Đại diện Phòng An ninh xã hội, Cục An ninh nội địa, Bộ Công an họp triển khai nhiệm vụ. Ảnh: Lan Anh

Quyền công dân phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật

Thời gian qua, lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo có nhiều chuyển biến tích cực, cơ bản kiểm soát được các vấn đề nổi cộm, phức tạp phát sinh.

Theo thống kê 5 tháng đầu năm 2026 của Phòng An ninh xã hội, Cục An ninh nội địa, Bộ Công an, toàn quốc có khoảng 1.170 vụ việc khiếu kiện cần tập trung giải quyết, chủ yếu liên quan đến lĩnh vực đất đai, môi trường, xây dựng, đầu tư, tài chính, chế độ chính sách. Phần lớn là những vụ việc tồn đọng nhiều năm đang tiếp tục được các cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.

Tại Trung ương, từ đầu năm 2026 đến nay có khoảng 2.500 lượt người lên khiếu kiện, chủ yếu liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng tại các địa phương. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng công dân lên Trung ương đã giảm rõ rệt, cho thấy công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cơ sở đang từng bước phát huy hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nguyện vọng chính đáng của người dân.

Tuy nhiên, thực tiễn công tác tiếp công dân cũng cho thấy vẫn còn một số trường hợp mặc dù vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhiều lần, đã được đối thoại, giải thích hoặc đang được tòa án thụ lý theo quy định pháp luật nhưng vẫn tiếp tục khiếu kiện kéo dài, vượt cấp lên Trung ương.

Lãnh đạo Cục An ninh nội địa, Bộ Công an làm việc với Phòng An ninh xã hội liên quan rà soát, đánh giá các vụ việc khiếu kiện. Ảnh: A02 cung cấp

Đáng lưu ý, một số đối tượng đã lợi dụng tâm lý bức xúc, thiếu thông tin hoặc mong muốn được giải quyết nhanh của người khiếu kiện để tiếp cận, lôi kéo, kích động tụ tập đông người, ghi hình, phát trực tiếp trên mạng xã hội hoặc phát tán thông tin phiến diện, thiếu khách quan về vụ việc. Từ những tranh chấp hành chính, dân sự cụ thể, họ cố tình thổi phồng, bóp méo bản chất vụ việc, tạo dư luận sai lệch, gây áp lực đối với cơ quan chức năng và ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự.

Thực tế cho thấy, người dân khi lên Trung ương khiếu kiện kéo dài thường mang nhiều tâm tư, kỳ vọng về việc được xem xét, giải quyết vụ việc. Nếu thiếu tỉnh táo, họ rất dễ trở thành đối tượng bị lợi dụng, bị lôi kéo tham gia các hoạt động tụ tập đông người, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng hoặc vô tình tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong khi đó, 6 tháng cuối năm 2026 là thời điểm diễn ra nhiều sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, đồng thời nhiều dự án hạ tầng, dự án kinh tế trọng điểm quốc gia tiếp tục được triển khai trên phạm vi rộng. Hàng chục nghìn hộ dân tại nhiều địa phương sẽ chịu tác động từ công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến môi trường, sinh kế, quy hoạch, phát triển đô thị cũng tiếp tục phát sinh những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước. Nếu không được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở, những bức xúc phát sinh hoàn toàn có thể trở thành các vụ việc khiếu kiện phức tạp.

Đây cũng là thời điểm các đối tượng cơ hội chính trị, phần tử chống đối thường gia tăng hoạt động lợi dụng các vụ việc khiếu nại, tố cáo để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; kích động tâm lý bất mãn, gây chia rẽ giữa người dân với chính quyền, từ đó tác động tiêu cực đến an ninh, trật tự và niềm tin xã hội.

Vì vậy, cùng với việc giải quyết dứt điểm các vụ việc thuộc thẩm quyền, việc nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, giúp người dân hiểu đúng quyền và trách nhiệm của mình trong quá trình khiếu nại, tố cáo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây cũng là giải pháp căn cơ để hạn chế nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo phục vụ các mục đích đi ngược lại lợi ích của cộng đồng và đất nước.

