Chánh Thanh tra tỉnh Điện Biên Vùi Văn Nguyện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu pháp luật trong mỗi công chức. Ảnh: TTĐB

Từ phổ biến pháp luật đến xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên tục được bổ sung, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, việc nắm chắc quy định pháp luật không còn là yêu cầu riêng đối với những người làm công tác pháp chế. Với ngành Thanh tra, đó là điều kiện tiên quyết để bảo đảm mọi hoạt động quản lý, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đều được thực hiện đúng quy định.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Thanh tra tỉnh Điện Biên vừa ban hành kế hoạch tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới, đồng thời tổ chức "Ngày đọc văn bản quy phạm pháp luật" trong toàn cơ quan.

Mục tiêu của Thanh tra tỉnh Điện Biên là không dừng ở việc phổ biến văn bản mới, mà hướng tới hình thành văn hóa chủ động học tập, nghiên cứu và tuân thủ pháp luật trong đội ngũ công chức. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn chặt với cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Để đạt mục tiêu đó, Thanh tra tỉnh yêu cầu đổi mới toàn diện nội dung, phương thức phổ biến pháp luật theo hướng ngắn gọn, dễ tiếp cận, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông hiện đại trong quá trình triển khai.

Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là đề cao vai trò của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Kết quả đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân; kịp thời biểu dương mô hình hiệu quả, đồng thời chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, thiếu trách nhiệm.

Song song với đó, việc phổ biến pháp luật sẽ được lồng ghép với giáo dục đạo đức công vụ, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; khuyến khích công chức chủ động cập nhật các quy định liên quan trực tiếp đến lĩnh vực phụ trách và xây dựng các mô hình điển hình về văn hóa tuân thủ pháp luật trong cơ quan.

Chánh Thanh tra tỉnh Điện Biên Vùi Văn Nguyện cho rằng, việc triển khai Kết luận số 80-KL/TW và tổ chức "Ngày đọc văn bản quy phạm pháp luật" không chỉ nhằm cập nhật những quy định mới, mà quan trọng hơn là hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu pháp luật trong mỗi công chức. Khi đội ngũ cán bộ nắm chắc quy định, vận dụng đúng pháp luật trong thực thi nhiệm vụ sẽ góp phần nâng cao chất lượng công vụ, xây dựng cơ quan thanh tra chuyên nghiệp, liêm chính và đáp ứng tốt hơn yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay.

Hội nghị triển khai nhiệm vụ của Thanh tra tỉnh Điện Biên mới đây. Ảnh: PV

Đưa "Ngày đọc văn bản quy phạm pháp luật" trở thành nền nếp công vụ

Nếu như nhiều hoạt động phổ biến pháp luật trước đây chủ yếu diễn ra theo từng đợt, từng chuyên đề, thì với kế hoạch mới, Thanh tra tỉnh Điện Biên hướng tới xây dựng một nền nếp học tập thường xuyên trong toàn cơ quan.

Theo đó, "Ngày đọc văn bản quy phạm pháp luật" sẽ được tổ chức một lần mỗi tháng, vào ngày thứ 2 của tuần đầu tiên, với thời lượng tối thiểu 90 phút, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn. Đối tượng tham gia là toàn bộ công chức và người lao động của cơ quan.

Điểm mới của hoạt động này là đa dạng hóa hình thức triển khai. Bên cạnh việc nghiên cứu tập trung tại cơ quan, công chức có thể khai thác văn bản trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, cổng thông tin điện tử và hệ thống văn bản điều hành nội bộ. Các buổi tọa đàm, trao đổi tình huống pháp lý, giải đáp vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật cũng sẽ được tăng cường, thay cho cách tiếp cận thiên về truyền đạt một chiều.

Thanh tra tỉnh Điện Biên cũng khuyến khích ứng dụng các phương thức truyền thông trực quan như infographic, sơ đồ tóm tắt, video hướng dẫn, hỏi - đáp pháp luật để hỗ trợ công chức tiếp cận nhanh, dễ hiểu và dễ áp dụng vào thực tiễn công việc. Đây cũng là bước đi phù hợp với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Nội dung nghiên cứu sẽ tập trung vào các văn bản mới của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương cũng như các văn bản của tỉnh có liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ của cơ quan và từng vị trí việc làm. Qua đó, bảo đảm mỗi công chức đều kịp thời cập nhật quy định mới để vận dụng thống nhất trong quá trình thực thi công vụ.

Không chỉ hướng vào nội bộ, Thanh tra tỉnh còn đặt mục tiêu gắn công tác phổ biến pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật trên thực tế. Thanh tra tỉnh sẽ tăng cường đối thoại, tiếp nhận và giải đáp phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp; chủ động cung cấp thông tin pháp lý chính xác đối với những vấn đề dư luận quan tâm, đồng thời kịp thời tổng hợp những khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Để bảo đảm kế hoạch được triển khai đồng bộ, Thanh tra tỉnh Điện Biên giao văn phòng và các phòng nghiệp vụ chủ động tổ chức thực hiện, phấn đấu 100% công chức, người lao động tham gia; đồng thời thường xuyên theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả, kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.