(Thanh tra) - Mới đây, Thanh tra Chính phủ đã có báo cáo kiểm tra, rà soát một số vụ việc khiếu nại, tố cáo tại Hà Nội, trong đó có vụ việc khiếu nại của bà Nguyễn Thị Thu Hoa, trú tại số 7, ngách 326/18 đường Bờ Tây sông Nhuệ, thuộc tổ dân phố số 5, phường Cổ Nhuế 2, quận Bắc Từ Liêm.
Bà Nguyễn Thị Thu Hoa khiếu nại Quyết định số 6127/QĐ-UBND ngày 31/10/2018 của UBND quận Bắc Từ Liêm về việc thu hồi 116m2/479,5m2 đất của gia đình để thực hiện dự án tuyến đường nối từ Trường Đại học Mỏ - Địa chất vào Khu Công nghiệp Nam Thăng Long nhưng không bồi thường, hỗ trợ về đất.
Bà Nguyễn Thị Thu Hoa đề nghị được công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đối với phần diện tích đất còn lại 363,5m2 cho gia đình.
UBND thành phố Hà Nội có Quyết định số 5984 ngày 29/10/2019, giải quyết khiếu nại (lần 2), nhất trí với Quyết định giải quyết (lần 1) của UBND quận Bắc Từ Liêm về việc không bồi thường đối với diện tích 116,5m2 đất bị thu hồi của bà Hoa.
Ngoài ra, UBND thành phố Hà Nội đính chính trong tổng số 116,5m2 đất bị thu hồi của bà Hoa có 90,5m2 là đất nông nghiệp, phần diện tích còn lại 26m2 (116,5-90,5) là đất công do UBND phường quản lý.
Không đồng ý quyết định giải quyết của UBND thành phố Hà Nội, bà Hoa có đơn khiếu nại gửi Thủ tướng Chính phủ.
Kết quả rà soát của Thanh tra Chính phủ xác định, khu đất có nguồn gốc do ông Hà Văn Sâm là người xã Liên Mạc xuống xã Cổ Nhuế khai hoang để làm nông nghiệp; sau đó, thửa đất được chuyên nhượng cho vợ chồng bà Nguyễn Thị Thu Hoa. Bản đồ đo vẽ năm 1994 cho thấy vị trí khu đất không có công trình xây dựng, vật kiến trúc.
Theo biên bản bàn giao trách nhiệm quản lý hành chính theo địa giới hành chính lập ngày 14/11/2003 và ngày 21/11/2003 thì thôn Ấp (nơi có khu đất) có 25 hộ dân với 105 nhân khẩu, tại các biên bản này không có hộ gia đình bà Hoa cũng như các nhân khẩu khác trong gia đình. Do đó, giấy tờ mua bán đất giữa ông Sâm và vợ chồng bà Hoa đề ngày 20/8/1993 và việc bà Hoa trình bày xây dựng nhà và ở tại đây từ năm 2003 là không chính xác.
UBND quận Bắc Từ Liêm khi lập hồ sơ giải phóng mặt bằng xác định thời điểm bà Hoa nhận chuyển nhượng ghi ngày 20/8/1993 là không chính xác.
UBND quận Bắc Từ Liêm xác nhận gia đình bà Hoa nhận chuyển nhượng và sử dụng thửa đất nêu trên từ trước ngày 1/7/2004.
Trên phần diện tích 363,5m2 đất còn lại, có 1 nhà để ở, hiện bà Hoa đang ở tại đây; thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; bà Hoa kiến nghị UBND quận Bắc Từ Liêm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho gia đình đối với phần diện tích này.
Thanh tra Chính phủ nêu rõ, dự án xây dựng tuyến đường nối từ Trường Đại học Mỏ - Địa chất và Khu Công nghiệp Nam Thăng Long là dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại khoản 3, Điều 62, Luật Đất đai 2013. Do đó, việc UBND quận Bắc Từ Liêm thực hiện thu hồi đất của gia đình bà Nguyễn Thị Thu Hoa là phù hợp quy định pháp luật.
UBND quận Bắc Từ Liêm và UBND thành phố Hà Nội cho rằng bà Hoa do có vi phạm quy định về quản lý, sử dụng đất mà không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nên không được bồi thường về đất theo quy định tại Quyết định số 10/2017/QĐ-UBND ngày 29/3/2017 của UBND thành phố Hà Nội về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố. Do tại thời điểm bị thu hồi đất, bà Hoa không trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên khu đất, vì vậy, việc UBND quận Bắc Từ Liêm và UBND thành phố Hà Nội kết luận không bồi thường về đất nông nghiệp cho gia đình bà là phù hợp với quy định tại Khoản 2, Điều 77 Luật Đất đai 2013 và Quyết định số 10/2017/QĐ-UBND ngày 29/3/2017 của UBND thành phố Hà Nội.
Liên quan việc xác nhận nguồn gốc đất để phục vụ công tác thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, UBND phường Cổ Nhuế 2 tại Phiếu xác nhận số 10 ngày 22/6/2017, căn cứ vào sổ Mục kê lập năm 2000 để xác nhận là đất do UBND phường quản lý là chưa chính xác. Sau đó, UBND phường Cổ Nhuế 2 đã điều chỉnh lại tại Phiếu xác nhận điều chỉnh số 10 ngày 10/9/2019.
Khiếu nại đã được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội xem xét, giải quyết tại Quyết định giải quyết khiếu nại số 5984 ngày 29/10/2019. Nội dung xác nhận sai này không làm ảnh hưởng đến kết quả giải quyết khiếu nại đối với gia đình bà Nguyễn Thị Thu Hoa.
Về kiến nghị của bà Nguyễn Thị Thu Hoa đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đối với diện tích đất sau thu hồi, UBND quận Bắc Từ Liêm báo cáo, vị trí ô đất khiếu nại được quy hoạch là đất cơ quan viện nghiên cứu, trường đào tạo theo Quyết định số 3976/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 của UBND thành phố Hà Nội về phê duyệt quy hoạch phân khu. Do đó, về đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đối với diện tích đất còn lại 363,5m2 cho gia đình là không có căn cứ để xử lý, do đất bà Hoa đang quản lý, sử dụng là đất nông nghiệp; quy hoạch hiện nay là đất cơ quan nên không có căn cứ để chuyển mục đích sang đất ở hoặc công nhận đất ở.
Thanh tra Chính phủ cho rằng, khiếu nại của bà Nguyễn Thị Thu Hoa đã được cơ quan chức năng thành phố Hà Nội xem xét, giải quyết phù hợp với quy định của Luật Đất đai và thực tế diễn biến vụ việc. Tuy nhiên, việc bà Hoa nhận chuyển nhượng thửa đất từ ông Hà Văn Sâm là một thực tế. Sau khi nhận chuyển nhượng, bà Hoa và gia đình đã có công gìn giữ, tôn tạo và đã xây dựng các công trình nhà ở và sinh sống tại khu đất cho đến khi Nhà nước thu hồi. Xét về thực tế thì việc không bồi thường về đất là thiệt thòi đối với gia đình bà Hoa.
Thanh tra Chính phủ báo cáo và đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội xem xét để hỗ trợ khác đối với phần diện tích 116,5m2 đất đã thu hồi cho bà Nguyễn Thị Thu Hoa nhằm chấm dứt khiếu nại.
Đối với diện tích đất còn lại (363m2), bà Hoa được tiếp tục sử dụng cho đến khi Nhà nước có chính sách mới theo quy định tại khoản 3, Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ.
