Cty Cổ phần Chè Liên Sơn (Yên Bái) cho biết, để phát triển và quản lý vùng nguyên liệu, DN đã gắn kết với cấp ủy địa phương xây dựng nghị quyết chuyên đề, các đề án, phương án phối hợp phát triển bền vững vùng nguyên liệu từ trồng cải tạo, trồng thay thế để mở rộng diện tích, quản lý sản phẩm. Tiếp đó, thực hiện các hợp đồng khoán, giao các chỉ tiêu sản lượng, chất lượng cụ thể cho các hộ nông dân có áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và gắn với chế độ khen thưởng công khai.

“Dựa trên cơ sở các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người trồng chè và DN… toàn bộ diện tích các xã, thị trấn giáp ranh Cty được giao khoán và bao tiêu sản phẩm nguyên liệu nên nông dân yên tâm trồng chè đúng chất lượng và năng suất cao. Đến nay, Cty đã có 2 dây chuyền riêng sản xuất chè công nghiệp (chè đen và chè xanh), chủ yếu là chè đen với 1.500 tấn chè khô xuất khẩu, doanh thu từ 25 - 35 tỷ đồng/năm”, đại diện Cty chia sẻ.

Còn, Cty TNHH Ken Green Farm (Sơn La) lại chọn cách cố gắng đưa ra các chính sách thay đổi, đổi mới thiết bị sản xuất, công nghệ dây chuyền sản xuất chè, đồng thời bổ sung các loại máy móc hiện đại, tạo điều kiện cho việc trồng, sản xuất, thu hái chè hàng năm. Cùng với đó, Cty làm tốt công tác tập huấn vệ sinh an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng sản xuất. Nhờ vậy, chỉ với 40 lao động, diện tích 87,5ha đất trồng, nhưng Cty vẫn đạt kim ngạch xuất khẩu gần 100.000 USD/năm, đem lại thu nhập bình quân 20 triệu đồng/người/năm.

Một DN khác ở Lai Châu là Cty TNHH Chè Tam Đường cũng đang ăn nên làm ra với doanh thu năm 2011 tăng 32% so với năm trước đó và tổng giá trị hàng hóa trong nước đạt 400 triệu đồng, ủy thác xuất khẩu đạt gần 8 tỷ đồng, trong khi chỉ có chưa đầy 28 cán bộ, công nhân viên.

Lãnh đạo Cty này cho biết, 3 năm trở lại đây, sản lượng thu mua nguyên liệu chè tươi của Cty ngày càng tăng, bình quân mỗi năm sản lượng đều tăng từ 10 - 12% và chất lượng cũng ngày một nâng cao. Riêng năm 2011, thông qua đại lý và các hộ dân, Cty đã thu mua được 1.200 tấn chè tươi các loại. Tuy nhiên, do thiếu vốn trong đầu tư sản xuất, thiết bị máy móc chưa được hiện đại hóa đồng bộ nên chủ yếu mới sản xuất sơ chế rồi ủy thác xuất khẩu ra nước ngoài. Vì vậy, lợi nhuận thu về chưa cao. Chưa kể, tỷ lệ bồm, cậng trong chè chiếm đến 40 - 45% và ảnh hưởng của một số vụ chè bẩn tại một số cơ sở sản xuất đã làm giảm lượng tiêu thụ đáng kể. Do đó, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm của sản phẩm chè là vấn đề sống còn trong phát triển ngành Chè.

Để giải quyết những vướng mắc này, DN Tam Đường đã đẩy mạnh thâm canh tăng năng suất sản lượng, cải tạo diện tích chè già cỗi, đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất chè. Đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo chặt chẽ quy trình kỹ thuật về đầu tư chăm sóc, thâm canh năng suất cao, chú ý khâu thu hái, đốn chè đúng thời vụ, đúng kỹ thuật.

Nhiều ý kiến cho rằng, phải bảo đảm lợi ích giữa người dân và DN. Do đó, các DN vừa phải đáp ứng đủ nguồn nguyên liệu, vừa tổ chức tập huấn cho nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, tổ chức cấp phát các loại thuốc trừ sâu, phân bón theo nhu cầu của các hộ trồng chè. Riêng với hoạt động này, Cty Tam Đường đã thực hiện đầu tư phân lân, thuốc bảo vệ thực vật cho các bản vùng sâu với tổng diện tích hơn 40ha. Tóm lại, “để bảo đảm lợi ích hài hòa giữa DN và người nông dân cần tăng cường những chính sách liên kết, những chế tài bảo đảm quyền lợi và lợi ích của các bên. Như vậy, mới có điều kiện tốt để xây dựng và phát triển bền vững ngành Chè”, lãnh đạo DN chè khẳng định.