm tối đa; thực hiện một phần được tính theo tỷ lệ khối lượng, chất lượng đạt được; không thực hiện thì không được tính điểm. Mỗi tiêu chí phải có tài liệu chứng minh phù hợp; trường hợp số liệu, tài liệu không đầy đủ, không chính xác hoặc không kiểm chứng được thì không tính điểm hoặc áp dụng điểm trừ theo quy định.

Tổng điểm đánh giá được xác định bằng tổng điểm của các nhóm tiêu chí tính điểm cộng với điểm cộng (nếu có) và trừ đi điểm trừ (nếu có).

Bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức tự đánh giá; Thanh tra Chính phủ chủ trì rà soát, xác định, tổng hợp kết quả, phối hợp với Bộ Tài chính và cơ quan có liên quan đối với nội dung thuộc lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí.