Người dân ở Nghệ An chăm sóc và bảo vệ rừng. Ảnh: Nguyễn Thanh

Khi chính sách chưa đến được đúng đối tượng

UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Quyết định số 03/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại lần hai của bà Lương Thị Hường, trú tại bản Tăng, xã Mường Chọng, liên quan đến việc chưa được chi trả tiền hỗ trợ quản lý, bảo vệ rừng từ năm 2020 đến nay.

Theo nội dung đơn khiếu nại, bà Hường cho rằng gia đình mình là hộ đồng bào dân tộc thiểu số, có đất rừng và thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 75/2015/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, trong nhiều năm liền, UBND xã Nam Sơn (nay là xã Mường Chọng) chưa thực hiện chi trả theo quy định.

Giải quyết khiếu nại lần đầu, Chủ tịch UBND xã Nam Sơn kết luận gia đình bà Hường không đủ điều kiện thụ hưởng chính sách, với lý do không đăng ký thường trú, tạm trú ổn định trong giai đoạn 2020 đến tháng 9/2022 và không hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu khi địa phương triển khai rà soát, lập danh sách chi trả các năm 2023 - 2024. Từ đó, UBND xã bác toàn bộ nội dung khiếu nại.

Không đồng tình với kết luận này, bà Hường tiếp tục gửi đơn khiếu nại lần hai lên UBND tỉnh Nghệ An. Quá trình xác minh của Tổ công tác liên ngành cho thấy, khiếu nại của bà Lương Thị Hường không hoàn toàn sai như kết luận trước đó của UBND xã Nam Sơn.

Kết quả kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và làm việc với các bên liên quan xác định: Gia đình bà Hường là hộ đồng bào dân tộc thiểu số, có đăng ký thường trú, tạm trú trên địa bàn xã Nam Sơn (nay là xã Mường Chọng) từ năm 2020 đến nay. Như vậy, về nguyên tắc, gia đình bà thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ bảo vệ rừng theo Nghị định 75/2015/NĐ-CP và Quyết định 1719/QĐ-TTg.

Tuy nhiên, đoàn xác minh cũng chỉ rõ phần khiếu nại chưa đúng của công dân. Cụ thể, trong suốt giai đoạn từ năm 2020 đến 2024, khi cơ quan có thẩm quyền tổ chức thông báo công khai, rà soát diện tích rừng, hướng dẫn kê khai và lập hồ sơ để xét chi trả kinh phí hỗ trợ, gia đình bà Hường chưa thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của chủ rừng. Việc thiếu phối hợp, không kịp thời cung cấp hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu là nguyên nhân trực tiếp khiến hộ bà không được đưa vào danh sách chi trả ở các năm trước.

Điều chỉnh kết luận, làm rõ trách nhiệm

Bên cạnh đó, thực tế triển khai chính sách tại địa phương còn gặp khó khăn do nguồn kinh phí ngân sách Nhà nước phân bổ hằng năm chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, riêng năm 2022 không bố trí kinh phí chi trả hỗ trợ bảo vệ rừng.

Từ những căn cứ pháp lý và thực tiễn nêu trên, UBND tỉnh Nghệ An kết luận: Khiếu nại của bà Lương Thị Hường là có một phần nội dung đúng và một phần nội dung sai. Đồng thời khẳng định, việc UBND xã Nam Sơn ban hành Quyết định số 155/QĐ-UBND ngày 27/6/2025 với kết luận công dân khiếu nại hoàn toàn sai là chưa bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật.

UBND tỉnh Nghệ An giao UBND xã Mường Chọng tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan trong việc tham mưu và ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu. Cùng với đó, địa phương phải thực hiện rà soát, bổ sung hộ bà Lương Thị Hường vào danh sách chi trả kinh phí hỗ trợ bảo vệ rừng từ năm 2025 trở đi theo đúng các quy định hiện hành.

Đối với các năm trước, UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu kiểm tra, đối chiếu nguồn kinh phí còn tồn đọng của Tiểu dự án 1, Dự án 3 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2020 - 2024; trường hợp vượt thẩm quyền, phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bố trí kinh phí chi trả theo đúng Luật Ngân sách Nhà nước.

Vụ việc là minh chứng cho yêu cầu đặt ra trong thực tiễn: Chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi vừa được triển khai đúng quy trình, đúng đối tượng, vừa có sự chủ động, trách nhiệm từ cả chính quyền cơ sở và người dân thụ hưởng.