Bà Lại Thị Tuyết Lan, Phó Chánh Thanh tra tỉnh làm Trưởng đoàn tiến hành kiểm tra tại UBND xã Lâm Thao. Ảnh: PV

Kiểm tra diện rộng, hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở

Thực hiện Kế hoạch số 77/KH-TTr ngày 17/12/2025, Thanh tra tỉnh Phú Thọ đã ban hành 5 quyết định thành lập các đoàn kiểm tra, hướng dẫn công tác tiếp công dân; phân loại, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại 38 UBND xã, phường trên địa bàn tỉnh. Các đoàn do lãnh đạo Thanh tra tỉnh làm Trưởng đoàn, trực tiếp làm việc tại cơ sở trong gần 10 ngày.

Theo báo cáo của Thanh tra tỉnh, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập đơn vị hành chính, khối lượng công việc tại cấp xã tăng mạnh, trong khi đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân còn thiếu và chưa đồng đều về chuyên môn. Trước thực tế đó, việc kiểm tra không chỉ dừng ở đánh giá, mà trọng tâm là hướng dẫn trực tiếp, tháo gỡ khó khăn ngay tại chỗ, giúp cấp xã nắm chắc quy định pháp luật, thực hiện đúng thẩm quyền, quy trình.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Phú Thọ Lại Thị Tuyết Lan, Trưởng đoàn kiểm tra tại nhiều địa bàn, đánh giá: “Qua kiểm tra cho thấy, UBND các xã, phường đã có nhiều cố gắng trong duy trì tiếp công dân thường xuyên, định kỳ; cơ bản không để phát sinh ‘điểm nóng’. Tuy nhiên, trong điều kiện tổ chức bộ máy, nhân sự có nhiều biến động, nếu không tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ thì rất dễ xảy ra sai sót trong phân loại, xử lý đơn và xác định thẩm quyền giải quyết” .

Nhận diện rõ khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn

Tại các buổi làm việc, nhiều xã, phường đã thẳng thắn phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đại diện UBND xã Lâm Thao cho biết, sau sáp nhập, địa phương thiếu cán bộ có chuyên môn sâu về tiếp công dân; trong khi đó, văn bản pháp luật liên quan liên tục thay đổi, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều việc, dẫn đến áp lực lớn trong xử lý đơn thư phức tạp.

Trước đề xuất của địa phương, các thành viên đoàn kiểm tra đã trực tiếp hướng dẫn cách xác định thẩm quyền giải quyết, quy trình ban hành văn bản, cũng như xử lý các tình huống khiếu nại đông người, kéo dài. Ông Nguyễn Văn Sinh, Trưởng phòng Tiếp công dân và xử lý đơn thư (thành viên đoàn kiểm tra) nhấn mạnh, việc tuân thủ chặt chẽ trình tự, thủ tục ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế đơn vượt cấp và khiếu kiện kéo dài về sau.

Đoàn kiểm tra tại UBND xã Thổ Tang. Ảnh: PV

Tại xã Thổ Tang, nơi có lượng đơn thư phát sinh lớn, nhiều công dân chưa đồng thuận với kết quả giải quyết, ông Nguyễn Văn Sinh, Trưởng phòng Tiếp công dân và xử lý đơn thư đã trực tiếp hướng dẫn cán bộ xã về quy trình tiếp nhận, phân loại đơn, cũng như yêu cầu bảo đảm bí mật thông tin người tố cáo theo đúng quy định pháp luật. Theo ông Sinh, “nếu khâu phân loại ban đầu không chính xác sẽ kéo theo nhiều hệ lụy trong quá trình giải quyết, thậm chí làm phát sinh khiếu kiện phức tạp hơn” .

Qua kiểm tra, các đoàn cũng ghi nhận 15 vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cấp xã còn gặp khó khăn, vướng mắc, chủ yếu liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong đó, xã Yên Lạc có 2 vụ việc, xã Tam Hồng có 2 vụ việc, xã Hội Thịnh có 1 vụ việc, xã Nguyệt Đức có 3 vụ việc, xã Tam Đảo có 2 vụ việc, xã Vạn Xuân có 2 vụ việc, xã An Nghĩa có 3 vụ việc. Đối với từng vụ việc, đoàn kiểm tra đã trực tiếp trao đổi, hướng dẫn cụ thể, giúp địa phương có cơ sở pháp lý để tiếp tục xử lý theo quy định.

Tăng cường “cầm tay, chỉ việc”, hướng tới ổn định từ cơ sở

Từ kết quả kiểm tra, Thanh tra tỉnh Phú Thọ nhận định, khó khăn lớn nhất hiện nay là đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân ở nhiều xã, phường còn mới, thiếu kinh nghiệm; hồ sơ các vụ việc cũ phân tán sau sáp nhập gây khó khăn trong tra cứu; pháp luật chưa kịp điều chỉnh đầy đủ cho mô hình chính quyền 2 cấp.

Trên cơ sở đó, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lại Thị Tuyết Lan cho rằng, trong thời gian tới cần tiếp tục tăng cường hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho cấp xã theo phương châm “cầm tay, chỉ việc”, tập trung vào những nội dung cụ thể như: Tiếp nhận, phân loại đơn; quy trình tiếp công dân; kỹ năng đối thoại, giải thích để tạo sự đồng thuận. “Quan trọng nhất là giúp cán bộ cấp xã đủ tự tin, đủ căn cứ pháp lý để giải quyết dứt điểm vụ việc ngay từ cơ sở, không để phát sinh khiếu kiện vượt cấp”, bà Lan nhấn mạnh .

Cùng với đó, Thanh tra tỉnh kiến nghị các địa phương tăng cường đối thoại, tiếp công dân đột xuất khi cần thiết; công khai, minh bạch kết quả giải quyết; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước hình thành sổ tiếp công dân điện tử, cơ sở dữ liệu quản lý đơn thư thống nhất.

Thực tiễn từ đợt kiểm tra cho thấy, khi được hướng dẫn kịp thời, đúng trọng tâm, nhiều xã, phường đã tháo gỡ được lúng túng ban đầu, từng bước nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân. Đây là tiền đề quan trọng để bảo đảm ổn định tình hình an ninh, trật tự từ cơ sở, góp phần phục vụ thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031./.