Đơn hàng của giày da XK cũng đang chững lại

Khuyến cáo…

Phó Chủ tịch Hiệp hội lương thực Việt Nam Phạm Văn Bảy cho biết, lũy kế xuất khẩu (XK) gạo 10 tháng năm 2011 đạt trên 6,3 triệu tấn, trị giá FOB đạt hơn 3 tỷ USD, tăng 8,4% về lượng và gần 24% về trị giá so với năm 2010. Giá XK bình quân đạt 484 USD/tấn, tăng khoảng 60 USD/tấn so với cùng kỳ. Trong đó hợp đồng tập trung chiếm 45% và còn lại là hợp đồng thương mại.

Trong 10 tháng, giá thu mua lúa bình quân là 6.280 đồng/kg so với giá thành, bà con nông dân đang có lãi. Dự báo, từ nay đến cuối năm, giá lúa tiếp tục ở mức cao. Hiệp hội cũng chỉ đạo các doanh nghiệp (DN) tiếp tục mua lúa vụ thu đông và vụ mùa.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Văn Bảy, thị trường XK gạo diễn biến phức tạp, ảnh hưởng của tình hình thế giới, đặc biệt chính sách thu mua của Thái Lan cũng ảnh hưởng nhiều đến XK gạo của Việt Nam.

“Lợi thế của Việt Nam là đang bán gạo cho các thị trường gần như Philippines, Indonesia, Bangladesh… và thị trường ổn định như Cuba.”

Một điểm nữa là Ấn Độ hiện đang XK vào Nam Phi với giá rẻ hơn của Việt Nam trên 100 USD/tấn. Vụ mùa sắp tới của Ấn Độ cũng bội thu và đang tồn kho khoảng 22 triệu tấn, trong tổng số 50 triệu tấn lương thực đang dự trữ. Tuy nhiên, do yếu tố hạ tầng, chỉ số giá và an ninh lương thực nên Ấn Độ khó có thể XK gạo ồ ạt. Do vậy, theo ông Phạm Văn Bảy cũng  không quá lo ngại tình hình lúa gạo thế giới có những biến động xấu.

Theo định hướng, năm 2012 Việt Nam sẽ XK từ 6,5 - 7 triệu tấn gạo. Ông Bảy cho biết, Hiệp hội lương thực cũng đang có kế hoạch ký trước hợp đồng thực hiện trong năm 2012 khoảng 600 - 800 ngàn tấn gạo phục vụ cho các tháng đầu năm 2012. Lượng gạo tồn kho chuyển sang năm sau khoảng 800.000 đến 1 triệu tấn, bằng lượng tồn kho hiện nay của các DN.

Hiệp hội khuyến cáo, nông dân nên xuống giống sớm để thu hoạch nhanh thì giá sẽ khả quan hơn, vì chúng ta đang có nhu cầu tốt trong các tháng đầu năm 2012. Thời gian tới, giá gạo tiếp tục đứng ở mức cao, nhưng về dài hạn đến vụ hè thu thì chưa đánh giá được.

Hiện nay, Thái Lan đang bán với giá 585 - 595 USD/tấn gạo 5% tấm, Ấn Độ đang bán 450 - 470 USD/tấn, Việt Nam bán 570 USD/tấn. Giá gạo thời gian tới chắc chắn không có nhiều biến động gì nhiều, dù Thái Lan đang lũ lụt nhưng lượng gạo tồn kho của họ lại lớn (khoảng 5 triệu tấn).  Do vậy, thông tin giá gạo có thể lên 600 - 700 USD/tấn, theo ông Phạm Văn Bảy là điều khó khả thi.

Về thị trường XK gạo thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên cho biết, Việt Nam - Indonesia sẽ ký kết thỏa thuận mua bán gạo ở cấp Bộ trưởng tại Hội nghị Bộ trưởng ASEAN diễn ra tại Indonesia. Bộ Công thương cũng đã giao đầu mối thị trường gạo tập trung đối với Malaysia và giao cho Tổng Công ty Lương thực miền Nam làm đầu mối.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, các tháng cuối năm, Bộ sẽ hỗ trợ tối đa cho các DN thực hiện các hợp đồng đã ký, xúc tiến ký kết thêm các hợp đồng mới. XK tháng 10 đạt trên 78 tỷ USD. Hai tháng còn lại, mỗi tháng phấn đấu tối thiểu đạt 8,5 tỷ USD. Nếu đạt được kết quả này, lần đầu tiên kim ngạch XK của cả nước đạt trên 95 tỷ USD và giữ được nhập siêu ở mức an toàn mà Quốc hội và Chính phủ giao.

Thiếu đơn hàng

Theo ông Nguyễn Tiến Vị, sau khi đạt kim ngạch XK hơn 1,5 tỷ USD vào tháng 8 thì hai tháng nay duy trì ở mức độ ổn định, khoảng 1,3 tỷ USD, tính chung 10 tháng ước đạt 11,7 tỷ USD. Ước tính kim ngạch XK cả năm khoảng 13 - 13,5 tỷ USD, trong đó 3 thị trường XK quan trọng nhất của ngành dệt may là Mỹ (chiếm khoảng 51% tổng kim ngạch XK), EU (17%) và Nhật Bản (12%). Sản xuất một số sản phẩm dệt may tháng 10 tăng cao so với tháng 9. Tình hình sản xuất ổn định và tăng trưởng, giá các mặt hàng dệt may vẫn có xu hướng tăng.

Dệt may XK đang thiếu đơn hàng

Tuy nhiên, theo kỳ ông Nguyễn Tiến Vị, một số DN vừa và nhỏ trong tháng 10 đã bị giảm đơn hàng từ 15 - 20% so với cùng kỳ. Trong lúc cùng thời điểm này của năm 2010, các DN dệt may đều có đơn hàng đến hết năm, thậm chí đến hết Quý I của năm sau. Đây là một thực trạng cần báo động.

Ngoài ra, ông Nguyễn Tiến Vị còn cho biết thêm, thị trường có dấu hiệu trì trệ hơn trong việc đặt các lô hàng mới của Quý I/2012. Hiện nhiều DN ngành Dệt may đang lâm vào tình trạng thiếu đơn hàng những tháng cuối năm, nhất là DN nhỏ và vừa. Một số DN tìm đến khách mua hàng mới tại Australia, châu Phi, Canada, Hàn Quốc… nhưng thị trường mới không dễ tăng sản lượng ngay được. Bên cạnh đó, các nước như Ấn Độ, Indonesia đã chấp nhận giảm giá nên áp lực cạnh tranh sẽ đến với các DN Việt Nam nhiều hơn.

Thị trường XK hàng dệt may đang có những diễn biến trái chiều. Hai thị trường chính của dệt may Việt Nam là Mỹ và EU đều đang phải đối mặt với nhiều khó khăn khi nguy cơ khủng hoảng nợ công vẫn ở mức cao, và chưa có dấu hiệu cải thiện. Vì thế, hoạt động XK dệt may những tháng cuối năm sẽ gặp khó khăn do biến động về tài chính, tiền tệ, cắt giảm chi tiêu… từ các thị trường này.

Hiện nay, DN dệt may vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên phụ liệu nhập  khẩu, chưa chủ động được trong nguồn nguyên liệu, hầu hết DN thiếu vốn đầu tư cho các dự án phát triển nguyên liệu như bông, sợi… nên giá trị gia tăng của ngành chưa cao.

Với các DN da giày, hiện đã ký đủ đơn hàng XK cho cả năm 2011, đặc biệt là đơn hàng XK sang châu Âu, và đang tiến hành đàm phán đơn hàng cho năm 2012. Tuy nhiên, sau 4 tháng liên tiếp (từ tháng 5 đến tháng 8) kim ngạch XK da giày ở mức cao, dao động từ 570 đến 640 triệu USD/tháng, từ tháng 9, kim ngạch chỉ đạt hơn 400 triệu USD do lượng đơn hàng chững lại vì đây là thời điểm giao mùa.

Vũ Hạnh