Tập kết, vận chuyển mủ cao su

Bấp bênh - khó nói trước!

Về thị trường, Trung Quốc vẫn tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất cao su của Việt Nam, tiếp theo là các thị trường như Malaysia, Hàn Quốc và Đài Loan. Những tháng cuối năm 2011, việc Chính phủ Trung Quốc thắt chặt các biện pháp hành chính nhằm quản lý, kiểm soát các doanh nghiệp nhập khẩu cao su nội địa để gây sức ép lên các doanh nghiệp và thương nhân nước sở tại phải thực hiện nhập khẩu cao su Việt Nam theo đường chính ngạch để dễ quản lý và thu ngân sách, đã gây ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu cao su Việt Nam.

Hiện nay, người dân Việt Nam trồng và cung cấp mủ cao su dưới hai hình thức: Đại điền (trồng ở những vùng lớn) và tiểu điền (trồng ở những hộ gia đình nhỏ). Do bị ảnh hưởng bởi nguồn thông tin về cao su bị pha tạp chất lạ làm giảm chất lượng mủ, mà rất nhiều doanh nghiệp thay vì thu mua ở những tiểu điền (cung cấp 2/3 sản lượng mủ cao su cả nước) đã chuyển sang thu mua tại những đại điền (chỉ cung cấp 1/3 sản lượng). Với việc thay đổi này, các thương nhân Trung Quốc dễ dàng hơn trong việc mua cao su với giá rẻ, và nếu Trung Quốc ngưng mua thì Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng lớn trong việc xuất khẩu cao su.

Qua theo dõi diễn biến, giá cả cao su ở các thị trường khu vực trong các tháng cuối năm 2011 đến tháng 01 năm 2012 đã giảm liên tục do nhu cầu giảm vì ảnh hưởng của tình hình khủng hoảng nợ công ở một số nước châu Âu và mức tăng trưởng giảm của các nước tiêu thụ cao su lớn như: Trung Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nhật bản; dự báo giá cao su xuất khẩu sẽ có thể ở mức 3.500 - 4.000 USD/tấn.

Khó mới cần theo lộ trình

Theo ông Đinh Vạn Tiến, Trưởng ban Xuất nhập khẩu Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG), năm 2012, Tập đoàn dự kiến xuất khẩu khoảng 158.680 tấn cao su các loại, trong đó có 108.680 tấn xuất theo Hợp đồng dài hạn và 50.000 tấn xuất theo hợp đồng bán chuyến. Xu thế về lượng xuất khẩu tăng không đáng kể (158.680 tấn/2012 so với 153.566 tấn/2011).

Chính vì thế, theo dự báo của các chuyên gia cao su Việt Nam cũng như quốc tế, trong Quý I/2012, giá cao su xuất khẩu nhiều khả năng còn tiếp tục giảm sâu và phải tới Quý II hoặc thậm chí là Quý III mới có thể phục hồi trở lại. Xuất khẩu cao su của Việt Nam trong năm tới chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn khi những dự báo cho thấy tình hình sẽ xấu đi nhiều so với năm 2011. Chính vì vậy, VRG đã phải tính tới những tình huống xấu nhất về xuất khẩu cao su năm 2012 và đề ra những biện pháp ứng phó. Mà một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường tiêu thụ cao su trên thị trường nội địa. Mới đây VRG đã ký thỏa thuận với Tập đoàn Hóa chất Việt Nam về việc cung ứng cho Tập đoàn Hóa chất gần 30 ngàn tấn cao su các loại trong năm tới. Cũng theo một số chuyên gia, Việt Nam cần phải tăng cường năng lực chế biến trong ngành Cao su, đồng thời mở rộng sang các thị trường khác để giảm sự phụ thuộc còn quá lớn vào thị trường Trung Quốc.

Tuy nhiên theo ông Tiến, những khó khăn có thể làm hạn chế phát triển xuất khẩu cao su Việt Nam là việc thu thuế xuất khẩu cao su tự nhiên sẽ làm giảm sức cạnh tranh về giá cả của mặt hàng này trên thị trường thế giới so với các nước Thái Lan, Indonesia, Malaysia; đồng thời, không khuyến khích sự đầu tư của khu vực tiểu điền trong chiến lược phát triển diện tích cao su cả nước của Chính phủ do chu kỳ trồng và thu hoạch có thời gian khá dài (khoảng 7 năm), vốn đầu tư lớn; giá cả tăng giảm bất thường khó dự đoán.

Hiện nay, biểu thuế xuất khẩu cao su do Bộ Tài chính ban hành đã áp dụng từ ngày 08/12/2011. Đến nay có thể thấy việc áp dụng biểu thuế xuất khẩu mới ảnh hưởng một phần đến việc thực hiện các dự án đầu tư và phát triển của ngành, các chiến lược phát triển cao su đến năm 2015 và tầm nhìn 2020. Việc áp dụng biểu thuế xuất khẩu cho cao su cũng chưa phù hợp trong tình hình hiện nay khi giá cao su trên thị trường khu vực và thế giới 3 tháng qua đang trồi sụt bất thường trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng và suy thoái kinh tế của các nền kinh tế lớn.

VRG kiến nghị Chính phủ, Bộ Tài chính cần có một lộ trình cho việc đánh thuế xuất khẩu mặt hàng cao su tự nhiên, Tập đoàn đề nghị thuế suất xuất khẩu cao su nên có khởi điểm thấp cho năm đầu tiên (Ví dụ 1,5%) rồi tăng dần 0,5% cho các năm tiếp theo. Mặt khác, nên tính thuế theo lũy tiến với giá bán. Năm 2011, giá thành cao su của Tập đoàn là 54.000.000 đồng/tấn (tương đương 2.700 USD/tấn). Khi giá bán là 2.700 USD/tấn thì thuế suất bằng 0%, nếu giá bán là 3.000 USD/T thuế xuất là 1,5%; nếu giá bán là 3.500 USD/T thuế xuất là 2%; nếu giá bán làm 4.000 USD/T thuế xuất là 2,5%...

           Như Hảo