Cần nhận diện sớm các thủ đoạn lợi dụng khiếu kiện

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, cán bộ Phòng An ninh xã hội, Cục An ninh nội địa, Bộ Công an, phần lớn các vụ việc khiếu nại, tố cáo hiện nay đều được các cơ quan chức năng tiếp nhận, xem xét và giải quyết theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, vẫn xuất hiện tình trạng một số đối tượng lợi dụng những vụ việc còn tồn tại vướng mắc hoặc tâm lý bức xúc của người dân để phục vụ các mục đích không trong sáng.

Theo ông Tuấn, các đối tượng này thường tiếp cận người khiếu kiện dưới danh nghĩa hỗ trợ pháp lý, hướng dẫn viết đơn hoặc bảo vệ quyền lợi của công dân. Sau khi tạo được sự tin tưởng, họ từng bước định hướng thông tin theo hướng phiến diện, kích động tâm lý bất mãn, phủ nhận kết quả giải quyết của cơ quan chức năng và lôi kéo người dân tham gia các hoạt động vượt ra ngoài khuôn khổ pháp luật.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, cán bộ Phòng An ninh xã hội, Cục An ninh nội địa, Bộ Công an. Ảnh: NVCC

"Một số đối tượng khai thác thông tin theo hướng một chiều, lựa chọn những nội dung có lợi cho mục đích của mình để đăng tải trên mạng xã hội. Nhiều trường hợp cố tình cắt ghép hình ảnh, lược bỏ bối cảnh hoặc quá trình đối thoại, giải quyết của chính quyền để tạo ra nhận thức sai lệch trong dư luận", ông Nguyễn Văn Tuấn, Phòng An ninh xã hội, Cục An ninh xã hội, Bộ Công an nhấn mạnh.

Nguy hiểm hơn là từ những vụ việc khiếu nại, tố cáo đơn thuần, một số đối tượng cố tình chuyển hướng dư luận sang những nội dung mang tính xuyên tạc, chống phá; quy chụp trách nhiệm cho chính quyền các cấp, phủ nhận những nỗ lực giải quyết của cơ quan chức năng, từ đó làm suy giảm niềm tin của người dân đối với hệ thống chính trị.

Ông Tuấn cho rằng, việc nhận diện sớm các dấu hiệu lợi dụng khiếu kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi một vụ việc đã được giải quyết đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật nhưng vẫn bị kích động theo hướng cực đoan, lôi kéo đông người tham gia, phát tán thông tin sai sự thật hoặc công kích các cơ quan, tổ chức thực thi công vụ thì người dân cần hết sức cảnh giác với nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng.

Trong bối cảnh thời gian tới tiếp tục triển khai nhiều dự án phát triển kinh tế - xã hội, công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại nhiều địa phương sẽ còn phát sinh những kiến nghị, phản ánh của người dân. Đây là những vấn đề cần được các cấp chính quyền quan tâm giải quyết kịp thời, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, người dân có quyền khiếu nại, tố cáo để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nhưng quyền đó cần được thực hiện đúng trình tự, đúng thẩm quyền và trong khuôn khổ pháp luật. Khi mỗi công dân hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình, tỉnh táo trước những thông tin chưa được kiểm chứng thì các đối tượng xấu sẽ không còn cơ hội lợi dụng để kích động, xuyên tạc hay gây mất ổn định xã hội.

Có thể thấy, bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân và đấu tranh với các hành vi lợi dụng quyền đó là hai yêu cầu song hành. Chỉ khi sự thật khách quan của vụ việc được tôn trọng, pháp luật được thực thi nghiêm minh và người dân thực hiện quyền của mình đúng quy định thì mới có thể giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo vệ niềm tin xã hội và góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang nỗ lực xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm, mọi hành vi lợi dụng khiếu nại, tố cáo để kích động, xuyên tạc, gây rối đều cần được nhận diện và ngăn chặn kịp thời. Bảo vệ quyền khiếu nại, tố cáo hợp pháp của công dân cũng chính là bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật; đồng thời không để quyền đó bị lợi dụng trở thành công cụ gây mất ổn định xã hội, ảnh hưởng đến lợi ích chung của đất nước và Nhân dân.