(Thanh tra)- Sự phát triển quá nóng về du lịch tại đảo ngọc Phú Quốc đã biến nhiều không gian thành những bức tường bê tông ken dày. Những người yêu vẻ đẹp hoang sơ của hòn đảo này chỉ có thể tìm lại vẻ hoang sơ của những con sóng bạc, bãi cát vàng cùng những hàng dừa cổ thụ qua những bức ảnh thời xa vắng.
Khô khốc và nham nhở
Ngay từ năm 2012, Báo Thanh tra đã phản ánh về hiện tượng bê tông hóa khu vực biển (từ dinh Cậu đến cầu Cửa Lấp) khi đảo Phú Quốc mới bắt đầu bước vào cao trào đô thị hóa. Khi đó, ven khu vực biển này chỉ có vài khách sạn thấp tầng nằm xen kẽ với cây xanh và gió biển. Ngoài trung tâm hành chính của huyện Phú Quốc thì phần lớn bãi biển còn thông thoáng, nên khách du lịch đi trên đường Trần Hưng đạo vẫn có thể nhìn thấy biển. Nhưng chỉ sau vài năm, cả một khu vực biển hàng chục cây số đã ken dày nhà nghỉ, khách sạn với nhiều kiểu kiến trúc được vội vã xây dựng theo “kiểu ai thích thì làm”, đã tạo nên sự bức bối về không gian đô thị biển.
Ngay cả những con đường dân sinh đi xuống biển cũng gần như bị bịt kín, những vườn xoài, vườn dừa lần lượt bị chặt bỏ để lấy đất làm du lịch theo phong trào người người làm nhà nghỉ, doanh nghiệp nối đuôi nhau xây dựng khách sạn bình dân lẫn cao cấp. Vì giá đất được công bố là hàng chục triệu đồng/m2 tùy vị trí có biển hay không có biển nên sau khi bỏ hàng chục tỷ đồng mua đất thì các ông chủ mới đã tìm mọi cách để nâng tầng, lấn chiếm không gian biển với mục đích tăng diện tích phòng để nhanh chóng thu lại số tiền đã bỏ ra.
Chỉ đến khi cử tri lên tiếng về những điều trái tai gai mắt này thì UBND huyện Phú Quốc mới bắt đầu quy hoạch đường xương cá dẫn xuống biển cũng như cho cắm bảng quy định lộ giới bờ biển. Nhưng đây là việc làm quá muộn khi toàn bộ không gian biển đã bị đô thị hóa gần như chật cứng.
Bao giờ cho đến ngày xưa?
Tại hội thảo vừa được UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức cuối tuần trước tại thị trấn An Thới để bàn về giải pháp tổng thể nhằm phát triển bền vững đảo Phú Quốc để chuẩn bị thành lập đơn vị hành chính đặc biệt, nhiều đại biểu đã lo lắng vì sự lệch pha trong phát triển của hòn đảo lớn nhất Việt Nam này. Đó là tốc độ phát triển du lịch nghỉ dưỡng quá nóng trong khi khả năng quản lý của cơ quan chức năng huyện Phú Quốc vẫn chỉ bó hẹp ở tầm… nông thôn nên đã phát sinh hàng loạt hệ lụy khó xử lý như ô nhiễm môi trường, thiếu nước ngọt, quy hoạch bờ biển bị bóp méo, mảng xanh che phủ của đảo bị thu hẹp nhanh chóng.
Những điều này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm của nhiều vấn đề hậu phát triển nóng của đảo ngọc Phú Quốc. Trong đó, chúng tôi thấm thía câu nói của một cán bộ phụ trách Ban Tiếp công dân huyện Phú Quốc rằng sau một thời gian dài say mê san lấp, xây dựng, khai thác thì phần lớn cuộc sống của địa phương đã thay đổi đến mức đáng lo. Hậu quả lớn nhất là cách sống của người dân đã nhảy múa theo những cơn sốt đất, lòng tin vào người khác đã giảm sút nhiều nên hiện tượng tranh chấp đất, khiếu nại, tố cáo ngay trong gia đình đã trở thành chuyện thường ngày ở huyện.
Sổ đỏ mới cấp đổi cho nhiều chủ dự án khách sạn lại thể hiện quyền sử dụng đất gần sát mép nước biển trong sự ngỡ ngàng của dư luận. Ảnh: Thảo Dung
Điều này cũng không phải ngẫu nhiên khi một phóng sự truyền hình có tên “Thiên đường sắp mất” đã khái quát hàng loạt điều được, điều mất của đảo ngọc Phú Quốc. Đó là bãi rác thải chất cao, trải rộng trên phần đất rừng tràm dọc đường từ thị trấn Dương Đông xuống xã Gành Dầu, ban ngày thì hôi thối còn ban đêm thì cháy rừng rực như núi lửa, đó còn là những mảng rừng bị chặt phá nham nhở để lấy đất cho các dự án du lịch tự phát, các dự án phân lô bán nền tại thị trấn An Thới, tại xã Hàm Ninh, xã Cửa Cạn.
Tại xã Bãi Thơm, nơi trước đây có quy hoạch casino, thuộc khu vực bắc đảo, chúng tôi gặp anh Hoàng Đồng, người đã có mặt trên đảo từ sau năm 1975, để cùng chia sẻ về sự phát triển bất hợp lý tại các bãi biển.
Sau khi dẫn khách đi một vòng tham quan khu đất vẫn còn rợp bóng dừa phía trước hòn Một, anh Hoàng Đồng chỉ vào dấu sơn đánh dấu phía trước sân nhà và giải thích rằng hành lang bảo vệ bờ biển, cấm xây dựng tại đây đã được cán bộ kéo thước đo từ mép biển vào chính xác là 60m. Còn phía sau nhà là mốc rừng đã được cắm nên người dân địa phương chỉ biết kiến nghị mỗi lần tiếp xúc cử tri là tại sao khu vực biển tại thị trấn Dương Đông thì hàng trăm công trình không phép, sai phép được xây dựng sát mép biển còn khu vực cần phát triển như tại xã Bãi Thơm lại không cho người dân xây dựng trong hành lang 60m từ mép biển trở vào.
Trong tiếng sóng biển vỗ ầm ầm vào ghềnh đá, anh Hoàng Đồng lắc đầu khó hiểu: Không lẽ sau vài năm nữa để lấy lại biển và không gian biển cho cộng đồng như quy hoạch đã được phê duyệt, cũng như thực hiện ý kiến kết luận mới nhất của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc là không được phân lô bờ biển tại Phú Quốc, chúng ta lại phải đập bỏ hàng loạt công trình xây dựng đã và đang vô tư mọc lên tại các bãi biển từ dinh Cậu đến xã Dương Tơ?.
Thảo Du - Bao Dung
