Đoàn kiểm tra làm việc tại UBND phường Kinh Bắc ngày 12/6/2026. Ảnh: Chu Thảo

Đoàn kiểm tra tập trung đánh giá toàn diện việc thực hiện trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo; tổ chức tiếp công dân; tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn; giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền; thực hiện kết luận, quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo đã có hiệu lực; xử lý các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài cũng như công tác tổng hợp, báo cáo.

Qua kiểm tra cho thấy, đa số Chủ tịch UBND các xã, phường đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ; thực hiện nghiêm các quy định về tiếp công dân, xác định rõ trách nhiệm trong xử lý đơn và giải quyết vụ việc.

Nhiều địa phương đã bố trí phòng tiếp công dân tại vị trí thuận lợi, cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu; quan tâm thực hiện chế độ đối với cán bộ làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư; đồng thời từng bước chuẩn bị điều kiện để triển khai tiếp công dân trực tuyến.

Kết quả này cho thấy nhận thức và trách nhiệm của chính quyền cơ sở đối với công tác tiếp công dân đã có chuyển biến tích cực, tạo nền tảng quan trọng để giải quyết khiếu nại, tố cáo đúng quy định, ngay từ địa bàn.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn kiểm tra cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục.

Một số địa phương chưa ban hành đầy đủ văn bản quản lý nhà nước theo yêu cầu; chưa phân công lãnh đạo phụ trách theo dõi địa bàn để kịp thời nắm bắt diễn biến khiếu kiện.

Việc đầu tư phục vụ tiếp công dân trực tuyến còn chưa đồng bộ. Có đơn vị đã bố trí kinh phí nhưng chưa hoàn thiện trang thiết bị, đường truyền hoặc mô hình tiếp công dân trực tuyến chuyên dụng.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vụ việc do cấp huyện trước đây giải quyết được chuyển về cấp xã. Tuy nhiên, phần lớn các địa phương chưa chủ động rà soát, thống kê, tiếp nhận đầy đủ hồ sơ để phục vụ quá trình giải quyết tiếp theo.

Qua kiểm tra cũng cho thấy không ít đơn vị còn lúng túng trong phân loại, xử lý đơn; nhầm lẫn giữa đơn kiến nghị, phản ánh với đơn khiếu nại; chưa phân biệt rõ quy trình xử lý đơn với quy trình giải quyết vụ việc sau khi thụ lý.

Việc theo dõi danh mục đơn thư ở một số nơi còn thiếu khoa học, dẫn đến nhầm lẫn giữa vụ việc thuộc thẩm quyền Chủ tịch UBND xã với các vụ việc thuộc cơ quan chuyên môn. Tại thời điểm kiểm tra, vẫn còn địa phương có tỷ lệ giải quyết đơn thấp; một số vụ việc kéo dài thời gian xử lý, xác định thời hạn giải quyết chưa chính xác.

Theo đánh giá của Thanh tra tỉnh Bắc Ninh, những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan.

Về chủ quan, ở một số nơi người đứng đầu chưa thực sự quyết liệt trong chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc; chưa chủ động đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn hoặc xin ý kiến hướng dẫn đối với các vụ việc phức tạp. Đội ngũ công chức làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn và tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cấp xã còn thiếu kinh nghiệm, trong khi phải kiêm nhiệm nhiều công việc.

Đối với Thanh tra tỉnh, công tác theo dõi địa bàn, hướng dẫn, hỗ trợ của một số phòng nghiệp vụ cũng cần tiếp tục được nâng cao để phát huy tốt hơn vai trò đồng hành cùng cơ sở.

Về khách quan, nhiều địa phương đang triển khai các dự án thu hồi đất, giải phóng mặt bằng nên phát sinh số lượng lớn đơn thư; nhiều vụ việc liên quan đến tồn tại đất đai từ nhiều năm trước nên việc giải quyết gặp không ít khó khăn do vướng mắc về cơ chế, chính sách. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu cán bộ có chuyên môn ở cấp xã cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chất lượng giải quyết công việc.

Từ kết quả kiểm tra, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh xác định sẽ tiếp tục tăng cường các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới.

Trọng tâm là xây dựng kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ theo hình thức "cầm tay chỉ việc" cho đội ngũ công chức cấp xã; tổ chức tập huấn theo từng cụm địa bàn; tăng cường hướng dẫn về tiếp công dân, xử lý đơn, tổng hợp báo cáo; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất đối với các địa phương phát sinh nhiều vụ việc.

Thanh tra tỉnh cũng sẽ nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các phòng nghiệp vụ trong theo dõi địa bàn, kịp thời hỗ trợ, tư vấn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở, giúp các địa phương xử lý đúng quy định ngay từ khi vụ việc mới phát sinh.

Thực tiễn cho thấy, kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện sai sót mà còn là giải pháp quan trọng để hướng dẫn, chấn chỉnh và nâng cao năng lực thực thi công vụ ở cơ sở. Thông qua hoạt động này, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu giúp UBND tỉnh nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, hạn chế khiếu kiện vượt cấp, giữ vững ổn định an ninh trật tự và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền các cấp.